Emigratie - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel: /* Sites */

2025-04-16T10:06:13Z

Sites

← Oudere versie		Versie van 16 apr 2025 10:06
Regel 130:		Regel 130:
	[[category:Bevolking]]		[[category:Bevolking]]
	[[category:emigratie]]		[[category:emigratie]]
			[[category:Geschiedenis]]

W. van Gorsel op 16 apr 2025 om 10:05

2025-04-16T10:05:38Z

← Oudere versie		Versie van 16 apr 2025 10:05
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]		[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]

	~~Zie ook: [[Zeeuwse gemeenschappen in de Verenigde Staten]]~~

	== Inleiding ==		== Inleiding ==

W. van Gorsel op 16 apr 2025 om 10:04

2025-04-16T10:04:22Z

← Oudere versie		Versie van 16 apr 2025 10:04
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above =Emigratie~~
	~~zie ook: [[Zeeuwse gemeenschappen in de Verenigde Staten]]~~
	}}
	[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]		[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]

			Zie ook: [[Zeeuwse gemeenschappen in de Verenigde Staten]]

	== Inleiding ==		== Inleiding ==

Johan Francke: /* Emigratie uit Schouwen-Duiveland */

2015-11-17T14:19:11Z

Emigratie uit Schouwen-Duiveland

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:19
Regel 64:		Regel 64:
	[[Bestand:Emigratie_ZNI_3_september_1846_pag2.jpg\|thumb\|left\|275px\|Advertentie van de emigratie agent Dooge in de [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode van 3 september 1846, pag. 2.]]]		[[Bestand:Emigratie_ZNI_3_september_1846_pag2.jpg\|thumb\|left\|275px\|Advertentie van de emigratie agent Dooge in de [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode van 3 september 1846, pag. 2.]]]
	[[Bestand:Emigratie_ZNI_11_december_1854.jpg\|thumb\|right\|250px\|Voor emigranten van Duiveland was het zelfs mogelijk zich in de Verenigde Staten te abonneren op de vertrouwde Zierikzeesche Nieuwsbode, bron: [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode 11 december 1854]]]		[[Bestand:Emigratie_ZNI_11_december_1854.jpg\|thumb\|right\|250px\|Voor emigranten van Duiveland was het zelfs mogelijk zich in de Verenigde Staten te abonneren op de vertrouwde Zierikzeesche Nieuwsbode, bron: [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode 11 december 1854]]]
	Schouwen-Duiveland week helemaal af van het patroon van de Zeeuwse emigratie. Bijna 2.000 Duivelanders vertrokken in de vroege periode halverwege de negentiende eeuw. Onder hen Jacob Quintus, oud-redacteur van de [[Zierikzeesche Nieuwsbode]] die in de VS de Zeeuwse emigrantenkrant [[Sheboygan Nieuwsbode]] oprichtte. In de jaren voor de Eerste Wereldoorlog gingen er echter nog maar enkele honderden Schouwse emigranten. Dit kwam door de concurrentie van de Franse [[meekrap]] en meekrapvervangers en de mislukte aardappeloogst van 1846. De landbouwcrisis leidde er niet tot veel emigratie door de beperkte afhankelijkheid van tarwe. Ook waren er eind negentiende eeuw alternatieven voor werkgelegenheid in Rotterdam.		Schouwen-Duiveland week helemaal af van het patroon van de Zeeuwse emigratie. Bijna 2.000 Duivelanders vertrokken in de vroege periode halverwege de negentiende eeuw. Onder hen [[Jacob Quintus]], oud-redacteur van de [[Zierikzeesche Nieuwsbode]] die in de VS de Zeeuwse emigrantenkrant [[Sheboygan Nieuwsbode]] oprichtte. In de jaren voor de Eerste Wereldoorlog gingen er echter nog maar enkele honderden Schouwse emigranten. Dit kwam door de concurrentie van de Franse [[meekrap]] en meekrapvervangers en de mislukte aardappeloogst van 1846. De landbouwcrisis leidde er niet tot veel emigratie door de beperkte afhankelijkheid van tarwe. Ook waren er eind negentiende eeuw alternatieven voor werkgelegenheid in Rotterdam.
	Net als de inwoners van Yerseke trokken ook die van Bruinisse naar het Amerikaanse plaatsje West Sayville (staat New York), waar de visserij kon worden voortgezet. In 1920 woonden er 24.450 mensen op Schouwen-Duiveland. In de periode 1900-1920 emigreerden er slechts 417 personen, waarvan er 366 naar de VS gingen. Materiële redenen (positieverbetering) en immateriële redenen (eerdere emigratie van familie en familieverbanden) waren in deze periode dan ook belangrijker dan economische redenen. Hoewel met pieken en dalen, ging het redelijk goed in de zich moderniserende landbouw.		Net als de inwoners van Yerseke trokken ook die van Bruinisse naar het Amerikaanse plaatsje West Sayville (staat New York), waar de visserij kon worden voortgezet. In 1920 woonden er 24.450 mensen op Schouwen-Duiveland. In de periode 1900-1920 emigreerden er slechts 417 personen, waarvan er 366 naar de VS gingen. Materiële redenen (positieverbetering) en immateriële redenen (eerdere emigratie van familie en familieverbanden) waren in deze periode dan ook belangrijker dan economische redenen. Hoewel met pieken en dalen, ging het redelijk goed in de zich moderniserende landbouw.
	Er waren ook emigranten die op meerdere plaatsen hun geluk probeerden. Veelal pendelden ze over de jaren tussen Zeeland en hun emigratieland(en). Jacobus Marinus Dieleman uit Zierikzee vertrok in 1898 eerst naar Transvaal (Zuid-Afrika). Daar raakt hij betrokken bij de Boerenoorlog en kwam in 1902 als krijgsgevangene van de Engelsen via Sint-Helena terug naar Zierikzee. Nadat hij failliet werd verklaard ging hij in 1907 naar Paterson in New Jersey (VS). Daar begon hij opnieuw een winkel. Daniël de Looze (1872) emigreerde vanuit Zierikzee zelfs driemaal, tweemaal naar Durban in Zuid-Afrika en eenmaal naar Corbondale (Colorado) in de VS.		Er waren ook emigranten die op meerdere plaatsen hun geluk probeerden. Veelal pendelden ze over de jaren tussen Zeeland en hun emigratieland(en). Jacobus Marinus Dieleman uit Zierikzee vertrok in 1898 eerst naar Transvaal (Zuid-Afrika). Daar raakt hij betrokken bij de Boerenoorlog en kwam in 1902 als krijgsgevangene van de Engelsen via Sint-Helena terug naar Zierikzee. Nadat hij failliet werd verklaard ging hij in 1907 naar Paterson in New Jersey (VS). Daar begon hij opnieuw een winkel. Daniël de Looze (1872) emigreerde vanuit Zierikzee zelfs driemaal, tweemaal naar Durban in Zuid-Afrika en eenmaal naar Corbondale (Colorado) in de VS.

Johan Francke op 17 nov 2015 om 14:18

2015-11-17T14:18:40Z

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:18
Regel 1:		Regel 1:
	{{Infobox		{{Infobox
	\| above =Emigratie		\| above =Emigratie
			zie ook: [[Zeeuwse gemeenschappen in de Verenigde Staten]]
	}}		}}
	[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]		[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]
Regel 63:		Regel 64:
	[[Bestand:Emigratie_ZNI_3_september_1846_pag2.jpg\|thumb\|left\|275px\|Advertentie van de emigratie agent Dooge in de [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode van 3 september 1846, pag. 2.]]]		[[Bestand:Emigratie_ZNI_3_september_1846_pag2.jpg\|thumb\|left\|275px\|Advertentie van de emigratie agent Dooge in de [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode van 3 september 1846, pag. 2.]]]
	[[Bestand:Emigratie_ZNI_11_december_1854.jpg\|thumb\|right\|250px\|Voor emigranten van Duiveland was het zelfs mogelijk zich in de Verenigde Staten te abonneren op de vertrouwde Zierikzeesche Nieuwsbode, bron: [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode 11 december 1854]]]		[[Bestand:Emigratie_ZNI_11_december_1854.jpg\|thumb\|right\|250px\|Voor emigranten van Duiveland was het zelfs mogelijk zich in de Verenigde Staten te abonneren op de vertrouwde Zierikzeesche Nieuwsbode, bron: [http://www.krantenbankzeeland.nl Zierikzeesche Nieuwsbode 11 december 1854]]]
	Schouwen-Duiveland week helemaal af van het patroon van de Zeeuwse emigratie. Bijna 2.000 Duivelanders vertrokken in de vroege periode halverwege de negentiende eeuw. In de jaren voor de Eerste Wereldoorlog gingen er echter nog maar enkele honderden. Dit kwam door de concurrentie van de Franse [[meekrap]] en meekrapvervangers en de mislukte aardappeloogst van 1846. De landbouwcrisis leidde er niet tot veel emigratie door de beperkte afhankelijkheid van tarwe. Ook waren er eind negentiende eeuw alternatieven voor werkgelegenheid in Rotterdam.		Schouwen-Duiveland week helemaal af van het patroon van de Zeeuwse emigratie. Bijna 2.000 Duivelanders vertrokken in de vroege periode halverwege de negentiende eeuw. Onder hen Jacob Quintus, oud-redacteur van de [[Zierikzeesche Nieuwsbode]] die in de VS de Zeeuwse emigrantenkrant [[Sheboygan Nieuwsbode]] oprichtte. In de jaren voor de Eerste Wereldoorlog gingen er echter nog maar enkele honderden Schouwse emigranten. Dit kwam door de concurrentie van de Franse [[meekrap]] en meekrapvervangers en de mislukte aardappeloogst van 1846. De landbouwcrisis leidde er niet tot veel emigratie door de beperkte afhankelijkheid van tarwe. Ook waren er eind negentiende eeuw alternatieven voor werkgelegenheid in Rotterdam.
	Net als de inwoners van Yerseke trokken ook die van Bruinisse naar het Amerikaanse plaatsje West Sayville (staat New York), waar de visserij kon worden voortgezet. In 1920 woonden er 24.450 mensen op Schouwen-Duiveland. In de periode 1900-1920 emigreerden er slechts 417 personen, waarvan er 366 naar de VS gingen. Materiële redenen (positieverbetering) en immateriële redenen (eerdere emigratie van familie en familieverbanden) waren in deze periode dan ook belangrijker dan economische redenen. Hoewel met pieken en dalen, ging het redelijk goed in de zich moderniserende landbouw.		Net als de inwoners van Yerseke trokken ook die van Bruinisse naar het Amerikaanse plaatsje West Sayville (staat New York), waar de visserij kon worden voortgezet. In 1920 woonden er 24.450 mensen op Schouwen-Duiveland. In de periode 1900-1920 emigreerden er slechts 417 personen, waarvan er 366 naar de VS gingen. Materiële redenen (positieverbetering) en immateriële redenen (eerdere emigratie van familie en familieverbanden) waren in deze periode dan ook belangrijker dan economische redenen. Hoewel met pieken en dalen, ging het redelijk goed in de zich moderniserende landbouw.
	Er waren ook emigranten die op meerdere plaatsen hun geluk probeerden. Veelal pendelden ze over de jaren tussen Zeeland en hun emigratieland(en). Jacobus Marinus Dieleman uit Zierikzee vertrok in 1898 eerst naar Transvaal (Zuid-Afrika). Daar raakt hij betrokken bij de Boerenoorlog en kwam in 1902 als krijgsgevangene van de Engelsen via Sint-Helena terug naar Zierikzee. Nadat hij failliet werd verklaard ging hij in 1907 naar Paterson in New Jersey (VS). Daar begon hij opnieuw een winkel. Daniël de Looze (1872) emigreerde vanuit Zierikzee zelfs driemaal, tweemaal naar Durban in Zuid-Afrika en eenmaal naar Corbondale (Colorado) in de VS.		Er waren ook emigranten die op meerdere plaatsen hun geluk probeerden. Veelal pendelden ze over de jaren tussen Zeeland en hun emigratieland(en). Jacobus Marinus Dieleman uit Zierikzee vertrok in 1898 eerst naar Transvaal (Zuid-Afrika). Daar raakt hij betrokken bij de Boerenoorlog en kwam in 1902 als krijgsgevangene van de Engelsen via Sint-Helena terug naar Zierikzee. Nadat hij failliet werd verklaard ging hij in 1907 naar Paterson in New Jersey (VS). Daar begon hij opnieuw een winkel. Daniël de Looze (1872) emigreerde vanuit Zierikzee zelfs driemaal, tweemaal naar Durban in Zuid-Afrika en eenmaal naar Corbondale (Colorado) in de VS.
Regel 79:		Regel 80:

	Toch vormde voor lang niet alle emigranten de VS het beloofde land. Onder hen bevonden zich ook economische vluchtelingen uit Zeeland, die uiteindelijk na enkele jaren berooid terugkeerden naar huis of wel bleven, maar daar hun leven lang spijt van bleven houden, zoals Cornelis Hoek uit St.-Philipsland die zijn familie in Grand Rapids (Michigan) bij zijn overlijden een doos vol met brieven naliet die volgeschreven staan met betuigingen van spijt en berouw.		Toch vormde voor lang niet alle emigranten de VS het beloofde land. Onder hen bevonden zich ook economische vluchtelingen uit Zeeland, die uiteindelijk na enkele jaren berooid terugkeerden naar huis of wel bleven, maar daar hun leven lang spijt van bleven houden, zoals Cornelis Hoek uit St.-Philipsland die zijn familie in Grand Rapids (Michigan) bij zijn overlijden een doos vol met brieven naliet die volgeschreven staan met betuigingen van spijt en berouw.

			Zie ook: [[Zeeuwse gemeenschappen in de Verenigde Staten]]

	== Auteur ==		== Auteur ==

Johan Francke: /* Wonen en werken in de VS */

2015-11-17T14:08:11Z

Wonen en werken in de VS

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:08
Regel 37:		Regel 37:
	=== Zeeuwen in Amerika ===		=== Zeeuwen in Amerika ===
	In het zeventiende-eeuwse Nieuw-Amsterdam had slechts 8% van de inwoners Zeeuwse wortels. Vroeg in de negentiende-eeuw veranderde dit. Naamsveranderingen getuigen van de oorsprong: (Albright) Albrecht, De Kruyft (de Kruif) en Pepper (Pepers). Rond 1836 woonde een groep van twaalf gezinnen in de buurt van Buffalo (staat New York), maar ten tijde van de grote uittocht in 1846 woonden er al ongeveer 200 Zeeuwse gezinnen in het westen van de staat New York. Veel Zeeuwse emigranten uit de eerste emigratiegolf kwamen terecht in de staten Iowa, Michigan, Wisconsin en Illinois. Dit waren streken die destijds net ontgonnen waren.		In het zeventiende-eeuwse Nieuw-Amsterdam had slechts 8% van de inwoners Zeeuwse wortels. Vroeg in de negentiende-eeuw veranderde dit. Naamsveranderingen getuigen van de oorsprong: (Albright) Albrecht, De Kruyft (de Kruif) en Pepper (Pepers). Rond 1836 woonde een groep van twaalf gezinnen in de buurt van Buffalo (staat New York), maar ten tijde van de grote uittocht in 1846 woonden er al ongeveer 200 Zeeuwse gezinnen in het westen van de staat New York. Veel Zeeuwse emigranten uit de eerste emigratiegolf kwamen terecht in de staten Iowa, Michigan, Wisconsin en Illinois. Dit waren streken die destijds net ontgonnen waren.
	[[Bestand:Emigratie_gedicht.jpg\|thumb\|~~right~~\|250px\|Jacobus Nieuwenhuis schreef in 1880 in Oostburg (Wisconsin) het volgende gedichtje over de relaties van de Zeeuwen in de Verenigde Staten]]		[[Bestand:Emigratie_gedicht.jpg\|thumb\|left\|250px\|Jacobus Nieuwenhuis schreef in 1880 in Oostburg (Wisconsin) het volgende gedichtje over de relaties van de Zeeuwen in de Verenigde Staten]]
	Veel Zeeuwen bleven, eenmaal in de Verenigde Staten, net als in Nederland, actief in de landbouw. Wel namen de emigranten hun eigen expertise mee. De Yersekenaren gingen aanvankelijk naar Argentinië. Daar werden enkele gezinnen vermoord en kinderen gekidnapt, waarop de rest naar de Verenigde Staten besloot te verhuizen. Daar ging het hen wel voor de wind. Van honderden Yersekenaren en Bruenaren is bekend dat ze zich vestigden in het plaatsje West Sayville op Long Island aan de oostkust. Ze beginnen er oesterkwekerijen. In 1910 telde de bevolking 1.200 inwoners.		Veel Zeeuwen bleven, eenmaal in de Verenigde Staten, net als in Nederland, actief in de landbouw. Wel namen de emigranten hun eigen expertise mee. De Yersekenaren gingen aanvankelijk naar Argentinië. Daar werden enkele gezinnen vermoord en kinderen gekidnapt, waarop de rest naar de Verenigde Staten besloot te verhuizen. Daar ging het hen wel voor de wind. Van honderden Yersekenaren en Bruenaren is bekend dat ze zich vestigden in het plaatsje West Sayville op Long Island aan de oostkust. Ze beginnen er oesterkwekerijen. In 1910 telde de bevolking 1.200 inwoners.
	Bij Kalamazoo, een moerasachtig gebied in de staat Michigan, ontstond verbouw van selderij. Voor de teelt van dat gewas was veel expertise en arbeidskracht nodig en die hadden de Zeeuwen. Een ander overblijfsel van de Zeeuwse nijverheid was het warenhuis Steketee dat als één der eerste werd opgericht in Grand Rapids (Michigan) en tot aan het begin van de 21ste eeuw bestaan heeft.		Bij Kalamazoo, een moerasachtig gebied in de staat Michigan, ontstond verbouw van selderij. Voor de teelt van dat gewas was veel expertise en arbeidskracht nodig en die hadden de Zeeuwen. Een ander overblijfsel van de Zeeuwse nijverheid was het warenhuis Steketee dat als één der eerste werd opgericht in Grand Rapids (Michigan) en tot aan het begin van de 21ste eeuw bestaan heeft.

Johan Francke: /* Inleiding */

2015-11-17T14:07:46Z

Inleiding

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:07
Regel 5:		Regel 5:

	== Inleiding ==		== Inleiding ==
			[[Bestand:Emigratie_aardappelziekte.jpg\|thumb\|right\|150px\|De aardappelziekte ‘plythophtera infestans’, bron: [http://www.geheugenvannederland.nl Geheugen van Nederland.nl]]]
	Gedurende de negentiende en twintigste eeuw verlieten veel Europeanen hun land op zoek naar betere bestaansmogelijkheden. Totdat quotaregelingen de emigratie beperkten was de trans Atlantische migratie naar de Verenigde Staten het meest spectaculair. Meer dan 60 miljoen Europeanen vestigden zich tussen 1800 en 1950 overzee. Tussen 1840 en 1920 vertrokken ongeveer 32.000 Zeeuwen naar de Verenigde Staten.		Gedurende de negentiende en twintigste eeuw verlieten veel Europeanen hun land op zoek naar betere bestaansmogelijkheden. Totdat quotaregelingen de emigratie beperkten was de trans Atlantische migratie naar de Verenigde Staten het meest spectaculair. Meer dan 60 miljoen Europeanen vestigden zich tussen 1800 en 1950 overzee. Tussen 1840 en 1920 vertrokken ongeveer 32.000 Zeeuwen naar de Verenigde Staten.
	~~[[Bestand:Emigratie_aardappelziekte.jpg\|thumb\|right\|150px\|De aardappelziekte ‘plythophtera infestans’, bron: [http://www.geheugenvannederland.nl Geheugen van Nederland.nl]]]~~
	Geen Nederlandse provincie had relatief zoveel emigranten als Zeeland: 88 per 1.000 inwoners. Er gingen overigens meer Zeeuwen als ‘gastarbeider’ naar Duitsland dan naar de VS. De redenen voor emigratie lagen zowel op het economische als godsdienstige vlak. De ‘godsdienstige’ emigranten waren meestal ‘de afgescheidenen.’ Dezen hadden zich in Zeeland losgemaakt van de Nederlands Hervormde Kerk en stichtten gereformeerde kerken. De eerste emigranten waren vooral boeren, ambachtslieden en dagloners die een eigen bedrijf of boerderij begonnen.		Geen Nederlandse provincie had relatief zoveel emigranten als Zeeland: 88 per 1.000 inwoners. Er gingen overigens meer Zeeuwen als ‘gastarbeider’ naar Duitsland dan naar de VS. De redenen voor emigratie lagen zowel op het economische als godsdienstige vlak. De ‘godsdienstige’ emigranten waren meestal ‘de afgescheidenen.’ Dezen hadden zich in Zeeland losgemaakt van de Nederlands Hervormde Kerk en stichtten gereformeerde kerken. De eerste emigranten waren vooral boeren, ambachtslieden en dagloners die een eigen bedrijf of boerderij begonnen.
	De economische ‘vluchtelingen’ kwamen vaak uit de landbouw en hadden in Zeeland geen bestaansrecht meer. De aardappelziekte die Nederland trof in de jaren 1845/46 was daar onder andere de oorzaak van. De eerste emigranten waren vooral boeren, ambachtslieden en dagloners. Op hun nieuwe bestemming begonnen zij veelal een eigen bedrijf of boerderij.		De economische ‘vluchtelingen’ kwamen vaak uit de landbouw en hadden in Zeeland geen bestaansrecht meer. De aardappelziekte die Nederland trof in de jaren 1845/46 was daar onder andere de oorzaak van. De eerste emigranten waren vooral boeren, ambachtslieden en dagloners. Op hun nieuwe bestemming begonnen zij veelal een eigen bedrijf of boerderij.

Johan Francke op 17 nov 2015 om 14:07

2015-11-17T14:07:13Z

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:07
Regel 2:		Regel 2:
	\| above =Emigratie		\| above =Emigratie
	}}		}}
	[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|~~350px~~\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]		[[Bestand:Emigratie_37005.jpg\|thumb\|left\|300px\|Achterblijvers zwaaien in de haven van Vlissingen emigranten uit bij de opening van een nieuwe scheepvaartlijn op Midden-Amerika, 1956, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 37005]]

	== Inleiding ==		== Inleiding ==
Regel 12:		Regel 12:
	== Oorzaken Zeeuwse emigratie ==		== Oorzaken Zeeuwse emigratie ==
	=== Mislukte Oogst ===		=== Mislukte Oogst ===
			[[Bestand:Emigratie_85380.jpg\|thumb\|250px\|left\|Veel Zeeuwse boeren hadden te weinig eigen grond om van te kunnen leven. Foto: een kleine moestuin bij een boerderij te Sluis, ca. 1910, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 85380]]
	In de zomers van 1845 en 1846 vernielde de ‘plythophtera infestans’ in Zeeland het grootste deel van de aardappeloogst. Tegen de schimmelziekte was niets te beginnen en deze vormt nog immer een bedreiging voor de aardappel. De schimmel tast zowel het loof als de knol aan en verspreidt zich razendsnel. Vooral tijdens koude natte zomers is de schade groot in gebieden met een vochtig zeeklimaat zoals Zeeland.		In de zomers van 1845 en 1846 vernielde de ‘plythophtera infestans’ in Zeeland het grootste deel van de aardappeloogst. Tegen de schimmelziekte was niets te beginnen en deze vormt nog immer een bedreiging voor de aardappel. De schimmel tast zowel het loof als de knol aan en verspreidt zich razendsnel. Vooral tijdens koude natte zomers is de schade groot in gebieden met een vochtig zeeklimaat zoals Zeeland.
	[[Bestand:Emigratie_85380.jpg\|thumb\|250px\|left\|Veel Zeeuwse boeren hadden te weinig eigen grond om van te kunnen leven. Foto: een kleine moestuin bij een boerderij te Sluis, ca. 1910, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 85380]]
	De armoede die de ziekte veroorzaakte bracht veel sociale onrust. Daarnaast was er crisis in de landbouw door de lage graanprijzen. Paradoxaal genoeg door de import van goedkoop graan uit de Verenigde Staten. Het land waar de emigranten een beter (boeren)bestaan hoopten op te bouwen. Een derde reden was het geringe grondbezit van de kleine boeren in Zeeland. Elders konden kleine boeren op eigen grond bijverdienen. In Zeeland had minder dan een kwart van de arbeiders een stukje eigen grond.		De armoede die de ziekte veroorzaakte bracht veel sociale onrust. Daarnaast was er crisis in de landbouw door de lage graanprijzen. Paradoxaal genoeg door de import van goedkoop graan uit de Verenigde Staten. Het land waar de emigranten een beter (boeren)bestaan hoopten op te bouwen. Een derde reden was het geringe grondbezit van de kleine boeren in Zeeland. Elders konden kleine boeren op eigen grond bijverdienen. In Zeeland had minder dan een kwart van de arbeiders een stukje eigen grond.

Regel 19:		Regel 19:
	Toen er eenmaal enkele grotere groepen naar de VS waren geëmigreerd trok dit ook veel andere Zeeuwen over de streep. In navolging van de dominees A.C. van Raalte en H.P. Scholte ging ook Ds. Cornelis van der Meulen met zijn gehele gemeente naar de VS. Van der Meulen (1800-1876) was predikant van de afgescheidenen in Goes en omstreken. De afgescheidenen hadden zich in 1834 van de Hervormde Kerk afgekeerd. Ze konden zich niet vinden in de leer die te belemmerend werkte om hun orthodoxe opvattingen in praktijk te brengen. Tot 1840 werden de afgescheidenen door de overheid vervolgd omdat die het centrale gezag van de hervormde synode wilde handhaven. Sindsdien bleven de afgescheidenen achtergesteld en de economische crisis drukte dan ook zwaar op deze groep. In de VS konden de afgescheidenen een christelijke samenleving naar eigen bevinden opbouwen. Van der Meulen benadrukte daarbij dat vooral de armen een kans moesten krijgen mee te kunnen naar Amerika.		Toen er eenmaal enkele grotere groepen naar de VS waren geëmigreerd trok dit ook veel andere Zeeuwen over de streep. In navolging van de dominees A.C. van Raalte en H.P. Scholte ging ook Ds. Cornelis van der Meulen met zijn gehele gemeente naar de VS. Van der Meulen (1800-1876) was predikant van de afgescheidenen in Goes en omstreken. De afgescheidenen hadden zich in 1834 van de Hervormde Kerk afgekeerd. Ze konden zich niet vinden in de leer die te belemmerend werkte om hun orthodoxe opvattingen in praktijk te brengen. Tot 1840 werden de afgescheidenen door de overheid vervolgd omdat die het centrale gezag van de hervormde synode wilde handhaven. Sindsdien bleven de afgescheidenen achtergesteld en de economische crisis drukte dan ook zwaar op deze groep. In de VS konden de afgescheidenen een christelijke samenleving naar eigen bevinden opbouwen. Van der Meulen benadrukte daarbij dat vooral de armen een kans moesten krijgen mee te kunnen naar Amerika.
	Daartoe werd op 1 februari 1847 de Zeeuwsche Vereeniging voor Landverhuizing naar de Vereenigde Staaten van Amerika opgericht in de kerk van Goes. De vereniging verliet Nederland als complete kerkelijke gemeente: in april 1847 gingen in totaal 457 Zeeuwen, verdeeld over drie groepen, naar de Verenigde Staten. Van der Meulens afgescheidenen stichtten het dorp Zeeland in 1847 aan de westkant van Michigan. Ook hereboer Jannes van de Luijster hoorde bij de groep. Arme emigranten konden bij hem $100 lenen. Van de Luijster betaalde ook het geld voor de bouw van een kerk en een school. Toen hij in 1862 stierf was zijn gehele fortuin verdwenen, uitgegeven en uitgeleend aan zijn landgenoten. Veel rijke Nederlanders hielpen op deze wijze hun straatarme landgenoten aan een nieuwe start.		Daartoe werd op 1 februari 1847 de Zeeuwsche Vereeniging voor Landverhuizing naar de Vereenigde Staaten van Amerika opgericht in de kerk van Goes. De vereniging verliet Nederland als complete kerkelijke gemeente: in april 1847 gingen in totaal 457 Zeeuwen, verdeeld over drie groepen, naar de Verenigde Staten. Van der Meulens afgescheidenen stichtten het dorp Zeeland in 1847 aan de westkant van Michigan. Ook hereboer Jannes van de Luijster hoorde bij de groep. Arme emigranten konden bij hem $100 lenen. Van de Luijster betaalde ook het geld voor de bouw van een kerk en een school. Toen hij in 1862 stierf was zijn gehele fortuin verdwenen, uitgegeven en uitgeleend aan zijn landgenoten. Veel rijke Nederlanders hielpen op deze wijze hun straatarme landgenoten aan een nieuwe start.
			[[Bestand:Emigratie_12977.jpg\|thumb\|right\|250px\|Door de mechanisatie van de landbouw werden veel landarbeiders werkloos. Foto: landarbeiders te Vrouwenpolder, ca. 1930, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 12977]]

	=== Katholieken en protestanten ===		=== Katholieken en protestanten ===
	[[Bestand:Emigratie_12977.jpg\|thumb\|right\|250px\|Door de mechanisatie van de landbouw werden veel landarbeiders werkloos. Foto: landarbeiders te Vrouwenpolder, ca. 1930, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 12977]]
	Hoewel de bittere armoede door de crisis in de landbouw de voornaamste drijfveer voor emigratie was bleek dit niet de enige. Veel landbouwers in Zeeland, Groningen en Friesland werden werkloos door de mechanisatie in de bedrijfstak. Er bestond spanning tussen katholieke en protestantse arbeiders in West-Zeeuws-Vlaanderen. De protestanten hadden de meerderheid, maar de katholieken alle machtsposities. Belgische landbezitters importeerden goedkope katholieke landarbeiders. De protestantse landarbeiders vertrokken daarop. Op Duiveland was het omgekeerde het geval. De Amerikaanse historicus Michael Wintle noemde tevens de angst voor cholera-epidemieën als een van de redenen voor vertrek.		Hoewel de bittere armoede door de crisis in de landbouw de voornaamste drijfveer voor emigratie was bleek dit niet de enige. Veel landbouwers in Zeeland, Groningen en Friesland werden werkloos door de mechanisatie in de bedrijfstak. Er bestond spanning tussen katholieke en protestantse arbeiders in West-Zeeuws-Vlaanderen. De protestanten hadden de meerderheid, maar de katholieken alle machtsposities. Belgische landbezitters importeerden goedkope katholieke landarbeiders. De protestantse landarbeiders vertrokken daarop. Op Duiveland was het omgekeerde het geval. De Amerikaanse historicus Michael Wintle noemde tevens de angst voor cholera-epidemieën als een van de redenen voor vertrek.

Johan Francke: /* Reisorganisatie */

2015-11-17T14:05:19Z

Reisorganisatie

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:05
Regel 26:		Regel 26:
	== Reisorganisatie ==		== Reisorganisatie ==
	=== Overtocht ===		=== Overtocht ===
	[[Bestand:Emigratie_48359.jpg\|thumb\|left\|~~250px~~\|Een zeilschip met hulpstoomvermogen dat werd gebruikt voor de overtocht naar Amerika, ca. 1870, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 48359]]		[[Bestand:Emigratie_48359.jpg\|thumb\|left\|200px\|Een zeilschip met hulpstoomvermogen dat werd gebruikt voor de overtocht naar Amerika, ca. 1870, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 48359]]
	Vrijwel alle Nederlandse emigranten vertrokken vanuit de haven van Rotterdam. Eerst met zeilschepen in kleine groepen, begin twintigste eeuw met grote passagierstoomschepen. Tussen 1820 en 1880 vertrokken ongeveer 45.000 emigranten vanuit de havens van Rotterdam, Antwerpen, Liverpool, Le Havre, Amsterdam en Londen. Aan het begin van de 20ste eeuw waren er twee grote passagiersdiensten naar de Verenigde Staten actief, de Red Star Line vanuit Antwerpen en de Holland Amerika Lijn vanuit Rotterdam. Met deze diensten kon voor een billijke prijs een snelle overtocht worden gemaakt.		Vrijwel alle Nederlandse emigranten vertrokken vanuit de haven van Rotterdam. Eerst met zeilschepen in kleine groepen, begin twintigste eeuw met grote passagierstoomschepen. Tussen 1820 en 1880 vertrokken ongeveer 45.000 emigranten vanuit de havens van Rotterdam, Antwerpen, Liverpool, Le Havre, Amsterdam en Londen. Aan het begin van de 20ste eeuw waren er twee grote passagiersdiensten naar de Verenigde Staten actief, de Red Star Line vanuit Antwerpen en de Holland Amerika Lijn vanuit Rotterdam. Met deze diensten kon voor een billijke prijs een snelle overtocht worden gemaakt.
	[[Bestand:Emigratie_3395.jpg\|thumb\|~~right~~\|~~175px~~\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent J.C. Bebelaar te Vlissingen, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 3395]]		[[Bestand:Emigratie_3395.jpg\|thumb\|left\|150px\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent J.C. Bebelaar te Vlissingen, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 3395]]
	[[Bestand:Emigratie_2982.jpg\|thumb\|~~left~~\|200px\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent G. Contant te Schoondijke, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 2982]]		[[Bestand:Emigratie_2982.jpg\|thumb\|right\|200px\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent G. Contant te Schoondijke, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 2982]]
	Zowel in Nederland als de Verenigde Staten bestonden reisagenten en -bureaus. Deze waren doorgaans in de grote steden en gevestigd en boden de emigranten reisdocumenten van vertrek tot bestemming aan. Agenten waren bijvoorbeeld Prins & Zwanenburg, Steinman & Company en Adolph Strauss. De laatste bood voor dertig gulden een overtocht per schoener aan. Die prijs bedroeg voor de meeste arbeiders wel één tot drie maandlonen.		Zowel in Nederland als de Verenigde Staten bestonden reisagenten en -bureaus. Deze waren doorgaans in de grote steden en gevestigd en boden de emigranten reisdocumenten van vertrek tot bestemming aan. Agenten waren bijvoorbeeld Prins & Zwanenburg, Steinman & Company en Adolph Strauss. De laatste bood voor dertig gulden een overtocht per schoener aan. Die prijs bedroeg voor de meeste arbeiders wel één tot drie maandlonen.
	De havens van bestemming waren in het begin Boston, Baltimore, Philadelphia, New Orleans en New York. Na 1850 was New York bijna uitsluitend haven van aankomst. De emigranten vonden er een veilig onderkomen in het opvanghuis Castle Garden. Daar mochten ze blijven totdat men geld ontvangen had van bekenden. De stad had goede vervoersverbindingen met het Grote Merengebied en na 1852 reed er een trein van New York naar Chicago, waardoor veel emigranten zich rondom het Grote Merengebied vestigden.		De havens van bestemming waren in het begin Boston, Baltimore, Philadelphia, New Orleans en New York. Na 1850 was New York bijna uitsluitend haven van aankomst. De emigranten vonden er een veilig onderkomen in het opvanghuis Castle Garden. Daar mochten ze blijven totdat men geld ontvangen had van bekenden. De stad had goede vervoersverbindingen met het Grote Merengebied en na 1852 reed er een trein van New York naar Chicago, waardoor veel emigranten zich rondom het Grote Merengebied vestigden.

Johan Francke: /* Reisorganisatie */

2015-11-17T14:04:42Z

Reisorganisatie

← Oudere versie		Versie van 17 nov 2015 14:04
Regel 26:		Regel 26:
	== Reisorganisatie ==		== Reisorganisatie ==
	=== Overtocht ===		=== Overtocht ===
	[[Bestand:Emigratie_48359.jpg\|thumb\|~~right~~\|250px\|Een zeilschip met hulpstoomvermogen dat werd gebruikt voor de overtocht naar Amerika, ca. 1870, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 48359]]		[[Bestand:Emigratie_48359.jpg\|thumb\|left\|250px\|Een zeilschip met hulpstoomvermogen dat werd gebruikt voor de overtocht naar Amerika, ca. 1870, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 48359]]
	Vrijwel alle Nederlandse emigranten vertrokken vanuit de haven van Rotterdam. Eerst met zeilschepen in kleine groepen, begin twintigste eeuw met grote passagierstoomschepen. Tussen 1820 en 1880 vertrokken ongeveer 45.000 emigranten vanuit de havens van Rotterdam, Antwerpen, Liverpool, Le Havre, Amsterdam en Londen. Aan het begin van de 20ste eeuw waren er twee grote passagiersdiensten naar de Verenigde Staten actief, de Red Star Line vanuit Antwerpen en de Holland Amerika Lijn vanuit Rotterdam. Met deze diensten kon voor een billijke prijs een snelle overtocht worden gemaakt.		Vrijwel alle Nederlandse emigranten vertrokken vanuit de haven van Rotterdam. Eerst met zeilschepen in kleine groepen, begin twintigste eeuw met grote passagierstoomschepen. Tussen 1820 en 1880 vertrokken ongeveer 45.000 emigranten vanuit de havens van Rotterdam, Antwerpen, Liverpool, Le Havre, Amsterdam en Londen. Aan het begin van de 20ste eeuw waren er twee grote passagiersdiensten naar de Verenigde Staten actief, de Red Star Line vanuit Antwerpen en de Holland Amerika Lijn vanuit Rotterdam. Met deze diensten kon voor een billijke prijs een snelle overtocht worden gemaakt.
	[[Bestand:Emigratie_3395.jpg\|thumb\|right\|175px\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent J.C. Bebelaar te Vlissingen, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 3395]]		[[Bestand:Emigratie_3395.jpg\|thumb\|right\|175px\|Een affiche voor landverhuizers van de reisagent J.C. Bebelaar te Vlissingen, 19de eeuw, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 3395]]