Collegium Musicum - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 2 jan 2025 om 08:50

2025-01-02T08:50:57Z

← Oudere versie		Versie van 2 jan 2025 08:50
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Collegium Musicum~~
	}}
	[[Bestand:collegiummusicum_9586.jpg\|thumb\|right\|250px\|Affiche van het ZVU koffieconcert Collegium Musicum Judaicum, ca. 1995, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 9586]]		[[Bestand:collegiummusicum_9586.jpg\|thumb\|right\|250px\|Affiche van het ZVU koffieconcert Collegium Musicum Judaicum, ca. 1995, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 9586]]
	Muziekgezelschap te Middelburg en Zierikzee, 17<sup>de</sup> en 18<sup>de</sup> eeuw.		Muziekgezelschap te Middelburg en Zierikzee, 17<sup>de</sup> en 18<sup>de</sup> eeuw.

Johan Francke op 13 jan 2015 om 06:58

2015-01-13T06:58:58Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2015 06:58
Regel 11:		Regel 11:
	''Collegium musicum'' is een Latijnse naam die ‘muziekgenootschap’ betekent. De collegia musica kregen vaak nog een extra naam om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Het eerste in Nederland was het ''Collegium Musicum: Si Vox est Canta'' in Arnhem, dat reeds in 1591 was opgericht. In de zeventiende eeuw volgde naar het Arnhemse voorbeeld vele andere Nederlandse steden. Bekend is dat in Zeeland collegia musica hebben bestaan in Middelburg en Zierikzee. Er lijkt echter geen bewijs te zijn dat men in Zeeland dezelfde trend volgde als het aankwam op de naamgeving, aangezien de naam ''Collegium Musicum Medioburgensis'' of een andere vindingrijke naam niet voorkomt in de bekende bronnen. Beiden collegia musica worden ofwel als ‘het collegium musicum’ ofwel als ‘muziekcollegie’ vernoemd.		''Collegium musicum'' is een Latijnse naam die ‘muziekgenootschap’ betekent. De collegia musica kregen vaak nog een extra naam om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Het eerste in Nederland was het ''Collegium Musicum: Si Vox est Canta'' in Arnhem, dat reeds in 1591 was opgericht. In de zeventiende eeuw volgde naar het Arnhemse voorbeeld vele andere Nederlandse steden. Bekend is dat in Zeeland collegia musica hebben bestaan in Middelburg en Zierikzee. Er lijkt echter geen bewijs te zijn dat men in Zeeland dezelfde trend volgde als het aankwam op de naamgeving, aangezien de naam ''Collegium Musicum Medioburgensis'' of een andere vindingrijke naam niet voorkomt in de bekende bronnen. Beiden collegia musica worden ofwel als ‘het collegium musicum’ ofwel als ‘muziekcollegie’ vernoemd.

	== ~~ledenaantallen~~ en dirigenten ==		== Ledenaantallen en dirigenten ==
	Het ledenaantal van het collegium musicum lag rond de vijftien. Zij stonden onder leiding van een professioneel musicus. Aan het hoofd van het Collegium musicum te Middelburg stond dikwijls diegene die ook de stadsorganist en -beiaardier was. Bekende leiders van het Collegium musicum te Middelburg waren opeenvolgend [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christiaan Ernst Graaf]], [[Frans Joachim Heinrichs]], [[Willem Lootens]]. De musicus [[Johan Snep]] was op zeker moment dirigent van het collegium musicum van Zierikzee. Hij was al eerder geregistreerd bij collegium musicum in Arnhem. Zijn betrekkingen tot het collegium in Zierikzee lijken de plichtsomschrijving die hij kreeg als organist van die stad.		Het ledenaantal van het collegium musicum lag rond de vijftien. Zij stonden onder leiding van een professioneel musicus. Aan het hoofd van het Collegium musicum te Middelburg stond dikwijls diegene die ook de stadsorganist en -beiaardier was. Bekende leiders van het Collegium musicum te Middelburg waren opeenvolgend [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christiaan Ernst Graaf]], [[Frans Joachim Heinrichs]], [[Willem Lootens]]. De musicus [[Johan Snep]] was op zeker moment dirigent van het collegium musicum van Zierikzee. Hij was al eerder geregistreerd bij collegium musicum in Arnhem. Zijn betrekkingen tot het collegium in Zierikzee lijken de plichtsomschrijving die hij kreeg als organist van die stad.

			== Nieuwe concertzaal ==
	In 1738 merkte het Collegium musicum te Middelburg dat de huiskamers van hun leden te krap werden om uitvoeringen te geven. Ze dienden een verzoek in bij het stadsbestuur om een grotere ruimte tot hun beschikking te krijgen. Het vertrek op de bovenverdieping van het Ykhuis werd in 1754 ingericht tot concertzaal. Als toenmalig voorzitter van het Collegium Musicum regelde Christiaan Ernst Graaf (1727-1804) dat zijn gezelschap hier muziekuitvoeringen kon geven. Verder bewijs van Graafs betrekkingen tot de heren van het Collegium Musicum blijkt uit het feit dat Graaf zijn werk'' Sei Sinfonie a Violino Primo, Secondo, Viola & Basso'' aan hen opdroeg.		In 1738 merkte het Collegium musicum te Middelburg dat de huiskamers van hun leden te krap werden om uitvoeringen te geven. Ze dienden een verzoek in bij het stadsbestuur om een grotere ruimte tot hun beschikking te krijgen. Het vertrek op de bovenverdieping van het Ykhuis werd in 1754 ingericht tot concertzaal. Als toenmalig voorzitter van het Collegium Musicum regelde Christiaan Ernst Graaf (1727-1804) dat zijn gezelschap hier muziekuitvoeringen kon geven. Verder bewijs van Graafs betrekkingen tot de heren van het Collegium Musicum blijkt uit het feit dat Graaf zijn werk'' Sei Sinfonie a Violino Primo, Secondo, Viola & Basso'' aan hen opdroeg.

			== Einde van de Collegia Musica ==
	De meeste collegia musica verdwenen rond het einde van de achttiende eeuw. De collegia musica die men tegenwoordig vindt in tal van steden zoals Amsterdam, Leiden en ’s-Gravenhage, zijn pas aan het begin van de twintigste eeuw opgericht. Anders dan hun namen doen vermoeden zijn zij dus geen directe voortzettingen van de in dit artikel besproken zestiende- en zeventiende-eeuwse genootschappen.		De meeste collegia musica verdwenen rond het einde van de achttiende eeuw. De collegia musica die men tegenwoordig vindt in tal van steden zoals Amsterdam, Leiden en ’s-Gravenhage, zijn pas aan het begin van de twintigste eeuw opgericht. Anders dan hun namen doen vermoeden zijn zij dus geen directe voortzettingen van de in dit artikel besproken zestiende- en zeventiende-eeuwse genootschappen.

Regel 26:		Regel 28:
	-Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: [http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.]		-Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: [http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.]

	-_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''~~<nowiki>~~.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige ''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]		-_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige ''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]

	-Haan, Sander den en Rudolf Rasch, '”Geoefend op Orgel en Lier”: Johan Snep, een Zierikzeese Organist rond 1700', in: Zeeland 7 (1998) 152-153.		-Haan, Sander den en Rudolf Rasch, '”Geoefend op Orgel en Lier”: Johan Snep, een Zierikzeese Organist rond 1700', in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/zld/1998-12-01/edition/0/page/10?query= Zeeland 7 (1998) 152-153.]

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).]

Johan Francke: /* Bronnen */

2015-01-12T15:26:43Z

Bronnen

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2015 15:26
Regel 31:		Regel 31:

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).]


	[[category:muziek]]		[[category:muziek]]
	[[category:Kunst & cultuur]]		[[category:Kunst & cultuur]]

Johan Francke: /* Bronnen */

2015-01-12T15:25:56Z

Bronnen

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2015 15:25
Regel 24:		Regel 24:
	-''Bouwstenen: Tweede Jaarboek der Vereniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,'' 1872-1874. p. 127-128.		-''Bouwstenen: Tweede Jaarboek der Vereniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,'' 1872-1874. p. 127-128.

	-Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: [~~http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721~~ http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.]		-Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: [http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.]

	-_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''<nowiki>.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige ''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]		-_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''<nowiki>.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige ''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]

Johan Francke op 12 jan 2015 om 15:25

2015-01-12T15:25:04Z

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2015 15:25
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Collegium Musicum		\| above = Collegium Musicum
	}}		}}
			[[Bestand:collegiummusicum_9586.jpg\|thumb\|right\|250px\|Affiche van het ZVU koffieconcert Collegium Musicum Judaicum, ca. 1995, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 9586]]
	Muziekgezelschap te Middelburg en Zierikzee, 17<sup>de</sup> en 18<sup>de</sup> eeuw.		Muziekgezelschap te Middelburg en Zierikzee, 17<sup>de</sup> en 18<sup>de</sup> eeuw.

			== Kamerconcerten ==
	Rond het begin van de zeventiende eeuw organiseerden groepen amateurmuzikanten zich in zogeheten collegia musica. Dergelijke gezelschappen werden geleid door een professioneel musicus. De leden stelden een ruimte in hun huis ter beschikking zodat het collegium daar uitvoeringen kon geven of kon oefenen. Kenmerkend was dat de bijeenkomsten steeds in het huis van een ander lid plaatsvonden. Aangezien soortgelijke gebruiken zich al eerder voordeden in Duitse steden, is het aannemelijk dat het idee uit Duitsland is overgewaaid.		Rond het begin van de zeventiende eeuw organiseerden groepen amateurmuzikanten zich in zogeheten collegia musica. Dergelijke gezelschappen werden geleid door een professioneel musicus. De leden stelden een ruimte in hun huis ter beschikking zodat het collegium daar uitvoeringen kon geven of kon oefenen. Kenmerkend was dat de bijeenkomsten steeds in het huis van een ander lid plaatsvonden. Aangezien soortgelijke gebruiken zich al eerder voordeden in Duitse steden, is het aannemelijk dat het idee uit Duitsland is overgewaaid.

			== Oorsprong naam ==
	''Collegium musicum'' is een Latijnse naam die ‘muziekgenootschap’ betekent. De collegia musica kregen vaak nog een extra naam om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Het eerste in Nederland was het ''Collegium Musicum: Si Vox est Canta'' in Arnhem, dat reeds in 1591 was opgericht. In de zeventiende eeuw volgde naar het Arnhemse voorbeeld vele andere Nederlandse steden. Bekend is dat in Zeeland collegia musica hebben bestaan in Middelburg en Zierikzee. Er lijkt echter geen bewijs te zijn dat men in Zeeland dezelfde trend volgde als het aankwam op de naamgeving, aangezien de naam ''Collegium Musicum Medioburgensis'' of een andere vindingrijke naam niet voorkomt in de bekende bronnen. Beiden collegia musica worden ofwel als ‘het collegium musicum’ ofwel als ‘muziekcollegie’ vernoemd.		''Collegium musicum'' is een Latijnse naam die ‘muziekgenootschap’ betekent. De collegia musica kregen vaak nog een extra naam om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Het eerste in Nederland was het ''Collegium Musicum: Si Vox est Canta'' in Arnhem, dat reeds in 1591 was opgericht. In de zeventiende eeuw volgde naar het Arnhemse voorbeeld vele andere Nederlandse steden. Bekend is dat in Zeeland collegia musica hebben bestaan in Middelburg en Zierikzee. Er lijkt echter geen bewijs te zijn dat men in Zeeland dezelfde trend volgde als het aankwam op de naamgeving, aangezien de naam ''Collegium Musicum Medioburgensis'' of een andere vindingrijke naam niet voorkomt in de bekende bronnen. Beiden collegia musica worden ofwel als ‘het collegium musicum’ ofwel als ‘muziekcollegie’ vernoemd.

			== ledenaantallen en dirigenten ==
	Het ledenaantal van het collegium musicum lag rond de vijftien. Zij stonden onder leiding van een professioneel musicus. Aan het hoofd van het Collegium musicum te Middelburg stond dikwijls diegene die ook de stadsorganist en -beiaardier was. Bekende leiders van het Collegium musicum te Middelburg waren opeenvolgend [[Remigius]] ~~Schrijver~~, [[Pieter]] ~~Bustijn~~, Benjamin Bouchart, [[Christiaan]] ~~Ernst Graaf~~, Frans Joachim Heinrichs, [[Willem]] ~~Lootens~~. De musicus [[Johan]] ~~Snep~~ was op zeker moment dirigent van het collegium musicum van Zierikzee. Hij was al eerder geregistreerd bij collegium musicum in Arnhem. Zijn betrekkingen tot het collegium in Zierikzee lijken de plichtsomschrijving die hij kreeg als organist van die stad.		Het ledenaantal van het collegium musicum lag rond de vijftien. Zij stonden onder leiding van een professioneel musicus. Aan het hoofd van het Collegium musicum te Middelburg stond dikwijls diegene die ook de stadsorganist en -beiaardier was. Bekende leiders van het Collegium musicum te Middelburg waren opeenvolgend [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christiaan Ernst Graaf]], [[Frans Joachim Heinrichs]], [[Willem Lootens]]. De musicus [[Johan Snep]] was op zeker moment dirigent van het collegium musicum van Zierikzee. Hij was al eerder geregistreerd bij collegium musicum in Arnhem. Zijn betrekkingen tot het collegium in Zierikzee lijken de plichtsomschrijving die hij kreeg als organist van die stad.


	In 1738 merkte het Collegium musicum te Middelburg dat de huiskamers van hun leden te krap werden om uitvoeringen te geven. Ze dienden een verzoek in bij het stadsbestuur om een grotere ruimte tot hun beschikking te krijgen. Het vertrek op de bovenverdieping van het Ykhuis werd in 1754 ingericht tot concertzaal. Als toenmalig voorzitter van het Collegium Musicum regelde Christiaan Ernst Graaf (1727-1804) dat zijn gezelschap hier muziekuitvoeringen kon geven. Verder bewijs van Graafs betrekkingen tot de heren van het Collegium Musicum blijkt uit het feit dat Graaf zijn werk'' Sei Sinfonie a Violino Primo, Secondo, Viola & Basso'' aan hen opdroeg.		In 1738 merkte het Collegium musicum te Middelburg dat de huiskamers van hun leden te krap werden om uitvoeringen te geven. Ze dienden een verzoek in bij het stadsbestuur om een grotere ruimte tot hun beschikking te krijgen. Het vertrek op de bovenverdieping van het Ykhuis werd in 1754 ingericht tot concertzaal. Als toenmalig voorzitter van het Collegium Musicum regelde Christiaan Ernst Graaf (1727-1804) dat zijn gezelschap hier muziekuitvoeringen kon geven. Verder bewijs van Graafs betrekkingen tot de heren van het Collegium Musicum blijkt uit het feit dat Graaf zijn werk'' Sei Sinfonie a Violino Primo, Secondo, Viola & Basso'' aan hen opdroeg.


	De meeste collegia musica verdwenen rond het einde van de achttiende eeuw. De collegia musica die men tegenwoordig vindt in tal van steden zoals Amsterdam, Leiden en ’s-Gravenhage, zijn pas aan het begin van de twintigste eeuw opgericht. Anders dan hun namen doen vermoeden zijn zij dus geen directe voortzettingen van de in dit artikel besproken zestiende- en zeventiende-eeuwse genootschappen.		De meeste collegia musica verdwenen rond het einde van de achttiende eeuw. De collegia musica die men tegenwoordig vindt in tal van steden zoals Amsterdam, Leiden en ’s-Gravenhage, zijn pas aan het begin van de twintigste eeuw opgericht. Anders dan hun namen doen vermoeden zijn zij dus geen directe voortzettingen van de in dit artikel besproken zestiende- en zeventiende-eeuwse genootschappen.

			== Auteur ==
			-Jules Kuiper, 2012

	~~AUTEUR~~		== Bronnen ==
			-''Bouwstenen: Tweede Jaarboek der Vereniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,'' 1872-1874. p. 127-128.
	~~Jules Kuiper, 2012~~


	~~NASLAGWERKEN~~

	''Bouwstenen: Tweede Jaarboek der Vereniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,'' 1872-1874. p. 127-128.

	~~Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.~~

	~~[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721]~~

	_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''<nowiki>.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige </nowiki>''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]

	~~Haan, Sander den en Rudolf Rasch, '”Geoefend op Orgel en Lier”: Johan Snep, een Zierikzeese Organist rond 1700', in: Zeeland 7 (1998) 152-153.~~

	~~Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).~~

	~~[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764]~~

			-Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: [http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1212721 ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.]

			-_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''<nowiki>.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige ''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]

			-Haan, Sander den en Rudolf Rasch, '”Geoefend op Orgel en Lier”: Johan Snep, een Zierikzeese Organist rond 1700', in: Zeeland 7 (1998) 152-153.

			-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|390764 Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).]

	[[category:muziek]]		[[category:muziek]]
			[[category:Kunst & cultuur]]

Maintenance script: Importing text file

2014-03-20T13:53:53Z

Importing text file

Nieuwe pagina

{{Infobox
| above = Collegium Musicum
}}

Muziekgezelschap te Middelburg en Zierikzee, 17<sup>de</sup> en 18<sup>de</sup> eeuw.

Rond het begin van de zeventiende eeuw organiseerden groepen amateurmuzikanten zich in zogeheten collegia musica. Dergelijke gezelschappen werden geleid door een professioneel musicus. De leden stelden een ruimte in hun huis ter beschikking zodat het collegium daar uitvoeringen kon geven of kon oefenen. Kenmerkend was dat de bijeenkomsten steeds in het huis van een ander lid plaatsvonden. Aangezien soortgelijke gebruiken zich al eerder voordeden in Duitse steden, is het aannemelijk dat het idee uit Duitsland is overgewaaid.

''Collegium musicum'' is een Latijnse naam die ‘muziekgenootschap’ betekent. De collegia musica kregen vaak nog een extra naam om ze van elkaar te kunnen onderscheiden. Het eerste in Nederland was het ''Collegium Musicum: Si Vox est Canta'' in Arnhem, dat reeds in 1591 was opgericht. In de zeventiende eeuw volgde naar het Arnhemse voorbeeld vele andere Nederlandse steden. Bekend is dat in Zeeland collegia musica hebben bestaan in Middelburg en Zierikzee. Er lijkt echter geen bewijs te zijn dat men in Zeeland dezelfde trend volgde als het aankwam op de naamgeving, aangezien de naam ''Collegium Musicum Medioburgensis'' of een andere vindingrijke naam niet voorkomt in de bekende bronnen. Beiden collegia musica worden ofwel als ‘het collegium musicum’ ofwel als ‘muziekcollegie’ vernoemd.

Het ledenaantal van het collegium musicum lag rond de vijftien. Zij stonden onder leiding van een professioneel musicus. Aan het hoofd van het Collegium musicum te Middelburg stond dikwijls diegene die ook de stadsorganist en -beiaardier was. Bekende leiders van het Collegium musicum te Middelburg waren opeenvolgend [[Remigius]] Schrijver, [[Pieter]] Bustijn, Benjamin Bouchart, [[Christiaan]] Ernst Graaf, Frans Joachim Heinrichs, [[Willem]] Lootens. De musicus [[Johan]] Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum van Zierikzee. Hij was al eerder geregistreerd bij collegium musicum in Arnhem. Zijn betrekkingen tot het collegium in Zierikzee lijken de plichtsomschrijving die hij kreeg als organist van die stad.

In 1738 merkte het Collegium musicum te Middelburg dat de huiskamers van hun leden te krap werden om uitvoeringen te geven. Ze dienden een verzoek in bij het stadsbestuur om een grotere ruimte tot hun beschikking te krijgen. Het vertrek op de bovenverdieping van het Ykhuis werd in 1754 ingericht tot concertzaal. Als toenmalig voorzitter van het Collegium Musicum regelde Christiaan Ernst Graaf (1727-1804) dat zijn gezelschap hier muziekuitvoeringen kon geven. Verder bewijs van Graafs betrekkingen tot de heren van het Collegium Musicum blijkt uit het feit dat Graaf zijn werk'' Sei Sinfonie a Violino Primo, Secondo, Viola & Basso'' aan hen opdroeg.

De meeste collegia musica verdwenen rond het einde van de achttiende eeuw. De collegia musica die men tegenwoordig vindt in tal van steden zoals Amsterdam, Leiden en ’s-Gravenhage, zijn pas aan het begin van de twintigste eeuw opgericht. Anders dan hun namen doen vermoeden zijn zij dus geen directe voortzettingen van de in dit artikel besproken zestiende- en zeventiende-eeuwse genootschappen.

AUTEUR

Jules Kuiper, 2012

NASLAGWERKEN

''Bouwstenen: Tweede Jaarboek der Vereniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,'' 1872-1874. p. 127-128.

Clement, Albert, ‘Aspecten van het muziekleven in Middelburg ten tijde van het stadhouderschap van Willem V (1751-1795)’, in: ''Zeeland'' 3/2 (1994) 63-69.

[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1212721 http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1212721]

_____________ , ‘Introduction ''Exempla Musica Zelandica''<nowiki>.’ (Middelburg: Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1992-2008). [Artikelen over componisten die betrokken waren bij het collegium musicum zijn te vinden in de achtdelige </nowiki>''Exempla Musica Zelandica''. In de introducties van deel I wordt Pieter Bustijn besproken, in deel II Christiaan Ernst Graaf en in deel IV Willem Lootens.]

Haan, Sander den en Rudolf Rasch, '”Geoefend op Orgel en Lier”: Johan Snep, een Zierikzeese Organist rond 1700', in: Zeeland 7 (1998) 152-153.

Scherft, P., ''Een Speurtocht door Zeeuws Muziekverleden'' (Middelburg, 1984).

[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|390764 http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|390764]

[[category:muziek]]