'Of'ekken - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 14 apr 2025 om 09:11

2025-04-14T09:11:03Z

← Oudere versie		Versie van 14 apr 2025 09:11
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~		[[Bestand:hofhek116377.jpg\|thumb\|right\|300px\|Een zogenaamd dubbel hek met de naam van de boerderij en de datum van stichting op de palen, bij boerderij Landlust uit 1747, nabij Nieuwdorp, foto: J. Francke, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 116377.]]
	\| ~~above = 'Of'ekken~~, ~~hofhek~~, ~~boerderijhek~~
	}}

	~~[[Bestand:hofhek116377.jpg\|thumb\|right\|300px\|Een zogenaamd dubbel hek met de naam van de boerderij en de datum van stichting op de palen, bij boerderij Landlust uit 1747~~, ~~nabij Nieuwdorp, foto: J. Francke, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 116377~~.]]		'Of'ekken, hofhek of boerderijhek. Het hek dat het Zeeuwse boerenerf afgrenst van de openbare weg. Vaak bestaand uit twee ’ekkenpaelen (hekpalen), al dan niet voorzien van versieringen en in lang niet alle gevallen – althans in de twintigste eeuw – ook werkelijk afsluitbaar door middel van draaibaar hekwerk. ’Ekkenpaelen waren van steen of van ijzer, de draaibare hekken over het algemeen van siersmeedwerk. In de omgeving van Kapelle en Wemeldinge zijn fraaie houten ’of’ekkens te vinden.
	Het hek dat het Zeeuwse boerenerf afgrenst van de openbare weg. Vaak bestaand uit twee ’ekkenpaelen (hekpalen), al dan niet voorzien van versieringen en in lang niet alle gevallen – althans in de twintigste eeuw – ook werkelijk afsluitbaar door middel van draaibaar hekwerk.
	’Ekkenpaelen waren van steen of van ijzer, de draaibare hekken over het algemeen van siersmeedwerk. In de omgeving van Kapelle en Wemeldinge zijn fraaie houten ’of’ekkens te vinden.

	== Hekpalen ==		== Hekpalen ==
Regel 27:		Regel 23:

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]


	[[category:Landbouw & visserij]]		[[category:Landbouw & visserij]]
	[[category:Bouwkunde]]		[[category:Bouwkunde]]
	[[category:landbouw]]		[[category:landbouw]]

Wim van Gorsel: /* Schampstenen, baan en gezegdes */

2024-12-02T10:46:06Z

Schampstenen, baan en gezegdes

← Oudere versie		Versie van 2 dec 2024 10:46
Regel 17:		Regel 17:
	== Schampstenen, baan en gezegdes ==		== Schampstenen, baan en gezegdes ==
	Soms zijn naast de hekpalen schuinliggende schampstenen gelegd om te voorkomen dat wagens de palen zouden beschadigen. Een teken van welstand was het dubbele hek: een breed hek voor wagens, een kleiner voor personen. Naast dat kleine hekje was, aldus Smallegange, soms een taxus aangeplant.		Soms zijn naast de hekpalen schuinliggende schampstenen gelegd om te voorkomen dat wagens de palen zouden beschadigen. Een teken van welstand was het dubbele hek: een breed hek voor wagens, een kleiner voor personen. Naast dat kleine hekje was, aldus Smallegange, soms een taxus aangeplant.
	Net als [[dam]] werd ’of’ekken in het spraakgebruik een beeld voor de verhouding tussen de boer en zijn personeel, in het bijzonder voor de beëindiging van die verhouding. Arbeiders drukten hun steeds aanwezige vrees voor ontslag (rechtsbescherming was er tot in de jaren dertig niet voor [[landarbeiders]] en boerenknechts) ermee uit. Bijvoorbeeld in zinnen als: ‘Ze konde aoltied zeie: Daer ei-je ’t ’of’ekken.’ ‘Ze’ staat daarbij voor ‘de boeren’.		Net als [[dam]] werd ’of’ekken in het spraakgebruik een beeld voor de verhouding tussen de boer en zijn personeel, in het bijzonder voor de beëindiging van die verhouding. Arbeiders drukten hun steeds aanwezige vrees voor ontslag (rechtsbescherming was er tot in de jaren dertig niet voor landarbeiders en boerenknechts) ermee uit. Bijvoorbeeld in zinnen als: ‘Ze konde aoltied zeie: Daer ei-je ’t ’of’ekken.’ ‘Ze’ staat daarbij voor ‘de boeren’.
	Was er een lange oprijlaan tussen ’of’ekken en boerderij, dan werd die de ‘baene’ (baan) genoemd, ook wel de ‘dreve’ (dreef). Bij het ’of’ekken staan/stonden in Zeeland vaak twee kastanjebomen, soms één. Kastanjebladeren en jonge kastanjes werden aan de paarden gevoerd wanneer ze buikkramp (koliek) hadden.		Was er een lange oprijlaan tussen ’of’ekken en boerderij, dan werd die de ‘baene’ (baan) genoemd, ook wel de ‘dreve’ (dreef). Bij het ’of’ekken staan/stonden in Zeeland vaak twee kastanjebomen, soms één. Kastanjebladeren en jonge kastanjes werden aan de paarden gevoerd wanneer ze buikkramp (koliek) hadden.

W. van Gorsel: /* Literatuur */

2024-09-26T08:58:51Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 26 sep 2024 08:58
Regel 25:		Regel 25:
	== Literatuur ==		== Literatuur ==
	-[http://www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]		-[http://www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

W. van Gorsel: /* LITERATUUR */

2024-09-26T08:58:39Z

LITERATUUR

← Oudere versie		Versie van 26 sep 2024 08:58
Regel 23:		Regel 23:
	-Jan Zwemer, 2013.		-Jan Zwemer, 2013.

	== ~~LITERATUUR~~ ==		== Literatuur ==
	-[http://www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]		-[http://www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

W. van Gorsel: /* AUTEUR */

2024-09-26T08:58:18Z

AUTEUR

← Oudere versie		Versie van 26 sep 2024 08:58
Regel 20:		Regel 20:
	Was er een lange oprijlaan tussen ’of’ekken en boerderij, dan werd die de ‘baene’ (baan) genoemd, ook wel de ‘dreve’ (dreef). Bij het ’of’ekken staan/stonden in Zeeland vaak twee kastanjebomen, soms één. Kastanjebladeren en jonge kastanjes werden aan de paarden gevoerd wanneer ze buikkramp (koliek) hadden.		Was er een lange oprijlaan tussen ’of’ekken en boerderij, dan werd die de ‘baene’ (baan) genoemd, ook wel de ‘dreve’ (dreef). Bij het ’of’ekken staan/stonden in Zeeland vaak twee kastanjebomen, soms één. Kastanjebladeren en jonge kastanjes werden aan de paarden gevoerd wanneer ze buikkramp (koliek) hadden.

	== ~~AUTEUR~~ ==		== Auteur ==
	-Jan Zwemer, 2013.		-Jan Zwemer, 2013.

Johan Francke op 14 okt 2014 om 07:46

2014-10-14T07:46:47Z

← Oudere versie		Versie van 14 okt 2014 07:46
Regel 1:		Regel 1:
	{{Infobox		{{Infobox
	\| above = 'Of'ekken, hofhek		\| above = 'Of'ekken, hofhek, boerderijhek
	}}		}}

Johan Francke: /* LITERATUUR */

2014-10-14T07:44:33Z

LITERATUUR

← Oudere versie		Versie van 14 okt 2014 07:44
Regel 28:		Regel 28:
	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

	~~-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]~~

	[[category:Landbouw & visserij]]		[[category:Landbouw & visserij]]
	[[category:Bouwkunde]]		[[category:Bouwkunde]]
	[[category:landbouw]]		[[category:landbouw]]

Johan Francke: /* LITERATUUR */

2014-10-14T07:33:55Z

LITERATUUR

← Oudere versie		Versie van 14 okt 2014 07:33
Regel 24:		Regel 24:

	== LITERATUUR ==		== LITERATUUR ==
	-[www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]		-[http://www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

	-G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

	[[category:Landbouw & visserij]]		[[category:Landbouw & visserij]]
	[[category:Bouwkunde]]		[[category:Bouwkunde]]
	[[category:landbouw]]		[[category:landbouw]]

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox | above = 'Of'ekken, hofhek }} Bestand:hofhek116377.jpg|thumb|right|300px|Een zogenaamd dubbel hek met de naam van de boerderij en de datum van s...'

2014-10-14T07:23:10Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox | above = 'Of'ekken, hofhek }} Bestand:hofhek116377.jpg|thumb|right|300px|Een zogenaamd dubbel hek met de naam van de boerderij en de datum van s...'

Nieuwe pagina

{{Infobox
| above = 'Of'ekken, hofhek
}}

[[Bestand:hofhek116377.jpg|thumb|right|300px|Een zogenaamd dubbel hek met de naam van de boerderij en de datum van stichting op de palen, bij boerderij Landlust uit 1747, nabij Nieuwdorp, foto: J. Francke, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 116377.]]
Het hek dat het Zeeuwse boerenerf afgrenst van de openbare weg. Vaak bestaand uit twee ’ekkenpaelen (hekpalen), al dan niet voorzien van versieringen en in lang niet alle gevallen – althans in de twintigste eeuw – ook werkelijk afsluitbaar door middel van draaibaar hekwerk.
’Ekkenpaelen waren van steen of van ijzer, de draaibare hekken over het algemeen van siersmeedwerk. In de omgeving van Kapelle en Wemeldinge zijn fraaie houten ’of’ekkens te vinden.

== Hekpalen ==
[[Bestand:hofhek116831.jpg|thumb|right|300px|Boerderij Zandvoort aan de Walcherse weg, vroeger Seisweg nabij Middelburg. De hekpalen zijn na de inundatie meer naar voren geplaatst omdat de Seisweg toen is rechtgetrokken, foto: Nederlands Instituut voor Militaire Historie, ca. 1936, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 116831.]]
Op de palen was / is over het algemeen de naam van de boerderij te lezen, in enkele gevallen ook het jaartal van de bouw. Hier en daar staat de naam niet op de palen, maar op het hek zelf. In de bij versierde ’of’ekkens gebruikte symbolen werd voorspoed, geluk en de afweer tegen onheil tot uitdrukking gebracht.
[[Bestand:hofhek145043.jpg|thumb|left|300px|Dit smeedijzeren sierhek stond oorspronkelijk voor een Walcherse boerderij aan de Groeneweg te Koudekerke, nu staat het aan de Koudekerkseweg in Middelburg, Foto: R. Rijken, 2013, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 145043.]]
Op Walcheren zijn veel roodgeschilderde ijzeren ’of’ekkens met ijzeren palen, versierd met granaatappels, die de stijl van het eerste kwart van de twintigste eeuw vertegenwoordigen. Bij de bouw van wederopbouwboerderijen, na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog, werd bewust geprobeerd de constructie van de traditionele Zeeuwse ’of’ekkens aan te houden. De vandaag de dag op Walcheren nog bestaande hekpalen met de granaatappels zullen deels op deze wederopbouwperiode terug te voeren zijn. In de overige delen van Zeeland zijn de ijzeren ’of’ekkens vaak wit of groen. Houten hekken zijn dikwijls wit geschilderd. Zij hebben vaak ronde knoppen op de palen, in groen of blauw. In Zeeuws-Vlaanderen zijn de hekpalen over het algemeen van steen.
[[Bestand:hofhek91219.jpg|thumb|right|300px|Het ‘of’ekken van hof Molembaix bij Grijpskerke, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 91219.]]
Enkele ’of’ekkens, zoals die van Groot Middenhof en die van Duno bij Oostkapelle en die van Molembaix te Grijpskerke, vormden ooit de toegang tot een buitenplaats met herenhuis. Enkele zijn van monumentale waarde, zoals het ’of’ekken van Duno of dat van Zandvoort bij Middelburg.

== Schampstenen, baan en gezegdes ==
Soms zijn naast de hekpalen schuinliggende schampstenen gelegd om te voorkomen dat wagens de palen zouden beschadigen. Een teken van welstand was het dubbele hek: een breed hek voor wagens, een kleiner voor personen. Naast dat kleine hekje was, aldus Smallegange, soms een taxus aangeplant.
Net als [[dam]] werd ’of’ekken in het spraakgebruik een beeld voor de verhouding tussen de boer en zijn personeel, in het bijzonder voor de beëindiging van die verhouding. Arbeiders drukten hun steeds aanwezige vrees voor ontslag (rechtsbescherming was er tot in de jaren dertig niet voor [[landarbeiders]] en boerenknechts) ermee uit. Bijvoorbeeld in zinnen als: ‘Ze konde aoltied zeie: Daer ei-je ’t ’of’ekken.’ ‘Ze’ staat daarbij voor ‘de boeren’.
Was er een lange oprijlaan tussen ’of’ekken en boerderij, dan werd die de ‘baene’ (baan) genoemd, ook wel de ‘dreve’ (dreef). Bij het ’of’ekken staan/stonden in Zeeland vaak twee kastanjebomen, soms één. Kastanjebladeren en jonge kastanjes werden aan de paarden gevoerd wanneer ze buikkramp (koliek) hadden.

== AUTEUR ==
-Jan Zwemer, 2013.

== LITERATUUR ==
-[www.krantenbankzeeland.nl Provinciale Zeeuwse Courant, 2 februari 1950 (wederopbouwboerderijen) en 24 juli 2003 (symbolen).]

-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1432469 G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.]

-G. Smallegange, Op’t Hof. Boerderijen en boerenerven in Zeeland (Goes, 2001) 15-16.

[[category:Landbouw & visserij]]
[[category:Bouwkunde]]
[[category:landbouw]]