Johannes Goedaert - Bewerkingsoverzicht

Johan Francke op 15 jan 2023 om 10:17

2023-01-15T10:17:36Z

← Oudere versie		Versie van 15 jan 2023 10:17
Regel 14:		Regel 14:
	Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.		Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.

	Goedaert werd op 15 januari 1668 begraven in de Nieuwe kerk in Middelburg.		Goedaert werd op 15 januari 1668 begraven in de Nieuwe kerk in Middelburg. In 2022 werd een ijzeren plaquette ter nagedachtenis aan hem onthuld op een bunker in het stadspark Molenwater.

	== Publicaties ==		== Publicaties ==
	[[Bestand:Goedaert_49765.jpg\|thumb\|right\|150px\|Omslag van Metamorphosis Naturalis, door Johannes Goedaert, schilder-entomoloog (1617-1668), foto, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 49765]]		[[Bestand:Goedaert_49765.jpg\|thumb\|right\|150px\|Omslag van Metamorphosis Naturalis, door Johannes Goedaert, schilder-entomoloog (1617-1668), foto, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 49765]]

Johan Francke op 17 jul 2019 om 12:59

2019-07-17T12:59:15Z

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2019 12:59
Regel 44:		Regel 44:
	[[category:schilderkunst]]		[[category:schilderkunst]]
	[[category:Kunst & cultuur]]		[[category:Kunst & cultuur]]
			{{DEFAULTSORT:Goedaert, Johannes}}

Johan Francke op 23 dec 2016 om 14:31

2016-12-23T14:31:31Z

← Oudere versie		Versie van 23 dec 2016 14:31
Regel 11:		Regel 11:
	}}		}}
	== Biografie ==		== Biografie ==
	[[Bestand:Goedaert_004.jpg\|thumb\|left\|~~250px~~\|Gezicht over Walcheren vanaf de duinen achter kasteel Westhove, fotolitho in kleur, collectie KZGW, ZI II, 004]]		[[Bestand:Goedaert_004.jpg\|thumb\|left\|350px\|Gezicht over Walcheren vanaf de duinen achter kasteel Westhove, fotolitho in kleur, collectie KZGW, ZI II, 004]]
	Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.		Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.

Johan Francke op 23 dec 2016 om 14:31

2016-12-23T14:31:17Z

← Oudere versie		Versie van 23 dec 2016 14:31
Regel 11:		Regel 11:
	}}		}}
	== Biografie ==		== Biografie ==
	[[Bestand:~~Goedaert_~~.jpg\|thumb\|left\|250px\|Gezicht over Walcheren vanaf de duinen achter kasteel Westhove, fotolitho in kleur, collectie KZGW, ZI II, 004]]		[[Bestand:Goedaert_004.jpg\|thumb\|left\|250px\|Gezicht over Walcheren vanaf de duinen achter kasteel Westhove, fotolitho in kleur, collectie KZGW, ZI II, 004]]
	Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.		Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.

Johan Francke op 23 dec 2016 om 14:30

2016-12-23T14:30:41Z

← Oudere versie		Versie van 23 dec 2016 14:30
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:.jpg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Goedaert_396.jpg\|200px]]
	\| naam = Johannes Goedaert		\| naam = Johannes Goedaert
	\| onderschrift =		\| onderschrift = Johannes Goedaert, kopergravure van R. Persijn, collectie KZGW, ZI IV, nr. 0396
	\| geboortedatum = ged. [[19 maart]] [[1617]]		\| geboortedatum = ged. [[19 maart]] [[1617]]
	\| geboorteplaats = Middelburg		\| geboorteplaats = Middelburg
Regel 11:		Regel 11:
	}}		}}
	== Biografie ==		== Biografie ==
	Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte~~. Werken: Zie bibliografie~~.		[[Bestand:Goedaert_.jpg\|thumb\|left\|250px\|Gezicht over Walcheren vanaf de duinen achter kasteel Westhove, fotolitho in kleur, collectie KZGW, ZI II, 004]]
			Johannes Goedaert woonde aan het Molenwater in Middelburg. Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte.

			Goedaert werd op 15 januari 1668 begraven in de Nieuwe kerk in Middelburg.
	== Publicaties ==		== Publicaties ==
			[[Bestand:Goedaert_49765.jpg\|thumb\|right\|150px\|Omslag van Metamorphosis Naturalis, door Johannes Goedaert, schilder-entomoloog (1617-1668), foto, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 49765]]
	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/144478536 ''Metamorphosis naturalis, ofte Historische beschryvinghe van den oirspronck, aerd, eygenschappen ende vreemde veranderinghen der wormen, rupsen, maeden, vliegen, witjens, byen, motten en dierghelijcke dierkens meer; niet uyt eenighe boecken, maer alleenelijck door eygen ervarentheydt uytgevonden, beschreven, ende na de konst afgeteyckent'' (Middelburg, 1662).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/144478536 ''Metamorphosis naturalis, ofte Historische beschryvinghe van den oirspronck, aerd, eygenschappen ende vreemde veranderinghen der wormen, rupsen, maeden, vliegen, witjens, byen, motten en dierghelijcke dierkens meer; niet uyt eenighe boecken, maer alleenelijck door eygen ervarentheydt uytgevonden, beschreven, ende na de konst afgeteyckent'' (Middelburg, 1662).]

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{InfoboxPersoon | afbeelding = 200px | naam = Johannes Goedaert | onderschrift = | geboortedatum = ged. 19 maart 1617 | geboorteplaats =...'

2016-12-23T14:16:58Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{InfoboxPersoon | afbeelding = 200px | naam = Johannes Goedaert | onderschrift = | geboortedatum = ged. 19 maart 1617 | geboorteplaats =...'

Nieuwe pagina

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:.jpg|200px]]
| naam = Johannes Goedaert
| onderschrift =
| geboortedatum = ged. [[19 maart]] [[1617]]
| geboorteplaats = Middelburg
| overlijdensdatum = begr. [[15 januari]] [[1668]]
| overlijdensplaats = Middelburg
| beroep = kunstschilder en entomoloog
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/15111376 J. Goedaert]
}}
== Biografie ==
Op 14 mei 1635 vond Goedaert op een brandnetel een rups en kweekte deze thuis op met brandnetelbladeren; 11 juni veranderde de rups in een pop, waaruit 19 dagen later een vlinder kwam, die hij 'pauwoog' noemde (nu: dagpauwoog, Nymphalis). Met waterverf beeldde hij rups, pop en vlinder af. Tot zijn dood toe heeft hij ruim 150 van zulke reeksen waarnemingen beschreven en in kleuren afgebeeld, niet slechts van vlinders, maar ook van muggen, vliegen en kevers. Zijn bevindingen publiceerde hij in drie deeltjes met handgekleurde illustraties; dit inkleuren deed hij desgewenst op verzoek zelf. Samen met waarnemingen van de metamorfose van de insecten verzorgde hij zodoende vele insecten van een Nederlandse naam. Reeds eerder hadden schilders geduldige aandacht voor insecten gehad. Nieuw was het inzicht, dat ieder insect een stadium in een individuele ontwikkelingsgang was. Nieuw was ook de zienswijze van Goedaert en zijn theologische medeschrijver, de predikant Johannes de Mey, insecten als wonderen Gods te zien in plaats van louter als onnut of lastig ‘fenyn’(ongedierte). Van beroep was Goedaert schilder. Behalve insecten beeldde hij af een Chinese vaas met bloemen (in de trant van de Bosschaerts en hun opvolgers), maar ook (in tekeningen en schilderijen) echt Walcherse landschappen met een boerenwoning en schuur (de boer ploegt met een span paarden of rijdt uit in een wagen), bomen, die door de zeewind geleden hebben, percelen land door heggen omzoomd, torens in de verte. Werken: Zie bibliografie.

== Publicaties ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/144478536 ''Metamorphosis naturalis, ofte Historische beschryvinghe van den oirspronck, aerd, eygenschappen ende vreemde veranderinghen der wormen, rupsen, maeden, vliegen, witjens, byen, motten en dierghelijcke dierkens meer; niet uyt eenighe boecken, maer alleenelijck door eygen ervarentheydt uytgevonden, beschreven, ende na de konst afgeteyckent'' (Middelburg, 1662).]

== Auteur ==
-P.J. v.d. Feen

== Literatuur ==
*Snelleman, Goedaert, 203-312.
*Snellen v. Vollenhoven, Goedaert, 307-318.
*Nagtglas, Levensberichten.
*Teirlinck, Goedaert, 132-166.
*Bodenheimer, Entomologie, I. 388-396; II, 368-372.
*Van Regieren Altena, Goedaert, 269-274.
*Schierbeek, Schouwburg, 122-127.
*Van der Velde, Goedaert, 213-226.
*Kruseman, The editions, 46-48.
*Bol, Brueghel-groep IX, 1-9.
*Zeeland in de beeldende kunst der Lage Landen, 36-37.
*De Bruin, Waarom vergelijken?, 8-10.
*[http://www.biografischportaal.nl/persoon/47120673 Biografisch Portaal]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/40533902X Kees Beaart, ''Johannes Goedaert: kunstenaar en entomoloog '' (Middelburg, 2016).]

[[category:wetenschap]]
[[category:Fauna]]
[[category:persoon]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:schilderkunst]]
[[category:Kunst & cultuur]]