encyclopedie van zeeland - Gebruikersbijdragen [nl]

Gebruiker:81.206.113.42

2016-07-02T18:07:42Z

Philip Bosma: Nieuw

Philip Bosma

Categorie:Bouwkunde

2016-07-02T17:02:57Z

Philip Bosma: Nieuw

Bouwkunde in Zeeland

Categorie:Landbouw & visserij

2016-07-02T17:01:57Z

Philip Bosma: Nieuw

Landbouw en visserij in Zeeland

Categorie:Flora

2016-07-02T17:00:23Z

Philip Bosma: Nieuw

Flora in Zeeland

Categorie:Fauna

2016-07-02T16:59:15Z

Philip Bosma: Nieuw

Fauna in Zeeland

Categorie:Wetenschap

2016-07-02T16:58:35Z

Philip Bosma: Nieuw

Wetenschap in Zeeland

Categorie:Economie en bedrijven

2016-07-02T16:57:48Z

Philip Bosma: Nieuw

Economie en bedrijven in Zeeland

Categorie:Religie

2016-07-02T16:56:49Z

Philip Bosma: Nieuw

Religie in Zeeland

Categorie:Water & energie

2016-07-02T16:55:40Z

Philip Bosma: Nieuw

Water en energie in Zeeland

Categorie:Bevolking

2016-07-01T15:49:20Z

Philip Bosma: Nieuw

Bevolking van Zeeland

Categorie:Geografie

2016-07-01T15:44:31Z

Philip Bosma: Nieuw

Geografie van Zeeland

Categorie:Zeeuwen

2016-07-01T15:42:47Z

Philip Bosma: Nieuw

Personen die geboren zijn in Zeeland

Categorie:Geschiedenis

2016-07-01T15:39:10Z

Philip Bosma: Nieuw

Geschiedenis van Zeeland

Overleg gebruiker:81.206.113.42

2016-06-29T17:18:04Z

Philip Bosma: Inloggen

[[gebruiker:Philip Bosma|Philip Bosma]]

Categorie:Topografie

2016-06-29T15:36:14Z

Philip Bosma: Nieuw

Topografie van Zeeland

Categorie:Volkskunde

2016-06-29T11:22:38Z

Philip Bosma: Nieuw

Volkskunde in Zeeland

Categorie:Kunst & cultuur

2016-06-29T11:21:32Z

Philip Bosma: Nieuw

Kunst en cultuur in Zeeland

Boluswedstrijd

2016-06-28T13:05:11Z

Philip Bosma: Auteur

[[Bestand:Bolustrofee.png|thumb|180px|De Bolustrofee]]
[[Bestand:Bolussen.jpg|thumb|180px|Bolussen]]
Een '''boluswedstrijd''' is een wedstrijd tussen bolusbakkers waarbij een jury de gebakken [[bolus]]sen beoordeelt en die in Zeeland wordt gehouden. De eerste wedstrijd voor bolusbakkers in Zeeland werd in [[1988]] in [[Veere]] georganiseerd. Adrie Bontebal, de toenmalige directeur van de VVV-Zeeland, daagde meer dan 120 bakkers uit de provincie uit om deel te nemen. De wedstrijd werd georganiseerd door de VVV samen met de [[Federatie Bakkerspatroons Organisatie's Zeeland|Bakkers Patroonorganisatie]] in de [[Campveerse Toren]]. Aan die wedstrijd deden uiteindelijk 82 bakkers mee. De jury werd voorgezeten door [[Albert Mol]]. Het jaar daarop was de juryvoorzitter [[Pierre Kartner]] (als Vader Abraham), die voordat hij landelijk bekend werd banketbakker was in Breda. Overigens werden in die tijd tijdens de bakkerswedstrijden naast [[brood]], [[Cake (gebak)|cake]] en [[Koek (lekkernij)|koek]] ook al wel bolussen beoordeeld. Sinds [[1986]] kunnen bakkers in Zeeland strijden om de Zeelandtrofee voor de beste bakker.

Sinds [[1998]] worden elk jaar in maart in "de week van de bolus" (week 12) op dinsdag de Zeeuwse Kampioenschappen Bolusbakken gehouden, georganiseerd door de [[Nederlands Bakkerij Centrum|NBOV]] regio Zeeland. Een van de doelen hiervan is de promotie van Zeeuws cultuurgoed.

== Verloop van de wedstrijd ==
Twee tot vier weken voor de eigenlijke wedstrijddag wordt er een blinde keuring gehouden, een anonieme consument bezoekt de deelnemende bedrijven en koopt bij elk daarvan vijf bolussen. Dat gebeurt dus zonder medeweten van de deelnemers. Deze bolussen worden door een jury van 4 keurmeesters beoordeeld, onder meer op gaarheid, kleur, volume en structuur. Ook het uiterlijk en de 'mechanische kwaliteit' (blijft de vorm behouden bij het eten) en natuurlijk de smaak tellen mee. Bolussen die aan deze wedstrijd meedoen mogen tussen de 60 gram en de 80 gram wegen. Op de wedstrijddag zelf levert elke deelnemende bakker acht bolussen in, die eveneens door een jury van 4 keurmeesters gekeurd worden. Er zijn dus twee verschillende momenten waarop de keuring plaatsvindt en de totaalscore is voor de helft gebaseerd op de blinde keuring, de andere helft op de bolussen die op de wedstrijddag worden ingeleverd. De winnaar krijgt de Bolustrofee en mag zich een jaar lang 'Beste Zeeuwse Bolusbakker' noemen.

== Nieuwe opzet ==
In [[2016]] werd de wedstrijd uitgebreid met een extra consumentenkeuring; het publiek mocht ook zijn oordeel geven over de drie winnaars van de eerste twee ronden. De professionele waardering telt voor 70 % en die van het publiek voor 30 %. Tijdens de tweede ''Bolusdag'' op 28 mei werden de nummers 1, 2 en 3 uiteindelijk door de consumenten werden bepaald.<ref>[http://www.nbov.nl/view.cfm?page_id=76083 Verslag van de Beste Bolusbakker 2016]</ref>

De uitslagen van de wedstrijden waren:
=== Gevestigde bakkers ===
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="border:1px solid #D7E5EF;font-size:90%;"
|-bgcolor="#D7E5EF"
! Jaar || Dag || Veld || 1e plaats || 2e plaats || 3e plaats
|-
|'''2016'''<ref>[http://www.pzc.nl/regio/zeeuws-nieuws/van-meijel-weer-gekozen-tot-beste-bolusbakker-video-1.4812114 Bakkerij Van Meijel uit Clinge wint voor de derde keer op rij de Bolustrofee]</ref> || 28 mei || || Van Meijel (Clinge) || De SmaakKraker (Rilland) || Dees (Zaamslag)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2015'''<ref>[http://www.bakkerswereld.nl/algemeen/nieuws/2015/3/van-meijel-opnieuw-beste-bolusbakker-10127490 Voor het eerst in de geschiedenis wint een bakker voor het tweede jaar op rij de Bolustrofee (bakkerswereld.nl)]</ref> || 18 maart || 25 || Van Meijel (Clinge) || Hirdes (Krabbendijke) || Pladdet (Oostburg)
|-
|'''2014''' || 1 april || 19 || Van Meijel (Clinge) || Hirdes (Krabbendijke) || Bliek (Middelburg)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2013'''|| 19 maart || 26 || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland) || Van Meijel (Clinge)
|-
|'''2012''' || 27 maart || 27 || Bliek (Middelburg) || De Gangmaker (Kruiningen) || Hirdes (Krabbedijke)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2011''' || 5 april || 26 || Daane (Vlissingen ) || Bliek (Middelburg) || Boer (Kloetinge)
|-
|'''2010'''<ref>[http://www.nbov.nl/pages/402/Nieuws/BakkerijBoeruitKloetingewintBolustrofee2010metkoninklijkebolussen.html Verslag van de Boluswedstrijd 2010]</ref> || 23 maart || 29 || Boer (Kloetinge) || Van de Velde (Terneuzen) || Daane (Vlissingen)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2009''' || 24 maart || 15 || Dees (Zaamslag) || Bliek (Middelburg) || Van der Velde (Terneuzen)
|-
|'''2008''' || 10 maart || 34 || Den Soeten Inval (Goes) || Pladdet (Oostburg) || De Gangmaker (Kruiningen)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2007''' || 27 maart || 31 || Droppers (Zierikzee) || Den Soeten Inval (Goes) || Rijk (Heinkerszand)
|-
|'''2006''' || 21 maart || 35 || Remijn (Ovezande) || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2005''' || 15 maart || || Bliek (Middelburg) || Van Meijel (Clinge) || Quist (IJzendijke)
|-
|'''2004''' || 16 maart || || Dees (Zaamslag) || Bliek (Middelburg) || Corbijn (Vrouwenpolder)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2003'''<ref>[http://www.nrc.nl/handelsblad/2003/05/03/zeeuws-snacken-7637383 Zeeuws snacken in NRC 3 mei 2003]</ref> || 18 maart || 40 || Maljaars (Middelburg) || Izeboud (Koudekerke) || Van Meijel (Clinge)
|-
|'''2002'''<ref>[http://www.omroepzeeland.nl/nieuws/beste-bolusbakker-koudekerke Omroep Zeeland Nieuws van dinsdag 12 maart 2002]</ref> || 12 maart || 34 || Izeboud (Koudekerke) || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland) || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2001'''|| 27 maart || || Sighem (Westkapelle) || Remijn (Ovezande) en<br> Maljaars (Middelburg) || || ||
|-
|'''2000'''<ref name="Krantenbank Zeeland">[https://krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland archief]</ref>|| 10 april || || Bliek (Veere) || Daane (Vlissingen) || Remijn (Kwadendamme) || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1998'''<ref name="Krantenbank Zeeland" /> || 10 december || || Remijn (Ovezande) || || || ||
|-
|'''1997'''<ref name="Krantenbank Zeeland" />|| 26 november || || Boer (Middelburg) || || || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1995'''<ref name="Krantenbank Zeeland" />|| || || Daane (Vlissingen) || || || ||
|-
|'''1993'''<ref name="Krantenbank Zeeland" /> || || 40 || De Block (Hulst) || || || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1989'''<ref>[http://www.delpher.nl De Telegraaf van 26 januari 1989 (pagina T4): De tweede boluswedstrijd in Veere (Delpher Krantenarchief)]</ref>|| 25 januari || 63 || Dees (Zaamslag) || || || ||
|-
|'''1988'''<ref>[http://www.delpher.nl De Telegraaf van 21 januari 1988 (pagina T4): De allereerste boluswedstrijd in Veere (Delpher Krantenarchief)]</ref>|| 19 januari || 82 || Honders (Yerseke) || || || ||
|}
Bakkerij Bliek uit Middelburg noemt zich ook wel "The Master Bakery", met filialen in [[Domburg]], [[Oost-Souburg]], [[Tholen]], Veere, Vlissingen en [[Zoutelande]].

=== Leerlingbakkers ===
Aan de wedstrijd doen sinds 2012 tevens leerlingen van het [[Scalda|Scalda College]] uit Middelburg (ROC Zeeland) mee. De bolussen, die door tientallen juniorbakkers op school worden gemaakt, worden eerst door hun docenten gekeurd en de tien beste worden vervolgens op de wedstrijd ingebracht. De uitslagen bij deze wedstrijd waren:

{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="border:1px solid #D7E5EF;font-size:90%;"
|-bgcolor="#D7E5EF"
! Jaar || Veld || 1e plaats || 2e plaats || 3e plaats
|-
|'''2016'''|| || Richard van Beek (Boer, Goes) || Daniel de Kok || Lynda Timmer
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2015'''|| || Bas Goossen (Van Meijel, Clinge) || Jan de Muynck || Kyle Lagerweij
|-
|'''2014'''|| || Thin Verbakel (Bouman, Oosterland) || Bas Goossen || Justin
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2013'''|| 50 || Serena Hollestelle (Filius, Yerseke) || Bas Goossen || Tim de Klerk
|-
|'''2012'''|| || Kevin Schrier (Hirdes, Krabbendijke) || Tim de Klerk || Gerben Spruyt
|}
In 2015 won Van Meijel uit Clinge zowel de professionele als de leerlingprijs.
== Auteur ==
Philip Bosma
{{appendix}}
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:volkskunde]]
[[Categorie:Volkskunde]]

Boluswedstrijd

2016-06-28T10:44:12Z

Philip Bosma: Nieuw

[[Bestand:Bolustrofee.png|thumb|180px|De Bolustrofee]]
[[Bestand:Bolussen.jpg|thumb|180px|Bolussen]]
Een '''boluswedstrijd''' is een wedstrijd tussen bolusbakkers waarbij een jury de gebakken [[bolus]]sen beoordeelt. De eerste wedstrijd voor bolusbakkers in Zeeland werd in [[1988]] in [[Veere]] georganiseerd. Adrie Bontebal, de toenmalige directeur van de VVV-Zeeland, daagde meer dan 120 bakkers uit de provincie uit om deel te nemen. De wedstrijd werd georganiseerd door de VVV samen met de [[Federatie Bakkerspatroons Organisatie's Zeeland|Bakkers Patroonorganisatie]] in de [[Campveerse Toren]]. Aan die wedstrijd deden uiteindelijk 82 bakkers mee. De jury werd voorgezeten door [[Albert Mol]]. Het jaar daarop was de juryvoorzitter [[Pierre Kartner]] (als Vader Abraham), die voordat hij landelijk bekend werd banketbakker was in Breda. Overigens werden in die tijd tijdens de bakkerswedstrijden naast [[brood]], [[Cake (gebak)|cake]] en [[Koek (lekkernij)|koek]] ook al wel bolussen beoordeeld. Sinds [[1986]] kunnen bakkers in Zeeland strijden om de Zeelandtrofee voor de beste bakker.

Sinds [[1998]] worden elk jaar in maart in "de week van de bolus" (week 12) op dinsdag de Zeeuwse Kampioenschappen Bolusbakken gehouden, georganiseerd door de [[Nederlands Bakkerij Centrum|NBOV]] regio Zeeland. Een van de doelen hiervan is de promotie van Zeeuws cultuurgoed.

== Verloop van de wedstrijd ==
Twee tot vier weken voor de eigenlijke wedstrijddag wordt er een blinde keuring gehouden, een anonieme consument bezoekt de deelnemende bedrijven en koopt bij elk daarvan vijf bolussen. Dat gebeurt dus zonder medeweten van de deelnemers. Deze bolussen worden door een jury van 4 keurmeesters beoordeeld, onder meer op gaarheid, kleur, volume en structuur. Ook het uiterlijk en de 'mechanische kwaliteit' (blijft de vorm behouden bij het eten) en natuurlijk de smaak tellen mee. Bolussen die aan deze wedstrijd meedoen mogen tussen de 60 gram en de 80 gram wegen. Op de wedstrijddag zelf levert elke deelnemende bakker acht bolussen in, die eveneens door een jury van 4 keurmeesters gekeurd worden. Er zijn dus twee verschillende momenten waarop de keuring plaatsvindt en de totaalscore is voor de helft gebaseerd op de blinde keuring, de andere helft op de bolussen die op de wedstrijddag worden ingeleverd. De winnaar krijgt de Bolustrofee en mag zich een jaar lang 'Beste Zeeuwse Bolusbakker' noemen.

== Nieuwe opzet ==
In [[2016]] werd de wedstrijd uitgebreid met een extra consumentenkeuring; het publiek mocht ook zijn oordeel geven over de drie winnaars van de eerste twee ronden. De professionele waardering telt voor 70 % en die van het publiek voor 30 %. Tijdens de tweede ''Bolusdag'' op 28 mei werden de nummers 1, 2 en 3 uiteindelijk door de consumenten werden bepaald.<ref>[http://www.nbov.nl/view.cfm?page_id=76083 Verslag van de Beste Bolusbakker 2016]</ref>

De uitslagen van de wedstrijden waren:
=== Gevestigde bakkers ===
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="border:1px solid #D7E5EF;font-size:90%;"
|-bgcolor="#D7E5EF"
! Jaar || Dag || Veld || 1e plaats || 2e plaats || 3e plaats
|-
|'''2016'''<ref>[http://www.pzc.nl/regio/zeeuws-nieuws/van-meijel-weer-gekozen-tot-beste-bolusbakker-video-1.4812114 Bakkerij Van Meijel uit Clinge wint voor de derde keer op rij de Bolustrofee]</ref> || 28 mei || || Van Meijel (Clinge) || De SmaakKraker (Rilland) || Dees (Zaamslag)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2015'''<ref>[http://www.bakkerswereld.nl/algemeen/nieuws/2015/3/van-meijel-opnieuw-beste-bolusbakker-10127490 Voor het eerst in de geschiedenis wint een bakker voor het tweede jaar op rij de Bolustrofee (bakkerswereld.nl)]</ref> || 18 maart || 25 || Van Meijel (Clinge) || Hirdes (Krabbendijke) || Pladdet (Oostburg)
|-
|'''2014''' || 1 april || 19 || Van Meijel (Clinge) || Hirdes (Krabbendijke) || Bliek (Middelburg)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2013'''|| 19 maart || 26 || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland) || Van Meijel (Clinge)
|-
|'''2012''' || 27 maart || 27 || Bliek (Middelburg) || De Gangmaker (Kruiningen) || Hirdes (Krabbedijke)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2011''' || 5 april || 26 || Daane (Vlissingen ) || Bliek (Middelburg) || Boer (Kloetinge)
|-
|'''2010'''<ref>[http://www.nbov.nl/pages/402/Nieuws/BakkerijBoeruitKloetingewintBolustrofee2010metkoninklijkebolussen.html Verslag van de Boluswedstrijd 2010]</ref> || 23 maart || 29 || Boer (Kloetinge) || Van de Velde (Terneuzen) || Daane (Vlissingen)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2009''' || 24 maart || 15 || Dees (Zaamslag) || Bliek (Middelburg) || Van der Velde (Terneuzen)
|-
|'''2008''' || 10 maart || 34 || Den Soeten Inval (Goes) || Pladdet (Oostburg) || De Gangmaker (Kruiningen)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2007''' || 27 maart || 31 || Droppers (Zierikzee) || Den Soeten Inval (Goes) || Rijk (Heinkerszand)
|-
|'''2006''' || 21 maart || 35 || Remijn (Ovezande) || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2005''' || 15 maart || || Bliek (Middelburg) || Van Meijel (Clinge) || Quist (IJzendijke)
|-
|'''2004''' || 16 maart || || Dees (Zaamslag) || Bliek (Middelburg) || Corbijn (Vrouwenpolder)
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2003'''<ref>[http://www.nrc.nl/handelsblad/2003/05/03/zeeuws-snacken-7637383 Zeeuws snacken in NRC 3 mei 2003]</ref> || 18 maart || 40 || Maljaars (Middelburg) || Izeboud (Koudekerke) || Van Meijel (Clinge)
|-
|'''2002'''<ref>[http://www.omroepzeeland.nl/nieuws/beste-bolusbakker-koudekerke Omroep Zeeland Nieuws van dinsdag 12 maart 2002]</ref> || 12 maart || 34 || Izeboud (Koudekerke) || Dees (Zaamslag) || Bouman (Oosterland) || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2001'''|| 27 maart || || Sighem (Westkapelle) || Remijn (Ovezande) en<br> Maljaars (Middelburg) || || ||
|-
|'''2000'''<ref name="Krantenbank Zeeland">[https://krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland archief]</ref>|| 10 april || || Bliek (Veere) || Daane (Vlissingen) || Remijn (Kwadendamme) || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1998'''<ref name="Krantenbank Zeeland" /> || 10 december || || Remijn (Ovezande) || || || ||
|-
|'''1997'''<ref name="Krantenbank Zeeland" />|| 26 november || || Boer (Middelburg) || || || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1995'''<ref name="Krantenbank Zeeland" />|| || || Daane (Vlissingen) || || || ||
|-
|'''1993'''<ref name="Krantenbank Zeeland" /> || || 40 || De Block (Hulst) || || || ||
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''1989'''<ref>[http://www.delpher.nl Delpher Krantenarchief: De Telegraaf van 26 januari 1989 (pagina T4): De tweede boluswedstrijd in Veere]</ref>|| 25 januari || 63 || Dees (Zaamslag) || || || ||
|-
|'''1988'''<ref>[http://www.delpher.nl Delpher Krantenarchief: De Telegraaf van 21 januari 1988 (pagina T4): De allereerste boluswedstrijd in Veere]</ref>|| 19 januari || 82 || Honders (Yerseke) || || || ||
|}
Bakkerij Bliek uit Middelburg noemt zich ook wel "The Master Bakery", met filialen in [[Domburg]], [[Oost-Souburg]], [[Tholen]], Veere, Vlissingen en [[Zoutelande]].

=== Leerlingbakkers ===
Aan de wedstrijd doen sinds 2012 tevens leerlingen van het [[Scalda|Scalda College]] uit Middelburg (ROC Zeeland) mee. De bolussen, die door tientallen juniorbakkers op school worden gemaakt, worden eerst door hun docenten gekeurd en de tien beste worden vervolgens op de wedstrijd ingebracht. De uitslagen bij deze wedstrijd waren:

{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="border:1px solid #D7E5EF;font-size:90%;"
|-bgcolor="#D7E5EF"
! Jaar || Veld || 1e plaats || 2e plaats || 3e plaats
|-
|'''2016'''|| || Richard van Beek (Boer, Goes) || Daniel de Kok || Lynda Timmer
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2015'''|| || Bas Goossen (Van Meijel, Clinge) || Jan de Muynck || Kyle Lagerweij
|-
|'''2014'''|| || Thin Verbakel (Bouman, Oosterland) || Bas Goossen || Justin
|- bgcolor="#F0F5F9"
|'''2013'''|| 50 || Serena Hollestelle (Filius, Yerseke) || Bas Goossen || Tim de Klerk
|-
|'''2012'''|| || Kevin Schrier (Hirdes, Krabbendijke) || Tim de Klerk || Gerben Spruyt
|}
In 2015 won Van Meijel uit Clinge zowel de professionele als de leerlingprijs.

{{appendix}}
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:volkskunde]]
[[Categorie:Volkskunde]]

Bolus

2016-06-28T08:30:27Z

Philip Bosma: Aanvulling

{{Infobox
| above = Bolus, draaikoek, drolle(n) (Zeeuws-Vlaanderen), jikkemiene (Bevelanden), draoier (Walcheren)
}}
[[Bestand:bolussen.jpg|right|200px|thumb|Correct gedraaide bolussen]]
== Omschrijving en benaming ==
Gebak in de vorm van een lange in elkaar gedraaide sliert van fijn brooddeeg met bruine suiker en kaneel. De uiteindelijke vorm is meestal een platte spiraal. Hoewel bolussen ook buiten Zeeland algemeen bekend zijn, worden ze als typisch Zeeuws beschouwd. Ze hebben in verschillende Zeeuwse dialecten ook de volgende namen: drolle (Noord Zeeland en Zeeuws-Vlaanderen), draoier of stropiedraoier (Walcheren), jikkemiene (Bevelanden).

== Etymologie ==
De benaming bolus gaat terug op de taal van Europese Joden, het [[Jiddisch]], dat op haar beurt weer veel woorden uit andere talen heeft opgenomen. Bolus of boles is het meervoud van bole dat "fijn gebak" betekent. En dat is weer afgeleid van het Spaanse bollo, dat 'fijn broodje' betekent, of van bola dat 'bal' of 'bol' betekent<ref>Het [[etymologie|etymologisch]] woordenboek van [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale]]</ref>. De eerste vermelding van de naam bolus voor gebak in het Nederlands stamt uit [[1841]]<ref name="Het Spectrum">Etymologisch woordenboek van [[Het Spectrum]], ISBN 9789027426772</ref>. Waarschijnlijk is de naam via Portugese Joden in [[Amsterdam]] terechtgekomen<ref>[http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/bolus Bolus in de etymologiebank]</ref>.

== Zeeland ==
De bolus werd in Zeeland voor het eerst gebakken door [[Sefardische Joden|Sefardische]] bakkers in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Wat nog herinnert aan deze Portugees-joodse gemeenschap, die daar toen leefde, is een Joodse begraafplaats in [[Middelburg]]. Het waren deze bakkers die het fundament legden voor de Zeeuwse bolus.

== Jikkemien ==
Een Zeeuwse bolussen wordt ook wel jikkemien genoemd. Jikkemine is een variant van de meisjesnaam Jacomina. Het verband met de bolus is volgens het ''Zeeuws etymologisch woordenboek'' niet duidelijk.
Maar er zijn minstens twee verhalen over de oorsprong van de benaming jikkemien:
* Een boer uit [[Zuid Beveland]] was eind 19e eeuw gewoon om voor zijn vrouw op de wekelijkse markt op dinsdag krakelingen (een andere aanduiding voor bolus) te kopen. Toen hij dat een keer was vergeten kreeg hij er van haar flink van langs. Ze heette Jikkemien en daar zou deze naam voor de bolus zijn ontstaan.<ref>Nieuwsblad van het Noorden, 3 september 1982, pagina 31</ref>
* Een bakker in Zeeland ontwikkelde meer dan 150 jaar geleden al spelenderwijs de bolus. Hij hield daarbij twee vers gebakken bolussen met de onderkant tegen elkaar en noemde de nieuwe creatie Jikkemina, naar zijn twee dochters, Jikke (Jacoba) en Mina. De bakker legde de bolussen steeds twee aan twee in de bakkerijwinkel, zijn leven lang.

=== Recept voor 8 bolussen ===
*250 gram bloem
* 25 gram boter
*100 milliliter melk
* 12 gram basterdsuiker
* 5 gram zout
* 12 gram gist
* 40/50 gram bruine basterdsuiker met wat fijne kaneel.

== Bereiding ==
Van alle bestanddelen (behalve de bruine basterdsuiker en de kaneel) op de gewone wijze een gistdeeg maken en een half uur laten rijzen. Het deeg in 8 stukken verdelen en 8 rolletjes vormen van 35 cm lengte; deze nat maken en door de bruine suiker met kaneel rollen. Op een ingevet bakblik de bolussen draaien en deze nog een half uur drie kwartier laten rijzen. In een hete oven (250°C) 8 à 10 minuten laten bakken. Om de bolussen mals te houden een bakje water in de oven zetten. De bakkers voeren stoom door hun oven, wat tot betere resultaten leidt.

== Tekst Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
-A.J. B. en Huige

== Literatuur ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/197127495 Jo van Lamoen, ''Van mosselsoep en kaneelpap. Zeeuwse streekgerechten en wetenswaardigheden'' (Baarn, 2000).]

{{appendix}}
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:volkskunde]]

Bolus

2016-06-27T20:25:31Z

Philip Bosma: Aanvulling

{{Infobox
| above = Bolus, draaikoek, drolle(n) (Zeeuws-Vlaanderen), jikkemiene (Bevelanden), draoier (Walcheren)
}}
[[Bestand:bolussen.jpg|right|200px|thumb|Correct gedraaide bolussen]]
== Omschrijving en benaming ==
Gebak in de vorm van een lange in elkaar gedraaide sliert van fijn brooddeeg met bruine suiker en kaneel. De uiteindelijke vorm is meestal een platte spiraal. Hoewel bolussen ook buiten Zeeland algemeen bekend zijn, worden ze als typisch Zeeuws beschouwd. Ze hebben in verschillende Zeeuwse dialecten ook de volgende namen: drolle (Noord Zeeland en Zeeuws-Vlaanderen), draoier of stropiedraoier (Walcheren), jikkemiene (Bevelanden).

== Benaming ==
De benaming bolus gaat terug op de taal van Europese Joden, het [[Jiddisch]], dat op haar beurt weer veel woorden uit andere talen heeft opgenomen. Bolus of boles is het meervoud van bole dat "fijn gebak" betekent. En dat is weer afgeleid van het Spaanse bollo, dat 'fijn broodje' betekent, of van bola dat 'bal' of 'bol' betekent<ref>Het [[etymologie|etymologisch]] woordenboek van [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale]]</ref>. De eerste vermelding van de naam bolus voor gebak in het Nederlands stamt uit [[1841]]<ref name="Het Spectrum">Etymologisch woordenboek van [[Het Spectrum]], ISBN 9789027426772</ref>. Waarschijnlijk is de naam via Portugese Joden in [[Amsterdam]] terechtgekomen<ref>[http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/bolus Bolus in de etymologiebank]</ref>.

== Jikkemien ==
Zeeuwse bolussen worden ook wel jikkemi(e)nen genoemd. Jikkemine is een variant van de meisjesnaam Jacomina. Het verband met de bolus is volgens het ''Zeeuws etymologisch woordenboek'' niet duidelijk.
Maar er zijn minstens twee verhalen over de oorsprong van de benaming jikkemien:
* Een boer uit [[Zuid Beveland]] was eind 19e eeuw gewoon om voor zijn vrouw op de wekelijkse markt op dinsdag krakelingen (een andere aanduiding voor bolus) te kopen. Toen hij dat een keer was vergeten kreeg hij er van haar flink van langs. Ze heette Jikkemien en daar zou deze naam voor de bolus zijn ontstaan.<ref>Nieuwsblad van het Noorden, 3 september 1982, pagina 31</ref>
* Een bakker in Zeeland ontwikkelde meer dan 150 jaar geleden al spelenderwijs de bolus. Hij hield daarbij twee vers gebakken bolussen met de onderkant tegen elkaar en noemde de nieuwe creatie Jikkemina, naar zijn twee dochters, Jikke (Jacoba) en Mina. De bakker legde de bolussen steeds twee aan twee in de bakkerijwinkel, zijn leven lang.

=== Recept voor 8 bolussen ===
*250 gram bloem
* 25 gram boter
*100 milliliter melk
* 12 gram basterdsuiker
* 5 gram zout
* 12 gram gist
* 40/50 gram bruine basterdsuiker met wat fijne kaneel.

== Bereiding ==
Van alle bestanddelen (behalve de bruine basterdsuiker en de kaneel) op de gewone wijze een gistdeeg maken en een half uur laten rijzen. Het deeg in 8 stukken verdelen en 8 rolletjes vormen van 35 cm lengte; deze nat maken en door de bruine suiker met kaneel rollen. Op een ingevet bakblik de bolussen draaien en deze nog een half uur drie kwartier laten rijzen. In een hete oven (250°C) 8 à 10 minuten laten bakken. Om de bolussen mals te houden een bakje water in de oven zetten. De bakkers voeren stoom door hun oven, wat tot betere resultaten leidt.

== Tekst Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
-A.J. B. en Huige

== Literatuur ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/197127495 Jo van Lamoen, ''Van mosselsoep en kaneelpap. Zeeuwse streekgerechten en wetenswaardigheden'' (Baarn, 2000).]

{{appendix}}
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:volkskunde]]

Gebruiker:Philip Bosma

2016-06-27T19:39:02Z

Philip Bosma: Begin

Philip Bosma is in Goes geboren in [[1961]] maar woont inmiddels in de gemeente [[Overbetuwe]] ([[Gelderland]]). Hij vindt het leuk om over de [[provincie]] [[Zeeland]] te schrijven. Daarom is hij op 27 juni [[2016]] gebruiker van deze Wiki Zeeuwse Bibliotheek geworden.