Geboorte- en kraamgebruiken - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 17 apr 2025 om 08:07

2025-04-17T08:07:36Z

← Oudere versie		Versie van 17 apr 2025 08:07
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken, kafzak~~
	}}
	[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|right\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar baby, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]		[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|right\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar baby, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]
	== Bevalling ==		== Bevalling ==

Wim van Gorsel op 11 nov 2024 om 14:05

2024-11-11T14:05:42Z

← Oudere versie		Versie van 11 nov 2024 14:05
Regel 33:		Regel 33:

	[[category:volkskunde]]		[[category:volkskunde]]
	~~[[category:Kunst & cultuur]]~~
	[[category:Bevolking]]		[[category:Bevolking]]
	[[category:demografie]]		[[category:demografie]]
	[[category:gezondheidszorg]]		[[category:gezondheidszorg]]

Wim van Gorsel: /* Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 */

2024-10-02T09:43:24Z

Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984

← Oudere versie		Versie van 2 okt 2024 09:43
Regel 36:		Regel 36:
	[[category:Bevolking]]		[[category:Bevolking]]
	[[category:demografie]]		[[category:demografie]]
	[[~~cagegory~~:gezondheidszorg]]		[[category:gezondheidszorg]]

Johan Francke op 8 dec 2014 om 13:07

2014-12-08T13:07:21Z

← Oudere versie		Versie van 8 dec 2014 13:07
Regel 1:		Regel 1:
	{{Infobox		{{Infobox
	\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken		\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken, kafzak
	}}		}}
	[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|right\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar baby, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]		[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|right\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar baby, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]

Johan Francke op 8 dec 2014 om 10:45

2014-12-08T10:45:39Z

← Oudere versie		Versie van 8 dec 2014 10:45
Regel 1:		Regel 1:
	~~[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]~~
	{{Infobox		{{Infobox
	\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken		\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken
	}}		}}
			[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|right\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar baby, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]
	== Bevalling ==		== Bevalling ==
	Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.		Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.

Johan Francke op 8 dec 2014 om 10:44

2014-12-08T10:44:39Z

← Oudere versie		Versie van 8 dec 2014 10:44
Regel 1:		Regel 1:
			[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|200px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]
	{{Infobox		{{Infobox
	\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken		\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken
	}}		}}
	== Bevalling ==		== Bevalling ==
	~~[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|250px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]~~
	Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.		Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.

Johan Francke op 8 dec 2014 om 10:43

2014-12-08T10:43:52Z

← Oudere versie		Versie van 8 dec 2014 10:43
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken		\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken
	}}		}}
			== Bevalling ==
	[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|250px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]		[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|250px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]
	~~== Bevalling ==~~
	Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.		Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.

Johan Francke op 8 dec 2014 om 10:41

2014-12-08T10:41:13Z

← Oudere versie		Versie van 8 dec 2014 10:41
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken		\| above = Geboortebruiken en kraamgebruiken
	}}		}}
			[[Bestand:geboortegebruiken_138980.jpg\|center\|thumb\|250px\|Mevrouw Versluis-Jobse uit Gapinge met haar pasgeboren kind, 1910, foto, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 138980]]
	== Bevalling ==		== Bevalling ==
	Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.		Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.

Johan Francke op 5 dec 2014 om 14:22

2014-12-05T14:22:49Z

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Infobox
-  | above      = Geboorte- En Kraamgebruiken
+  | above      = Geboortebruiken en kraamgebruiken
 }}
-Bevalling
+== Bevalling ==
+Een opmerkelijk gebruik was de bevalling op een geïmproviseerd bed, de 'kafzak', een oude molton of katoenen deken die op de vloer werd gespreid. Deze gewoonte, die in Europa vrij algemeen schijnt te zijn geweest, kende men op Walcheren en nog in het begin van de 20<sup>ste</sup> eeuw op Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen. Steeds vaker bevielen vrouwen in de bedstee, later in het ledikant. Men huldigde de gedachte dat het openen van de baarmoeder bevorderd wordt door alles in huis open te houden; daarom liet men bijvoorbeeld ook de deur open staan. Dat eb en vloed van invloed zijn op geboorten, werd tot in de 20<sup>ste</sup> eeuw geloofd. Over de wijze waarop de invloed werkzaam was, bestonden verschillende inzichten. Sommigen meenden dat kinderen bij hoog water worden geboren. Anderen dat de bevalling inzet bij vloed en dat het kind bij eb wordt geboren. Voorts werd geloofd dat het opkomen van de maan de bevalling bespoedigt en dat de meeste bevallingen plaatsvinden met afnemende maan. Ook bestond het volksgeloof dat de kraamvrouw, ook wanneer ze al was opgestaan, op de negende dag weer op bed moest gaan liggen, omdat de baarmoeder zich dan sluit. Dit volksgeloof is evenmin typisch Zeeuws als dat betreffende het verzien van zwangere vrouwen, dat ook in Zeeland volop leefde.
 Veelal had de zondag volgend op de eerste kerkgang de doopplechtigheid plaats. Voor het dragen van het kindje van huis naar de consistoriekamer en van daaruit tijdens de dienst de kerk in, werd veelal een zusje van de dopeling of een jongere zuster van de moeder aangezocht. Waren die er niet, dan zocht men verder in familie- en vriendenkring naar een meisje tussen de twaalf en achttien jaar. Als beloning kreeg zij een zijden beuk, een ondermuts of een paar kleurige linten voor aan haar kaphoed; bij welgestelden een zilveren eau-de-cologne flesje of pepermuntdoosje.
+== Naamgeving ==
 De naamgeving was gebonden aan tradities. Het eerste kind kreeg altijd de naam van de vader of moeder van de vader. Het tweede kind altijd de naam van een van de ouders van de moeder. Tot in de twintigste eeuw weken ouders nauwelijks van deze ongeschreven regels af. Pas ver in die eeuw ontstond de gewoonte om meer modieuze of welluidende voornamen te geven, die los stonden van die van familie.
-AUTEUR
+== Literatuur ==
+-Folmer, H.R., Volksgebruiken in Zeeland bij geboorte en kraambed, in: Nederlandsch tijdschrift voor geneeskunde, 1927, dl. 1, 3112-3118.
-H.R. Folmer. Volksgebruiken, 3112-3131.
+-Meertens, P.J., Een Zeeuwse volkskundige enquête uit 1860 (Amsterdam, 1961) 13, 16, 17.
 [[category:volkskunde]]

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Geboorte- En Kraamgebruiken hernoemd naar Geboorte- en kraamgebruiken

2014-12-05T13:42:04Z

Johan Francke heeft pagina Geboorte- En Kraamgebruiken hernoemd naar Geboorte- en kraamgebruiken

← Oudere versie	Versie van 5 dec 2014 13:42
(geen verschil)