Petrus Franciscus Freit - Bewerkingsoverzicht

Wim van Gorsel: /* Onderscheidingen */

2024-11-11T13:40:49Z

Onderscheidingen

← Oudere versie		Versie van 11 nov 2024 13:40
Regel 25:		Regel 25:
	Pas aan het eind van de jaren veertig maakten de Nederlandse dagbladen weer melding van een ander die het maken van kunstledematen verder ontwikkelde: de Haagse pianomaker C. Dierkauf. Ook Freits zwager Van Peeterssen moet zich te Rotterdam hebben toegelegd op het maken van kunstledematen volgens het door Freit ontwikkelde principe. Het octrooi was echter nog in handen van diens weduwe.		Pas aan het eind van de jaren veertig maakten de Nederlandse dagbladen weer melding van een ander die het maken van kunstledematen verder ontwikkelde: de Haagse pianomaker C. Dierkauf. Ook Freits zwager Van Peeterssen moet zich te Rotterdam hebben toegelegd op het maken van kunstledematen volgens het door Freit ontwikkelde principe. Het octrooi was echter nog in handen van diens weduwe.

	== ~~Onderscheidingen~~ ==		== Prijzen/eretekens==
	*Orde van den Nederlandschen Leeuw - 1837		*Orde van den Nederlandschen Leeuw - 1837

	== Auteur ==		== Auteur ==
	-Jan Zwemer		-Jan Zwemer

Wim van Gorsel op 11 nov 2024 om 13:40

2024-11-11T13:40:04Z

← Oudere versie		Versie van 11 nov 2024 13:40
Regel 10:		Regel 10:
	}}		}}
	== Beeldhouwer ==		== Beeldhouwer ==
	Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van Hendrik Freit (of Freijt) en ~~[[Magtildis Fijtmans\|~~Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.		Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van Hendrik Freit (of Freijt) en Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans.<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.

	== Kunstarmen ==		== Kunstarmen ==

Wim van Gorsel: /* Beeldhouwer */

2024-11-11T13:38:37Z

Beeldhouwer

← Oudere versie		Versie van 11 nov 2024 13:38
Regel 10:		Regel 10:
	}}		}}
	== Beeldhouwer ==		== Beeldhouwer ==
	Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van [[Hendrik Freit]] (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.		Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van Hendrik Freit (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.

	== Kunstarmen ==		== Kunstarmen ==

Wim van Gorsel: /* beeldhouwer */

2024-11-11T13:37:33Z

beeldhouwer

← Oudere versie		Versie van 11 nov 2024 13:37
Regel 9:		Regel 9:
	\| beroep = beeldhouwer en kunstledematenmaker		\| beroep = beeldhouwer en kunstledematenmaker
	}}		}}
	== ~~beeldhouwer~~ ==		== Beeldhouwer ==
	Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van [[Hendrik Freit]] (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.		Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van [[Hendrik Freit]] (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.

	== Kunstarmen ==		== Kunstarmen ==

Johan Francke op 22 nov 2019 om 08:53

2019-11-22T08:53:11Z

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:53
Regel 31:		Regel 31:

	== Bronnen ==		== Bronnen ==
	== Literatuur ==		=== Literatuur ===
	*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]		*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]

Johan Francke: /* = Literatuur */

2019-11-22T08:52:36Z

= Literatuur

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:52
Regel 31:		Regel 31:

	== Bronnen ==		== Bronnen ==
	=== Literatuur ==		== Literatuur ==
	*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]		*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]

Johan Francke op 22 nov 2019 om 08:52

2019-11-22T08:52:15Z

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:52
Regel 10:		Regel 10:
	}}		}}
	== beeldhouwer ==		== beeldhouwer ==
	Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van [[Hendrik Freit]] (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]]. Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.		Petrus Franciscus Freit werd te Vlissingen geboren als zoon van [[Hendrik Freit]] (of Freijt) en [[Magtildis Fijtmans\|Magtildis (of Magtilda) F(e)ijtmans]].<ref>[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]</ref> Mogelijk ontwikkelde hij zich tot beeldhouwer in navolging van beeldhouwer P.J.J.B. van Peeterssen uit Antwerpen, werkzaam bij de Marinewerf, die in 1827 met zijn zus Isabella trouwde. In elk geval leerde hij het beeldhouwen in België en werkte hij nadien zelf ook te Vlissingen aan de Marinewerf. Freit vervaardigde ornamenten voor huizen en schepen en legde zich ook toe op het schilderen van miniatuurportretten.

	== Kunstarmen ==		== Kunstarmen ==
Regel 30:		Regel 30:
	-Jan Zwemer		-Jan Zwemer

	== Bronnen ==		== Bronnen ==
			=== Literatuur ==
			*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=820016748&Index=Indexppn Frederik Nagtlas, ''Levensberichten van Zeeuwen. Zijnde een vervolg op P. de la Rue, geletterd, staatkundig en heldhaftig Zeeland'' Eerste deel (Middelburg, 1888-1893) 233-234.]

			=== Sites ===
	*[http://www.delpher.nl Delpher]		*[http://www.delpher.nl Delpher]

Regel 50:		Regel 54:
	-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/vco ''Vlissingsche Courant'', 20-10-1836, 1-7-1838 en 14-1-1841.]		-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/vco ''Vlissingsche Courant'', 20-10-1836, 1-7-1838 en 14-1-1841.]

	- Brief van T.C. Dommisse aan F. Nagtglas,		-''Brief van T.C. Dommisse aan F. Nagtglas,
	1887, in: Handschriftenverzameling KZGW, inv.nr. 1330.]		1887'', in: Handschriftenverzameling KZGW, inv.nr. 1330.]

	-Brieven van G.J. den Hollander aan F. Nagtglas, 1887, in: Handschriftenverzameling KZGW, inv.nrs.		-''Brieven van G.J. den Hollander aan F. Nagtglas, 1887'', in: Handschriftenverzameling KZGW, inv.nrs.
	[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=32252332X&Index=Indexppn 1343] en		[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=32252332X&Index=Indexppn 1343] en

Johan Francke: /* Bronnen */

2019-11-22T08:35:22Z

Bronnen

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:35
Regel 45:		Regel 45:
	*[https://www.krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland]		*[https://www.krantenbankzeeland.nl Krantenbank Zeeland]

	-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/mco Middelburgsche Courant, 14-4-1836, 2-5-1837, 24-6-1837, 31-5-1838, 9-2-1842 en 10-5-		-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/mco ''Middelburgsche Courant'', 14-4-1836, 2-5-1837, 24-6-1837, 31-5-1838, 9-2-1842 en 10-5-
	1842].		1842].

	-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/vco Vlissingsche Courant, 20-10-1836, 1-7-1838 en 14-1-1841.]		-[https://www.krantenbankzeeland.nl/periodicals/vco ''Vlissingsche Courant'', 20-10-1836, 1-7-1838 en 14-1-1841.]

	- Brief van T.C. Dommisse aan F. Nagtglas,		- Brief van T.C. Dommisse aan F. Nagtglas,

Johan Francke: /* Kunstarmen */

2019-11-22T08:32:39Z

Kunstarmen

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:32
Regel 14:		Regel 14:
	== Kunstarmen ==		== Kunstarmen ==
	[[Bestand:VCO_20_10_1836_02.jpg\|thumb\|right\|400px\|Advertentie van de octrooiaanvraag van Freit in de [https://www.krantenbankzeeland.nl/issue/vco/1836-10-20/edition/0/page/2 Vlissingsche Courant van 20 oktober 1836]]]		[[Bestand:VCO_20_10_1836_02.jpg\|thumb\|right\|400px\|Advertentie van de octrooiaanvraag van Freit in de [https://www.krantenbankzeeland.nl/issue/vco/1836-10-20/edition/0/page/2 Vlissingsche Courant van 20 oktober 1836]]]
	Freit verkreeg in september 1836 voor vijftien jaar octrooi ~~‘op~~ de uitvinding van verbeterde kunst-armen met beweegbare ~~handen’~~. Hij had eerst kunstarmen gemaakt voor kanonnier J. van der Bol, die het jaar tevoren zijn onderarmen en een oog was kwijtgeraakt bij het springen van een granaat. In het najaar van 1836 werkte hij aan een vergelijkbare set armen voor de gepensioneerde kanonnier A. Sturm uit Middelburg wiens armen eveneens waren afgezet.		Freit verkreeg in september 1836 voor vijftien jaar octrooi ''op de uitvinding van verbeterde kunst-armen met beweegbare handen.'' Hij had eerst kunstarmen gemaakt voor kanonnier J. van der Bol, die het jaar tevoren zijn onderarmen en een oog was kwijtgeraakt bij het springen van een granaat. In het najaar van 1836 werkte hij aan een vergelijkbare set armen voor de gepensioneerde kanonnier A. Sturm uit Middelburg wiens armen eveneens waren afgezet.
	De kunstarmen waren ‘van hout en hol, en voorzien van snaren, welke er de beweging aan geven. Zij zijn betrekkelijk niet zwaar en zijn met veters aaneengeregen tot een soort lijfje, dat op de schouders gemakkelijk rust en met een breeden band om de borst gesloten is.’ De drager kon de armen bewegen doordat ze aan zijn bovenarmen waren bevestigd. Bewoog hij die van het lichaam af, dan lieten door de kunstarm lopende snaren zijn vingers opengaan. Bewoog hij ze terug, dan sloten de vingers zich en bewoog hij de stomp naar voren, dan kwam de onderarm in de richting van zijn hoofd.		De kunstarmen waren ‘van hout en hol, en voorzien van snaren, welke er de beweging aan geven. Zij zijn betrekkelijk niet zwaar en zijn met veters aaneengeregen tot een soort lijfje, dat op de schouders gemakkelijk rust en met een breeden band om de borst gesloten is.’ De drager kon de armen bewegen doordat ze aan zijn bovenarmen waren bevestigd. Bewoog hij die van het lichaam af, dan lieten door de kunstarm lopende snaren zijn vingers opengaan. Bewoog hij ze terug, dan sloten de vingers zich en bewoog hij de stomp naar voren, dan kwam de onderarm in de richting van zijn hoofd.

	== bekendheid ==		== bekendheid ==

Johan Francke: /* bekendheid */

2019-11-22T08:31:25Z

bekendheid

← Oudere versie		Versie van 22 nov 2019 08:31
Regel 18:		Regel 18:

	== bekendheid ==		== bekendheid ==
	Freit werd landelijk en internationaal bekend, waaraan zijn vriend de Vlissingse auteur A. Ruysch veel bijdroeg. In 1837 waardeerden deskundigen zijn kunstarmen vanwege ~~‘hunne~~ eenvoudige en doelmatige inrigting, hunne lighteid en gemakkelijke applicatie.’ De bestaande kunstledematen konden ‘op verre na’ de vergelijking niet doorstaan. Koning Willem I benoemde Freit tot broeder in de Orde van den Nederlandschen Leeuw en verleende hem een beloning van zeshonderd gulden. Via de pers en een hoogleraar te Montpellier werd Freits vinding genoemd in de Gazette des Hospitaux, een Frans blad voor de ziekenzorg. Voor een verpleegde in een tehuis te Leiden maakte hij kunstarmen.		Freit werd landelijk en internationaal bekend, waaraan zijn vriend de Vlissingse auteur A. Ruysch veel bijdroeg. In 1837 waardeerden deskundigen zijn kunstarmen vanwege ''hunne eenvoudige en doelmatige inrigting, hunne lighteid en gemakkelijke applicatie.'' De bestaande kunstledematen konden ‘op verre na’ de vergelijking niet doorstaan. Koning Willem I benoemde Freit tot broeder in de Orde van den Nederlandschen Leeuw en verleende hem een beloning van zeshonderd gulden. Via de pers en een hoogleraar te Montpellier werd Freits vinding genoemd in de Gazette des Hospitaux, een Frans blad voor de ziekenzorg. Voor een verpleegde in een tehuis te Leiden maakte hij kunstarmen.

	== Overlijden ==		== Overlijden ==