Aardenburg - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel: /* Tachtigjarige Oorlog */

2025-08-28T08:44:08Z

Tachtigjarige Oorlog

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:44
Regel 21:		Regel 21:

	===Tachtigjarige Oorlog===		===Tachtigjarige Oorlog===
	[[Bestand:Aardenburg4.jpg\|thumb\|left\|~~350px~~\|Boerderij Kruisdijk, aangelegd als een onderdeel van de Staats-Spaanse linies, genaamd Kruisdijkschans of Kruisschans. De schans is door de Staatse troepen aangelegd in 1638 ter verdediging van Sluis en Aardenburg. Ze is gebruikt tot 1762, waarna ze dienst ging doen als buitenplaats. Er is toen een huis gebouwd op de plaats van het fort; dit huis staat er nog en wordt onderhouden door de Stichting Landschapbeheer Zeeland. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131256]]		[[Bestand:Aardenburg4.jpg\|thumb\|left\|250px\|Boerderij Kruisdijk, aangelegd als een onderdeel van de Staats-Spaanse linies, genaamd Kruisdijkschans of Kruisschans. De schans is door de Staatse troepen aangelegd in 1638 ter verdediging van Sluis en Aardenburg. Ze is gebruikt tot 1762, waarna ze dienst ging doen als buitenplaats. Er is toen een huis gebouwd op de plaats van het fort; dit huis staat er nog en wordt onderhouden door de Stichting Landschapbeheer Zeeland. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131256]]

	Toen de Staatsen in 1604 de stad innamen werd de stad verder versterkt. De meeste delen van de stad die buiten de omwalling vielen werden gesloopt. Nog altijd ligt het Marktplein daardoor aan de rand van het stadje. De huizen buiten de nieuwe vesting die niet gesloopt werden werden aangeduid als de buurtschap Oude Stad. Deze naam bleef tot de nieuwbouwprojecten van de 20ste eeuw in gebruik. De laatste atlas die Oude Stad nog als buurtschap noemt stamt uit 1950. In 1625 viel de Mariakerk ten offer aan de aanleg van een nieuwe versterking. In 1641 probeerde een Spaans leger de stad met een list in te nemen. De bedoeling was dat vermomde soldaten de stadspoort op zouden blazen met karren die gevuld waren met granaten. Een soldaat trof echter daags tevoren een Italiaan, vermomd als boer. Na gevangenneming en ondervraging vertelde hij van de plannen. Toen de karren naderden, werden deze beschoten met kanonnen, waarna de Spanjaarden op de vlucht sloegen.		Toen de Staatsen in 1604 de stad innamen werd de stad verder versterkt. De meeste delen van de stad die buiten de omwalling vielen werden gesloopt. Nog altijd ligt het Marktplein daardoor aan de rand van het stadje. De huizen buiten de nieuwe vesting die niet gesloopt werden werden aangeduid als de buurtschap Oude Stad. Deze naam bleef tot de nieuwbouwprojecten van de 20ste eeuw in gebruik. De laatste atlas die Oude Stad nog als buurtschap noemt stamt uit 1950. In 1625 viel de Mariakerk ten offer aan de aanleg van een nieuwe versterking. In 1641 probeerde een Spaans leger de stad met een list in te nemen. De bedoeling was dat vermomde soldaten de stadspoort op zouden blazen met karren die gevuld waren met granaten. Een soldaat trof echter daags tevoren een Italiaan, vermomd als boer. Na gevangenneming en ondervraging vertelde hij van de plannen. Toen de karren naderden, werden deze beschoten met kanonnen, waarna de Spanjaarden op de vlucht sloegen.

W. van Gorsel: /* Overig */

2025-08-28T08:43:53Z

Overig

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:43
Regel 59:		Regel 59:

	===Overig===		===Overig===
	[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|right\|~~350px~~\|Verkeersbord Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]		[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|right\|250px\|Verkeersbord Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]
	De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.		De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.
	Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.		Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.

W. van Gorsel: /* Overig */

2025-08-28T08:43:01Z

Overig

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:43
Regel 59:		Regel 59:

	===Overig===		===Overig===
	[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|~~left~~\|350px\|Verkeersbord Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]		[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|right\|350px\|Verkeersbord Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]
	De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.		De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.
	Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.		Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.

W. van Gorsel: /* Kerken */

2025-08-28T08:42:48Z

Kerken

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:42
Regel 48:		Regel 48:

	===Kerken===		===Kerken===
	[[Bestand:Aardenburg5.JPG\|thumb\|~~right~~\|250px\|Sint-Bavokerk of Sint-Baafskerk. Bron: Wikimedia Commons, 2013]]		[[Bestand:Aardenburg5.JPG\|thumb\|left\|250px\|Sint-Bavokerk of Sint-Baafskerk. Bron: Wikimedia Commons, 2013]]

	De Sint-Bavokerk is de belangrijkste bezienswaardigheid. Deze kerk is in Nederland het meest complete voorbeeld van een kerk in de stijl van de Scheldegotiek.		De Sint-Bavokerk is de belangrijkste bezienswaardigheid. Deze kerk is in Nederland het meest complete voorbeeld van een kerk in de stijl van de Scheldegotiek.

W. van Gorsel: /* Moderne geschiedenis */

2025-08-28T08:42:32Z

Moderne geschiedenis

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:42
Regel 39:		Regel 39:
	Vanaf 1 augustus 1948 werd het reizigersvervoer van de Stoomtram-Maatschappij Breskens - Maldeghem gestaakt, in september 1949 werd ook het goederenvervoer stilgelegd en de tramsporen opgebroken. Sinds 1948 wordt het vervoer verzorgd door busdiensten.		Vanaf 1 augustus 1948 werd het reizigersvervoer van de Stoomtram-Maatschappij Breskens - Maldeghem gestaakt, in september 1949 werd ook het goederenvervoer stilgelegd en de tramsporen opgebroken. Sinds 1948 wordt het vervoer verzorgd door busdiensten.

	[[Bestand:~~Aardenburg5~~.~~JPG~~\|thumb\|right\|250px\|~~Sint-Bavokerk of Sint-Baafskerk~~. Bron: Wikimedia Commons, ~~2013~~]]		[[Bestand:Aardenburg6.jpg\|thumb\|right\|250px\|Nederlands Hervormde Kerk: Interieur, detail, beschildering graf. Bron: Wikimedia Commons, 1986]]
	In 1944 werden in Aardenburg vele huizen, en ook de Sint-Bavokerk, vernield. Tijdens de naoorlogse restauratie kwamen allerlei belangwekkende vondsten aan het licht, waaronder een 20-tal van binnen beschilderde grafkelders uit de 13e en 14e eeuw, die door Jan van Hinte alle zijn nagetekend.		In 1944 werden in Aardenburg vele huizen, en ook de Sint-Bavokerk, vernield. Tijdens de naoorlogse restauratie kwamen allerlei belangwekkende vondsten aan het licht, waaronder een 20-tal van binnen beschilderde grafkelders uit de 13e en 14e eeuw, die door Jan van Hinte alle zijn nagetekend.

W. van Gorsel: /* Moderne geschiedenis */

2025-08-28T08:40:00Z

Moderne geschiedenis

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:40
Regel 39:		Regel 39:
	Vanaf 1 augustus 1948 werd het reizigersvervoer van de Stoomtram-Maatschappij Breskens - Maldeghem gestaakt, in september 1949 werd ook het goederenvervoer stilgelegd en de tramsporen opgebroken. Sinds 1948 wordt het vervoer verzorgd door busdiensten.		Vanaf 1 augustus 1948 werd het reizigersvervoer van de Stoomtram-Maatschappij Breskens - Maldeghem gestaakt, in september 1949 werd ook het goederenvervoer stilgelegd en de tramsporen opgebroken. Sinds 1948 wordt het vervoer verzorgd door busdiensten.

			[[Bestand:Aardenburg5.JPG\|thumb\|right\|250px\|Sint-Bavokerk of Sint-Baafskerk. Bron: Wikimedia Commons, 2013]]
	In 1944 werden in Aardenburg vele huizen, en ook de Sint-Bavokerk, vernield. Tijdens de naoorlogse restauratie kwamen allerlei belangwekkende vondsten aan het licht, waaronder een 20-tal van binnen beschilderde grafkelders uit de 13e en 14e eeuw, die door Jan van Hinte alle zijn nagetekend.		In 1944 werden in Aardenburg vele huizen, en ook de Sint-Bavokerk, vernield. Tijdens de naoorlogse restauratie kwamen allerlei belangwekkende vondsten aan het licht, waaronder een 20-tal van binnen beschilderde grafkelders uit de 13e en 14e eeuw, die door Jan van Hinte alle zijn nagetekend.

W. van Gorsel: /* Overig */

2025-08-28T08:37:25Z

Overig

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:37
Regel 58:		Regel 58:

	===Overig===		===Overig===
	[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|left\|350px\|~~verkeersbord~~ Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]		[[Bestand:Aardenburg3.jpg\|thumb\|left\|350px\|Verkeersbord Smokkelroute; met op de achtergrond de Kaaipoort; de poort stamt uit de 13e eeuw, maar heeft zijn vorm gekregen in 1650. Foto: J. Wolterbeek, 2001. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131270]]
	De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.		De Westpoort of Kaaipoort is de enige nog intacte stadspoort. Ze stamt uit 1650 en wordt Kaaipoort genoemd omdat ze vroeger op de haven uitkwam. Deze werd in 1813 gedempt. De onderdoorgangen voor de voetgangers zijn aangebracht in 1925. De Westpoort is laag, aangezien ze oorspronkelijk in de wal was ingebouwd en daar niet boven uit kwam.
	Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.		Het voormalig Burgerweeshuis aan de Weststraat 22 heeft een dubbele trapgevel met natuurstenen versieringen uit 1631.

W. van Gorsel: /* Kerken */

2025-08-28T08:36:47Z

Kerken

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:36
Regel 47:		Regel 47:

	===Kerken===		===Kerken===
	[[Bestand:~~Aardenburg2~~.~~jpg~~\|thumb\|right\|250px\|~~Rooms~~-~~Katholieke kerk. Foto: M. Meijer~~-~~Van der Linde, 2005~~. Bron: ZB, ~~Beeldbank Zeeland, rec.nr. 107955~~]]		[[Bestand:Aardenburg5.JPG\|thumb\|right\|250px\|Sint-Bavokerk of Sint-Baafskerk. Bron: Wikimedia Commons, 2013]]

	De Sint-Bavokerk is de belangrijkste bezienswaardigheid. Deze kerk is in Nederland het meest complete voorbeeld van een kerk in de stijl van de Scheldegotiek.		De Sint-Bavokerk is de belangrijkste bezienswaardigheid. Deze kerk is in Nederland het meest complete voorbeeld van een kerk in de stijl van de Scheldegotiek.

W. van Gorsel: /* Musea */

2025-08-28T08:33:50Z

Musea

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:33
Regel 69:		Regel 69:

	==Musea==		==Musea==
	Het Museum Cultuurforum Aardenburg is sinds 2023 het archeologische museum van Aardenburg aan de Sint-Baafskerk.~~[7]~~ De voorloper, het Gemeentelijk Archeologisch Museum Aardenburg bevond zich tot 2023 aan de Marktstraat in een 17e-eeuws winkelpand. Het werd geopend in 1969 en het bevat voorwerpen uit de Romeinse tijd (castellum Aardenburg) en ook, onder andere, voorwerpen zoals grafstenen die in het verdronken middeleeuwse dorp Hannekenswerve zijn gevonden. Er is een heemtuin en men vindt er de resten van een Gallo-Romeins tempeltje. Daarnaast zijn er vuurstenen voorwerpen te zien die uit 5000 v.Chr. stammen. Er is een skelet van een Germaans krijger te vinden die een gat in zijn schedel heeft, mogelijk opgelopen bij gevechten met de Romeinen.		Het Museum Cultuurforum Aardenburg is sinds 2023 het archeologische museum van Aardenburg aan de Sint-Baafskerk. De voorloper, het Gemeentelijk Archeologisch Museum Aardenburg bevond zich tot 2023 aan de Marktstraat in een 17e-eeuws winkelpand. Het werd geopend in 1969 en het bevat voorwerpen uit de Romeinse tijd (castellum Aardenburg) en ook, onder andere, voorwerpen zoals grafstenen die in het verdronken middeleeuwse dorp Hannekenswerve zijn gevonden. Er is een heemtuin en men vindt er de resten van een Gallo-Romeins tempeltje. Daarnaast zijn er vuurstenen voorwerpen te zien die uit 5000 v.Chr. stammen. Er is een skelet van een Germaans krijger te vinden die een gat in zijn schedel heeft, mogelijk opgelopen bij gevechten met de Romeinen.

	In 2016 raakte het museum een grote Europese subsidie kwijt, waardoor een verhuizing naar het oude stadhuis niet door kon gaan. Later kwam de huidige locatie aan de Sint-Baafskerk in beeld. Maar de verbouwing van dit pand liep anderhalf jaar vertraging op, waardoor het nieuwe Museum Cultuurforum Aardenburg op de nieuwe locatie pas in 2023 open kon.		In 2016 raakte het museum een grote Europese subsidie kwijt, waardoor een verhuizing naar het oude stadhuis niet door kon gaan. Later kwam de huidige locatie aan de Sint-Baafskerk in beeld. Maar de verbouwing van dit pand liep anderhalf jaar vertraging op, waardoor het nieuwe Museum Cultuurforum Aardenburg op de nieuwe locatie pas in 2023 open kon.

W. van Gorsel: /* Aardenburg */

2025-08-28T08:33:08Z

Aardenburg

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 08:33
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Aardenburg1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtopname van Aardenburg, ca. 1995. Foto: A.F. Dingemanse. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51522]]		[[Bestand:Aardenburg1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtopname van Aardenburg, ca. 1995. Foto: A.F. Dingemanse. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51522]]

	==~~Aardenburg~~==		==Algemeen==
	Aardenburg (Zeeuws: Aernburg), middeleeuws Rodenburg, is een stad in de Nederlandse provincie Zeeland. Aardenburg ligt in het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen en behoort tot de gemeente Sluis. Aardenburg vormde tot 1995 een zelfstandige gemeente, waarvan ook de kernen Eede, Sint Kruis en de buurtschap Draaibrug deel uitmaakten. In 1995 fuseerde de gemeente Aardenburg met de gemeente Sluis, waarbij de gemeente Sluis-Aardenburg werd gevormd. In 2003 ging deze al op in de nieuwe gemeente Sluis. Aardenburg is tevens de oudste stad van de provincie Zeeland. Aardenburg heeft 2.465 inwoners (2023), die Aardenburgers worden genoemd.		Aardenburg (Zeeuws: Aernburg), middeleeuws Rodenburg, is een stad in de Nederlandse provincie Zeeland. Aardenburg ligt in het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen en behoort tot de gemeente Sluis. Aardenburg vormde tot 1995 een zelfstandige gemeente, waarvan ook de kernen Eede, Sint Kruis en de buurtschap Draaibrug deel uitmaakten. In 1995 fuseerde de gemeente Aardenburg met de gemeente Sluis, waarbij de gemeente Sluis-Aardenburg werd gevormd. In 2003 ging deze al op in de nieuwe gemeente Sluis. Aardenburg is tevens de oudste stad van de provincie Zeeland. Aardenburg heeft 2.465 inwoners (2023), die Aardenburgers worden genoemd.