Godsdienst In Zeeland - Bewerkingsoverzicht

Wim van Gorsel op 20 jan 2025 om 10:47

2025-01-20T10:47:22Z

← Oudere versie		Versie van 20 jan 2025 10:47
Regel 31:		Regel 31:

	[[category:Religie]]		[[category:Religie]]
			[[category:Geschiedenis]]

Wim van Gorsel op 20 jan 2025 om 10:46

2025-01-20T10:46:40Z

← Oudere versie		Versie van 20 jan 2025 10:46
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Godsdienst In Zeeland~~
	}}
	== Nehalennia ==		== Nehalennia ==
	[[Bestand:Godsdienst1.jpg\|thumb\|right\|200px\|Een 200 na Christus, in 1647 gevonden heiligdom (nabij Domburg) van de godin Nehalennia. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 48035]]		[[Bestand:Godsdienst1.jpg\|thumb\|right\|200px\|Een 200 na Christus, in 1647 gevonden heiligdom (nabij Domburg) van de godin Nehalennia. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 48035]]

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:46:33Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:46
Regel 25:		Regel 25:
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen ~~H.J.~~ [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[Pieter Johannes Willem Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Jan Bernard Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen [[Huibert Jacobus Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[Pieter Johannes Willem Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Jan Bernard Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

	== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==		== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:44:46Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:44
Regel 25:		Regel 25:
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[Pieter Johannes Willem Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[Pieter Johannes Willem Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Jan Bernard Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

	== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==		== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:44:02Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:44
Regel 25:		Regel 25:
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[~~P.J.W.~~ Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[Pieter Johannes Willem Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

	== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==		== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:42:17Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:42
Regel 25:		Regel 25:
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant [[P.J.W. Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

	== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==		== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:39:17Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:39
Regel 23:		Regel 23:

	== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==		== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|thumb\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:38:56Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:38
Regel 23:		Regel 23:

	== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==		== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

Wim van Gorsel op 23 okt 2024 om 09:38

2024-10-23T09:38:39Z

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:38
Regel 23:		Regel 23:

	== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==		== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==
	[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]]		[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]\|Voormalige Gereformeerde Noorderkerk te Middelburg, standplaats van ds. Klaarhamer. Foto: PZC, 1976. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 163868.]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.

Wim van Gorsel: /* Franse tijd tot en met de 20ste eeuw */

2024-10-23T09:37:04Z

Franse tijd tot en met de 20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 23 okt 2024 09:37
Regel 23:		Regel 23:

	== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==		== Franse tijd tot en met de 20ste eeuw ==
			[[Bestand:Klaarhamer.jpg\|250px]]

	Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.		Dit brak volkomen op toen de Fransen hier kwamen. De Franse tijd bracht mee een bijna gehele desorganisatie van de gereformeerde kerk. Ze bracht vrijheid voor rooms-katholieken en anderen. De [[Waalse]] gemeenten die hier sinds 1575 waren, verdwenen goeddeels in de 19e eeuw. Het getal van de vacatures nam onrustbarend toe. Met dankbaarheid heeft men hier dan ook de reglementen van 1816 aanvaard. De classis Tholen verdween en als vierde classis kwam die van IJzendijke. Een voorproef van de [[Afscheiding]] kreeg men hier door het optreden van de oefenaar J. [[Vijgeboom]] (Axel en Jan ten Heere). De Afscheiding brak in Zeeland los, toen H.J. [[Budding]] zijn ambt te Biggekerke neerlegde. Door heel de provincie heen stichtte hij zijn gemeenten om er de terugkeer tot het geloof der vaderen tegenover het steeds toenemend rationalisme te bevorderen. Maar die Afscheiding gaf ook hier reeds spoedig een beeld van verbrokkeling te zien. [[Ledeboer]], Van [[Dijke]] (St .-Philipsland) en [[Bakker]] ('s-Gravenpolder) hebben veel invloed gehad. In Zeeland heeft men alle soorten van gereformeerde gemeenten gekend. En toen Budding in 1852 in Goes terugkwam en bij zijn vroegere vrije gemeente weer onderdak vond, begon het hoofdstuk van de Vrije Evangelische Gemeenten. Het modernisme, hoewel niet in zijn uiterste vorm, heeft in de 19e eeuw grote delen van de hervormde kerk in Zeeland beheerst.Een van de bekende predikanten van deze richting is geweest P.J. Sibmacher Zijnen, die in 1856 naar Middelburg kwam. De [[doleantie]] van 1886 heeft vooral voor Walcheren betekenis gehad, waar de predikant P.J.W. [[Klaarhamer]] de leider was. Toen in 1892 de Christelijk Gereformeerde Gemeenten zich met die van de doleantie verenigden, bleef een van de twee Christelijk Gereformeerde gemeenten, die toen in Zierikzee waren, daarbuiten. Later zijn er in Zeeland nog enkele Christelijk Gereformeerde Gemeenten (later kerken) bijgekomen. Na het ontstaan van het Hersteld Verband in de Gereformeerde Kerken, kwam het ook te Middelburg, waar men kort tevoren de zaak van ds. [[Netelenbos]] had gekend, in 1926 tot een scheiding en het spreekt haast vanzelf dat ook de twist waaruit de Vrijgemaakte Gereformeerde Kerken zijn voortgekomen, Zeeland niet onberoerd heeft gelaten. Wanneer we het geheel overzien, kunnen we bemerken dat nagenoeg alle geestelijke stromingen die ons land heeft gekend, in Zeeland hun invloed hebben gehad. De eilandstructuur van de provincie heeft ertoe bijgedragen dat elk deel niet alleen een eigen klederdracht ontwikkelde, maar ook godsdienstig zijn eigen stempel kreeg. De zegswijze dat iedere Zeeuw zijn eigen kerk wil hebben mag dan overdreven zijn, een zekere waarheid zit er toch wel in. Hoeveel conventikelen, sectarische bewegingen en groeperingen zijn hier niet geweest en dit tot op de dag van vandaag? Dit zal mede een gevolg zijn van de voortdurende toevloed van immigranten die hun eigen belevingen meebrachten en op anderen een soort uitstralingseffect hadden.