Morton Feldman - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 17 jul 2025 om 07:29

2025-07-17T07:29:22Z

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2025 07:29
Regel 10:		Regel 10:
	\| VIAF = [http://viaf.org/viaf/... Morton Feldman]		\| VIAF = [http://viaf.org/viaf/... Morton Feldman]
	}}		}}

	De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival Nieuwe Muziek]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.		De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival Nieuwe Muziek]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

W. van Gorsel op 17 jul 2025 om 07:28

2025-07-17T07:28:57Z

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2025 07:28
Regel 1:		Regel 1:
	{{~~Infobox~~		{{InfoboxPersoon
	\| ~~above~~ =		\| afbeelding = [[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman Wikipedia lemma Feldman]]]
	Feldman, Morton		\| naam = Morton Feldman
	(New York City~~, 12 januari 1926 – Buffalo, NY,~~ 3 september 1987). ~~Componist~~		\| onderschrift =
			\| geboortedatum = [[12 januari]] [[1926]]
			\| geboorteplaats = [[New York City]]
			\| overlijdensdatum = [[3 september]] 1987
			\| overlijdensplaats = [[Buffalo/NY (VS)]]
			\| beroep = Componist
			\| VIAF = [http://viaf.org/viaf/... Morton Feldman]
	}}		}}
	~~[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman Wikipedia lemma Feldman]]]~~
	De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival Nieuwe Muziek]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.		De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival Nieuwe Muziek]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

Wim van Gorsel op 13 jan 2025 om 08:07

2025-01-13T08:07:32Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2025 08:07
Regel 5:		Regel 5:
	}}		}}
	[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman Wikipedia lemma Feldman]]]		[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman Wikipedia lemma Feldman]]]
	De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[~~FESTIVAL NIEUWE MUZIEK~~]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.		De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival Nieuwe Muziek]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

	== Invloed John Cage en expressionisme ==		== Invloed John Cage en expressionisme ==

Wim van Gorsel op 13 jan 2025 om 08:06

2025-01-13T08:06:50Z

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2025 08:06
Regel 76:		Regel 76:
	[[category:muziek]]		[[category:muziek]]
	[[category:Kunst & cultuur]]		[[category:Kunst & cultuur]]
	~~[[category:Zeeuwen]]~~
	[[category:persoon]]		[[category:persoon]]

	{{DEFAULTSORT:Feldman, Morton}}		{{DEFAULTSORT:Feldman, Morton}}

Johan Francke op 9 mrt 2023 om 08:33

2023-03-09T08:33:17Z

← Oudere versie		Versie van 9 mrt 2023 08:33
Regel 4:		Regel 4:
	(New York City, 12 januari 1926 – Buffalo, NY, 3 september 1987). Componist		(New York City, 12 januari 1926 – Buffalo, NY, 3 september 1987). Componist
	}}		}}
	[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman]]]		[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman Wikipedia lemma Feldman]]]
	De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[FESTIVAL NIEUWE MUZIEK]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.		De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[FESTIVAL NIEUWE MUZIEK]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

Johan Francke op 9 mrt 2023 om 08:32

2023-03-09T08:32:34Z

← Oudere versie		Versie van 9 mrt 2023 08:32
Regel 4:		Regel 4:
	(New York City, 12 januari 1926 – Buffalo, NY, 3 september 1987). Componist		(New York City, 12 januari 1926 – Buffalo, NY, 3 september 1987). Componist
	}}		}}
	[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [~~http~~://~~www~~.wikipedia.org ~~wikipedia.org~~]]]		[[Bestand:feldman.jpg\|right\|thumb\|200px\|Morton Feldman, Amsterdam 1976, door Rob Bogaerts (Anefo), bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Morton_Feldman]]]
	De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[FESTIVAL NIEUWE MUZIEK]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.		De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[FESTIVAL NIEUWE MUZIEK]]. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

W. van Gorsel op 6 aug 2019 om 09:57

2019-08-06T09:57:28Z

← Oudere versie		Versie van 6 aug 2019 09:57
Regel 62:		Regel 62:

	== Literatuur ==		== Literatuur ==
	-Cage, J., & Feldman, M., Radio Happenings I-V. (Christian Wolff, ed.) (Cologne: MusikTexte, 1993).		*Cage, J., & Feldman, M., Radio Happenings I-V. (Christian Wolff, ed.) (Cologne: MusikTexte, 1993).

	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1257219 Centrum Nieuwe Muziek: 1969-1994 (Middelburg: Stichting Nieuwe Muziek Zeeland, 1995).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|1257219 Centrum Nieuwe Muziek: 1969-1994 (Middelburg: Stichting Nieuwe Muziek Zeeland, 1995).]

	-Hirata, C., ‘The sounds of the sounds themselves: Analyzing the early music of Morton Feldman’, in: Perspectives of New Music, 34/1 (1996) 6-27.		*Hirata, C., ‘The sounds of the sounds themselves: Analyzing the early music of Morton Feldman’, in: Perspectives of New Music, 34/1 (1996) 6-27.

	-[http://www.krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland], 1970-2001		*[http://www.krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland], 1970-2001
	<dd>PZC (w.o. citaat: 29 juni 1985, p. 13)</dd>		<dd>PZC (w.o. citaat: 29 juni 1985, p. 13)</dd>
	<dd>Zeeuwsch Dagblad</dd>		<dd>Zeeuwsch Dagblad</dd>

	-Mörchen, R. (ed.), Morton Feldman in Middelburg. Words on music: Lectures and conversations. Vol. 1 & 2. (Cologne: MusikTexte, 2008).		*Mörchen, R. (ed.), Morton Feldman in Middelburg. Words on music: Lectures and conversations. Vol. 1 & 2. (Cologne: MusikTexte, 2008).

	[[category:muziek]]		[[category:muziek]]
Regel 78:		Regel 78:
	[[category:Zeeuwen]]		[[category:Zeeuwen]]
	[[category:persoon]]		[[category:persoon]]

			{{DEFAULTSORT:Feldman, Morton}}

Johan Francke op 13 jan 2015 om 12:21

2015-01-13T12:21:07Z

Wijzigingen bekijken

Marja: Marja heeft pagina Feldman, Morton hernoemd naar Morton Feldman: hernoemd

2014-07-08T13:45:50Z

Marja heeft pagina Feldman, Morton hernoemd naar Morton Feldman: hernoemd

← Oudere versie	Versie van 8 jul 2014 13:45
(geen verschil)

Maintenance script: Importing text file

2014-03-20T13:53:47Z

Importing text file

Nieuwe pagina

{{Infobox
| above = Feldman, Morton
}}

(New York City, 12 januari 1926 – Buffalo, NY, 3 september 1987). Componist

De Amerikaanse componist Morton Feldman werd in 1926 geboren in een Joods-Russische immigrantenfamilie in New York. Zijn eerste compositieleraren waren volgelingen van Arnold Schoenberg en Anton Webern, bekende Duitse expressionistische componisten, en Feldman besloot die stijl na te volgen. Gedurende de jaren ’80 was hij een belangrijke componist tijdens het [[Festival]] Nieuwe Muziek. Ook zijn vrouw, Barbara Monk-Feldman, werd later uitgenodigd voor dit festival, vanwege het thema ‘vrouwelijke componisten’ in 1998. In 1987 overleed Morton Feldman aan alvleesklierkanker.

Feldman was bevriend met John Cage, die hem aanmoedigde om een nieuwe muziekstijl te volgen die traditionele ideeën van harmonie en notatie losliet. Hij zag zijn muziek als muziek die losstaat van de historische ontwikkeling en losgemaakt is van muzikale vormen. Feldman vond onder andere inspiratie in abstracte expressionistische schilderijen. Hij omschreef zijn composities zelf als ‘muziek zonder begin, zonder midden, zonder eind. Ze roept een klankwereld op waarin alle nuances tussen spanning en ontspanning, tussen beweging en stilstand worden geëxploreerd.’ In zijn muziek komen climaxen nauwelijks voor.

Regelmatig gebruikte Feldman alternatieve manieren van muzieknotatie, waarin hij bijvoorbeeld wel aangaf hoeveel noten tegelijkertijd moesten klinken maar niet welke noten dat zouden moeten zijn. De rol van toeval in Feldman’s manier van noteren werd geïnspireerd door en was een inspiratiebron voor zijn leermeester John Cage. Verder werden noten en rusten niet altijd precies aangegeven; de uitvoerende musicus mocht zelf interpreteren hoe lang noten en rusten moesten worden aangehouden. De bezetting van zijn muziek is over het algemeen klein (piano en ensembles), hoewel de duur soms enorm is: sommige stukken duren zelfs enkele uren. De meeste composities van Feldman ontlenen hun naam aan de gebruikte instrumentatie.

In het kader van het Gaudeamus-concours in 1971 maakte Feldman kennis met Nederland; hij werkte toen mee aan een driedaagse workshop in Utrecht. In oktober 1971 ging Feldman’s compositie ''I met Heine on the rue Fürstenberg'' in premiere tijdens een concert in de Middelburgse Wandelkerk. Bij deze première was Feldman zelf pianist. De composities van Feldman werden voor concerten vaak gecombineerd met hedendaagse componisten die dezelfde stroming volgden, zoals Cage en Stockhausen.

Het Festival Nieuwe Muziek in Middelburg was in 1977 gecentreerd rond componisten wier werk werd beïnvloed door oosterse filosofieën. Feldman was een van de componisten die voor het festival werden uitgenodigd; tijdens het festival werden verscheidene composities van Feldman ten gehore gebracht en gaf hij zelf concerten en lezingen. Ook in 1985 en 1986 was hij een centrale componist tijdens het Festival Nieuwe Muziek. Hij uitte waardering voor de missie van het festival: bestaansgrond zijn voor klankwerelden die nog niet in de herinnering waren verstard.

Het Festival Nieuwe Muziek werd in 1987 geheel aan Feldman gewijd; tenslotte had hij tijdens de voorgaande festivals steeds meer zijn stempel op het programma gedrukt. Helaas kon hij alleen het laatste gedeelte van dit festival bijwonen, wegens alvleesklierkanker en een daaraan gerelateerde operatie. Zijn laatste compositie, ''Piano, Violin, Viola, Cello'' (1987), werd opgedragen aan [[Ad]] van’t Veer (directeur van de Stichting Nieuwe Muziek) en uitgevoerd tijdens het Festival Nieuwe Muziek in 1987. Alle lezingen en debatten van Feldman tijdens dit festival zijn in 2008 gebundeld en uitgegeven in een werk van twee delen, onder leiding van Raoul Mörchen.

Op 17 oktober, bijna anderhalve maand na het overlijden van de componist op 3 september, werd in de Wandelkerk in Middelburg een herdenkingsconcert voor Feldman georganiseerd, als eerbetoon vanwege zijn grote bijdragen aan het Festival Nieuwe Muziek. Ook in de jaren daarna werden nog concerten gewijd aan zijn werk en gedachtengoed.

Morton Feldman speelde een belangrijke rol in het Zeeuwse muziekleven; zijn composities werden vanaf begin jaren ’80 vaak uitgevoerd in Middelburg en hij stond enkele keren centraal tijdens het Festival Nieuwe Muziek. Toch schreef de ''PZC ''meerdere keren dat zijn muziek overschaduwd werd door de muziek van andere componisten. Desondanks beleefden meerdere composities van Feldman hun première in Middelburg en bleek uit de herdenkingsconcerten na zijn dood dat Middelburg een goede band had met Feldman.

COMPOSITIES DIE IN ZEELAND ZIJN UITGEVOERD

(Gerangschikt op jaar van compositie)
[[Eleven]] Instruments (1953) [[Two]] Pianos (1957) [[Last]] Pieces (1959) [[Christian]] Wolff in Cambridge (1963) [[Vertical]] Thoughts 4 (1963) [[The]] Viola in My Life 2 (1970) [[I]] Met Heine on the Rue Fürstenberg (1971): wereldpremiere in Middelburg in 1971 [[Chorus]] and Orchestra 1 (1971) [[Chorus]] and Orchestra 2 (1972) [[Pianos]] and Voices (1972) [[Trio]] for Flutes (1972): wereldpremiere in Middelburg in 1990 (postuum) [[Neither]] (Opera in One Act) (1977): Nederlandse premiere in Middelburg in 1990 [[Piano]] (1977) [[Principal]] Sound (1980): Nederlandse premiere in Middelburg in 1984 [[Bass]] Clarinet and Percussion (1981): wereldpremiere in Middelburg in 1982 [[Triadic]] Memories (1981) [[Piano]] (1981) [[Pianotrio]] (1981): wereldpremiere in Middelburg in 1986 [[For]] John Cage (1982): Nederlandse premiere in Middelburg in 1985 [[Three]] Voices, for soprano (two pre-recorded parts and one live), or 3 sopranos (1982): Nederlandse premiere in Middelburg in 1990 [[Crippled]] Symmetry (1983) [[For]] Philip Guston (1984) [[Coptic]] Light (1985): Nederlandse premiere in Middelburg in 1987 [[For]] Bunita Marcus (1985): wereldpremiere in Middelburg in 1985 [[Palais]] de Mari (1986) [[For]] Christian Wolff (1986): wereldpremiere in Middelburg in 1987 [[For]] Stefan Wolpe (1986): wereldpremiere in Middelburg in 1987 (postuum) [[Piano]], Violin, Viola, Cello (1987): wereldpremiere in Middelburg in 1987 (in opdracht van Festival Nieuwe Muziek)

Zie voor een volledig overzicht van Feldman’s composities de volgende links:

* [http://www.cnvill.net/mfdiscog.htm http://www.cnvill.net/mfdiscog.htm] (complete discografie)
* [http://www.cnvill.net/mfworks.pdf http://www.cnvill.net/mfworks.pdf] (composities chronologisch gerangschikt)
* [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_compositions_by_Morton_Feldman http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_compositions_by_Morton_Feldman] (composities gerangschikt per instrumentatie)

AUTEUR

Marya Heij, 2012

LITERATUUR
[[Cage]], J., & Feldman, M., ''Radio Happenings I-V. (Christian Wolff, ed.)'' (Cologne: MusikTexte, 1993).
* ''Centrum Nieuwe Muziek: 1969-1994'' (Middelburg: Stichting Nieuwe Muziek Zeeland, 1995). [[Hirata]], C., ‘The sounds of the sounds themselves: Analyzing the early music of Morton Feldman’, in: ''Perspectives of New Music, ''34/1 (1996) 6-27.
* <nowiki>Krantenbank Zeeland < </nowiki>[http://www.krantenbankzeeland.nl www.krantenbankzeeland.nl] >, 1970-2001

PZC (w.o. citaat: 29 juni 1985, p. 13)

Zeeuwsch Dagblad
[[M]]örchen, R. (ed.), ''Morton Feldman in Middelburg. Words on music: Lectures and conversations. Vol. 1 & 2.'' (Cologne: MusikTexte, 2008).

[[category:persoon]]

[[category:muziek]]