Directie van de Levantse Handel (DLH) - Bewerkingsoverzicht

Wim van Gorsel op 6 jan 2025 om 10:56

2025-01-06T10:56:19Z

← Oudere versie		Versie van 6 jan 2025 10:56
Regel 84:		Regel 84:
	[[category:Economie en bedrijven]]		[[category:Economie en bedrijven]]
	[[category:Maritiem]]		[[category:Maritiem]]
			[[category:Geschiedenis]]

Wim van Gorsel op 6 jan 2025 om 10:55

2025-01-06T10:55:30Z

← Oudere versie		Versie van 6 jan 2025 10:55
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Directie Van De Levantse Handel, (DLH)~~
	}}
	[[Bestand:DLH_Middelburg.jpg\|thumb\|right\|400px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]		[[Bestand:DLH_Middelburg.jpg\|thumb\|right\|400px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]
	== Oprichting Middelburgse DLH ==		== Oprichting Middelburgse DLH ==

Johan Francke op 6 jan 2020 om 14:07

2020-01-06T14:07:12Z

← Oudere versie		Versie van 6 jan 2020 14:07
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Directie Van De Levantse Handel, (DLH)		\| above = Directie Van De Levantse Handel, (DLH)
	}}		}}
	[[Bestand:DLH_Middelburg.jpg\|thumb\|right\|~~300px~~\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]		[[Bestand:DLH_Middelburg.jpg\|thumb\|right\|400px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]
	== Oprichting Middelburgse DLH ==		== Oprichting Middelburgse DLH ==
	[[Bestand:Sandraportretkleur.jpg\|thumb\|left\|200px\|Portret van J.W. Sandra door Arnoldus Verbuys, ca. 1691, foto: Ivo Wennekes, stadhuis Middelburg, collectie KZGW]]		[[Bestand:Sandraportretkleur.jpg\|thumb\|left\|200px\|Portret van J.W. Sandra door Arnoldus Verbuys, ca. 1691, foto: Ivo Wennekes, stadhuis Middelburg, collectie KZGW]]

Johan Francke op 19 jan 2017 om 08:32

2017-01-19T08:32:14Z

← Oudere versie		Versie van 19 jan 2017 08:32
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Directie Van De Levantse Handel, (DLH)		\| above = Directie Van De Levantse Handel, (DLH)
	}}		}}
	[[Bestand:DLH_Middelburg.jp\|thumb\|right\|300px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]		[[Bestand:DLH_Middelburg.jpg\|thumb\|right\|300px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]
	== Oprichting Middelburgse DLH ==		== Oprichting Middelburgse DLH ==
	[[Bestand:Sandraportretkleur.jpg\|thumb\|left\|200px\|Portret van J.W. Sandra door Arnoldus Verbuys, ca. 1691, foto: Ivo Wennekes, stadhuis Middelburg, collectie KZGW]]		[[Bestand:Sandraportretkleur.jpg\|thumb\|left\|200px\|Portret van J.W. Sandra door Arnoldus Verbuys, ca. 1691, foto: Ivo Wennekes, stadhuis Middelburg, collectie KZGW]]

Johan Francke: /* De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders */

2017-01-19T08:30:18Z

De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders

← Oudere versie		Versie van 19 jan 2017 08:30
Regel 19:		Regel 19:

	== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==		== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==
	[[Bestand:Middelburg_havenenwerf.jpg\|right\|~~250px~~\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]		[[Bestand:Middelburg_havenenwerf.jpg\|right\|350px\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]
	Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.		Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.

Johan Francke: /* De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders */

2017-01-19T08:30:04Z

De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders

← Oudere versie		Versie van 19 jan 2017 08:30
Regel 19:		Regel 19:

	== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==		== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==
	[[Bestand:~~DLH_ZI_II_274~~.jpg\|right\|250px\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]		[[Bestand:Middelburg_havenenwerf.jpg\|right\|250px\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]
	Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.		Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.

Johan Francke: /* De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders */

2017-01-19T08:28:05Z

De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders

← Oudere versie		Versie van 19 jan 2017 08:28
Regel 19:		Regel 19:

	== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==		== De Middellandse Zee als kruisgebied voor Zeeuwse commissievaarders ==
	[[Bestand:DLH_ZI_II_274.pg\|right\|250px\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]		[[Bestand:DLH_ZI_II_274.jpg\|right\|250px\|thumb\|Gezicht op de haven van Middelburg met Spijkerbrug en Dokbrug, met twee-regelig onderschrift en gekroond wapen (met adelaar) van Middelburg, kopergravure M. de Sallieth, ca. 1786, coll. KZGW, ZI II 274]]
	Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.		Zonder het zelf te beseffen hadden de Zeeuwen de handel van de Hollanders in de Levant overgenomen. De Hollanders kwamen er na circa 1689 niet meer door de dreiging van de Franse commissievaart, en de Middellandse Zee was stilaan een voornaam kruisgebied geworden voor de Zeeuwse commissievaart, die er met zwaarbewapende fregatten fortuinen verdiende. Consul Calckberner berichtte op 14 december 1693 vanuit Livorno dat er in geen jaar een Hollandse vlag gezien was, maar dat de dag daarvoor, op 13 december het Rotterdamse schip de ''Zeven Provinciën'' van Frans Wiltschut met viswaren uit Engeland was aangekomen. Wiltschut zou later tijdens de Negenjarige Oorlog in 1696 met zijn schip de ''Gouden Rots'' op de Middellandse Zee kruisen als kaper; net als zijn Zeeuwse collega’s Stroobant, Woutermans en Ockermans.<ref>Idem, 122 en Francke, ''Utiliteyt voor de gemeense saake'', deel 1, 112-114 e.v.</ref> In 1695 was het duidelijk dat de oorlog op zijn einde liep; Frankrijk en de Republiek waren vredesbesprekingen begonnen. Het was daarom dat de tijdens de reis tot DLH schepen omgevormde kaperfregatten ''Faem'' en ''Eendragt'' in december 1695 door hun reders –en latere directeuren- Couck en Christiaansen op handelsmissie naar de Levant werden gestuurd met de uitdrukkelijke boodschap naast koophandel te bedrijven ook eventuele Franse scheepvaart buit te nemen. De fregatten arriveerden op 20 maart 1696 in de haven van Smirna nadat zij Livorno hadden aangedaan en onderweg de schepen ''Kleine Joseph'' en ''la Dame du Saint Rosaire'' hadden buitgemaakt. Eén prijs werd door consul Daniël de Hochepied te Smirna geveild. De twee kaperschepen bleven op konvooi van de Engelsen wachten, maar toen dit pas op 28 augustus kwam en tot nader order bleef wachten vertrokken zij op 3 september.<ref>NA, 1.01.04, SG, inv.nr. 6920, Liasssen Italiën, maart 1696; NA 1.03.01, Levantse Handel 1646-1828, inv.nr. 326, Placcaten en resoluties, resolutie, no. 29; Johan Francke, ''Utiliteyt voor de gemeene Saake''. ''De Zeeuwse commissievaart en haar achterban tijdens de Negenjarige Oorlog, 1688-1697.'' deel II, Zoutelande 2001, 127 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 387-388. Het fregat de ''Faam'' had een jaar eerder al eenzelfde reis ondernomen. Het schip kwam op 2 maart 1695 vanuit Livorno aan in Smirna en vertrok vandaar weer op 4 april van dat jaar.</ref> Tijdens de afwezigheid van de schepen had de Amsterdamse DLH niet stil gezeten. Op 3 december 1695 protesteerden de reders Abraham Couck en Francois Christiaansen (op dat moment nog eigenaars van de schepen de ''Faam'' en de ''Eendragt'') tegen de eisen van de Amsterdamse directie dat het lastgeld en andere belastinggelden aan haar zou moeten worden afgedragen in plaats van aan de Admiraliteit van het eigen gewest zoals dat altijd gebruikelijk was geweest. Op 21 juli 1696 schreven de Amsterdamse directeuren aan hun Middelburgse collega’s een nieuwe brief waarin zij aandrongen op betaling van belastinggelden voor de binnenlopende Smirnavloot, waarbij ze zich beriepen op de resoluties van de Staten-Generaal van 25 juli 1671 en 14 december 1679. De belasting betrof 5% van de vrachtpenningen. Volgens resolutie van de Staten-Generaal van 1 februari 1666 zou de ontvanger van de Admiraliteit ook 1% moeten incasseren over de zogenaamde tanza, de waarde van alle koopmanschappen, zowel die te water als te lande afkomstig uit de Levant.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 93-94.</ref> Door zowel handel als kaapvaart te bedrijven sneed het mes aan twee kanten. Bovendien zouden, na oprichting van de DLH en de komst van de vrede, de fregatten in verband kunnen blijven kruisen op de Middellandse Zee, nu op handelsmissie. Wellicht hoopten de Zeeuwen de Hollanders voor enige jaren de handel afhandig te maken. Ondertussen konden ze in het interbellum gebruik maken van de al bestaande netwerken van scheepsagenten om handel te drijven in afwachting van de volgende oorlog. Zolang de Spaanse successie van de ziekelijke Karel II niet naar de zin van Engeland en de Republiek was geregeld was het slechts wachten op deze Spaanse Successieoorlog, die, na Karels dood in 1702, inderdaad zou losbranden.

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Directie Van De Levantse Handel (DLH) hernoemd naar Directie van de Levantse Handel (DLH)

2017-01-12T08:46:46Z

Johan Francke heeft pagina Directie Van De Levantse Handel (DLH) hernoemd naar Directie van de Levantse Handel (DLH)

← Oudere versie	Versie van 12 jan 2017 08:46
(geen verschil)

Johan Francke op 12 jan 2017 om 08:46

2017-01-12T08:46:03Z

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2017 08:46
Regel 4:		Regel 4:
	[[Bestand:DLH_Middelburg.jp\|thumb\|right\|300px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]		[[Bestand:DLH_Middelburg.jp\|thumb\|right\|300px\|Gezicht op het havenkanaal en de stad Middelburg vanuit het oosten, ca. 1670, olieverfschilderij, Stadhuiscollectie Middelburg, nr. 23.]]
	== Oprichting Middelburgse DLH ==		== Oprichting Middelburgse DLH ==
	[[Bestand:~~Sandra_~~.jpg\|thumb\|left\|200px\|]]		[[Bestand:Sandraportretkleur.jpg\|thumb\|left\|200px\|Portret van J.W. Sandra door Arnoldus Verbuys, ca. 1691, foto: Ivo Wennekes, stadhuis Middelburg, collectie KZGW]]
	De Middelburgse Directie van de Levantse Handel (DLH) werd gesticht in de nadagen van de Negenjarige Oorlog op basis van het zeer succesvolle optreden van enkele kaperkapiteins in de Levant. Met deze kapiteins werd getracht nog tijdens de oorlog de handel met de Levant nieuw leven in te blazen en aldus te voorkomen dat de Hollanders hun handelspositie van voor de oorlog in dat gebied zouden kunnen herstellen. Op 15 september 1696 werd in Middelburg een eigen Directie van de Levantse Handel opgericht. Tot het college van directeuren behoorden Jean Walleran Sandra, Michiel Verpoorten (president), Hendrik Tulleken (scriba), François Christiaansen, Abraham Couck, Johan Macquet (griffier) en Daniël Tulleken. Uit hun midden werd tevens nog een thesaurier benoemd. Op 12 oktober van dat jaar werd voor het eerst vergaderd in het stadhuis van de stad.<ref>NA, 1.03.01. Levantse Handel 1646-1828. inv.nr. 323 notulen van de directie tot de Levantse Handel, Middelburg, fol. 1 en 21en K. Heeringa, (ed.), ''Bronnen tot de Geschiedenis van den Levantschen Handel,. Tweede deel 1661-1726''. RGP 34, ’s-Gravenhage 1917, 96. Indien ingezetenen uit Vlissingen of een andere Zeeuwse stad ook een handelsmaatschappij op de Levant wilden beginnen zou dat op gelijke voet geschieden als dat tussen Amsterdam, Leiden, Hoorn en Enkhuizen het geval was. Ook het zegel met het logo van de DLH Middelburg was identiek aan dat van Amsterdam, alleen was aan het Middelburgse logo het Zeeuwse wapen toegevoegd.</ref> In 1698 werd besloten vier maal per jaar te vergaderen, te beginnen met de eerste woensdag in januari 1699; volgende vergaderingen zouden dus in april, juli en oktober worden gehouden. Om de zes maanden zou om de rekening van de licentmeester worden gevraagd.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel. Tweede deel 1661-1726,'' 43.</ref> De Middelburgse DLH stond los van de andere directies in de Republiek, die onder meer in Rotterdam, Dordrecht en Amsterdam zetelden. De Middelburgse DLH weigerde namelijk betaling van lastgelden over geïmporteerde goederen uit de Levant. De enige belasting die werd betaald was een heffing van 1% over alle ingevoerde goederen uit de Levant aan de Rekenkamer van de Staten van Zeeland.<ref>NA, 1.03.01. Levantse Handel 1646-1828. inv.nr. 323 notulen van de directie tot de Levantse Handel, Middelburg, fol. 1 en 21 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 96.</ref>		De Middelburgse Directie van de Levantse Handel (DLH) werd gesticht in de nadagen van de Negenjarige Oorlog op basis van het zeer succesvolle optreden van enkele kaperkapiteins in de Levant. Met deze kapiteins werd getracht nog tijdens de oorlog de handel met de Levant nieuw leven in te blazen en aldus te voorkomen dat de Hollanders hun handelspositie van voor de oorlog in dat gebied zouden kunnen herstellen. Op 15 september 1696 werd in Middelburg een eigen Directie van de Levantse Handel opgericht. Tot het college van directeuren behoorden Jean Walleran Sandra, Michiel Verpoorten (president), Hendrik Tulleken (scriba), François Christiaansen, Abraham Couck, Johan Macquet (griffier) en Daniël Tulleken. Uit hun midden werd tevens nog een thesaurier benoemd. Op 12 oktober van dat jaar werd voor het eerst vergaderd in het stadhuis van de stad.<ref>NA, 1.03.01. Levantse Handel 1646-1828. inv.nr. 323 notulen van de directie tot de Levantse Handel, Middelburg, fol. 1 en 21en K. Heeringa, (ed.), ''Bronnen tot de Geschiedenis van den Levantschen Handel,. Tweede deel 1661-1726''. RGP 34, ’s-Gravenhage 1917, 96. Indien ingezetenen uit Vlissingen of een andere Zeeuwse stad ook een handelsmaatschappij op de Levant wilden beginnen zou dat op gelijke voet geschieden als dat tussen Amsterdam, Leiden, Hoorn en Enkhuizen het geval was. Ook het zegel met het logo van de DLH Middelburg was identiek aan dat van Amsterdam, alleen was aan het Middelburgse logo het Zeeuwse wapen toegevoegd.</ref> In 1698 werd besloten vier maal per jaar te vergaderen, te beginnen met de eerste woensdag in januari 1699; volgende vergaderingen zouden dus in april, juli en oktober worden gehouden. Om de zes maanden zou om de rekening van de licentmeester worden gevraagd.<ref>Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel. Tweede deel 1661-1726,'' 43.</ref> De Middelburgse DLH stond los van de andere directies in de Republiek, die onder meer in Rotterdam, Dordrecht en Amsterdam zetelden. De Middelburgse DLH weigerde namelijk betaling van lastgelden over geïmporteerde goederen uit de Levant. De enige belasting die werd betaald was een heffing van 1% over alle ingevoerde goederen uit de Levant aan de Rekenkamer van de Staten van Zeeland.<ref>NA, 1.03.01. Levantse Handel 1646-1828. inv.nr. 323 notulen van de directie tot de Levantse Handel, Middelburg, fol. 1 en 21 en Heeringa, ''Bronnen tot de geschiedenis van de Levantschen handel'', 96.</ref>

Johan Francke: /* Auteur */

2017-01-12T08:43:45Z

Auteur

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2017 08:43
Regel 63:		Regel 63:
	-Johan Francke, 2013		-Johan Francke, 2013

	~~http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/~~
	== Bronnen ==		== Bronnen ==
	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/1505868 Cornelis Cau, e.a., ''Groot placaet-boeck. vervattende de placaten, ordonnantiën ende edicten van de ... Staten Generael der Vereenighde Nederlanden, ende van de ... Staten van Hollandt en West-Vrieslandt, mitsgaders vande ... Staten van Zeelandt ... (…) Eerste deel'' (’s-Gravenhage, 1658).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/1505868 Cornelis Cau, e.a., ''Groot placaet-boeck. vervattende de placaten, ordonnantiën ende edicten van de ... Staten Generael der Vereenighde Nederlanden, ende van de ... Staten van Hollandt en West-Vrieslandt, mitsgaders vande ... Staten van Zeelandt ... (…) Eerste deel'' (’s-Gravenhage, 1658).]