Scherpenisse - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 18 apr 2025 om 09:05

2025-04-18T09:05:58Z

← Oudere versie		Versie van 18 apr 2025 09:05
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Scherpenisse (scarpenisse)~~
	}}

	[[Bestand:Scherpenisse-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Scherpenisse. Foto: J. Midavaine/Slagboom en Peeters, 1978. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 22395]]		[[Bestand:Scherpenisse-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Scherpenisse. Foto: J. Midavaine/Slagboom en Peeters, 1978. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 22395]]

	==Het dorp: kenmerken==		==Het dorp: kenmerken==
	Dorp op het eiland Tholen. Vóór 1 juli 1971 was Scherpenisse een zelfstandige gemeente, waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]; daarna plaats in de gemeente Tholen. Het dorp telde in 2021 1.840 inwoners. De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.		Scherpenisse (scarpenisse). Dorp op het eiland Tholen. Vóór 1 juli 1971 was Scherpenisse een zelfstandige gemeente, waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]; daarna plaats in de gemeente Tholen. Het dorp telde in 2021 1.840 inwoners. De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.

	==Wapen==		==Wapen==

W. van Gorsel op 24 jan 2022 om 11:27

2022-01-24T11:27:36Z

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:27
Regel 3:		Regel 3:
	}}		}}

	[[Bestand:~~Gapinge~~-5.jpg\|thumb\|right\|250px\|~~Gapinge: Dorpshuis De Spil~~. Foto: W. ~~van Gorsel~~, ~~28-3-2021~~. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~187129~~]]		[[Bestand:Scherpenisse-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Scherpenisse. Foto: J. Midavaine/Slagboom en Peeters, 1978. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 22395]]

	==Het dorp: kenmerken==		==Het dorp: kenmerken==

W. van Gorsel op 24 jan 2022 om 11:23

2022-01-24T11:23:00Z

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:23
Regel 43:		Regel 43:
	*Zie verder bibliografie. topografische ingang.		*Zie verder bibliografie. topografische ingang.

			[[category:Geografie]]
	[[category:Topografie]]		[[category:Topografie]]
	~~[[category:Geografie]]~~		[[category:Plaats]]
	[[category:Plaats ~~Tholen~~]]

	== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==		== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
	{{GoToOriginal}}		{{GoToOriginal}}

W. van Gorsel: /* Literatuur */

2022-01-24T11:22:34Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:22
Regel 35:		Regel 35:
	*C. Dekker, Zuid-Beveland.		*C. Dekker, Zuid-Beveland.
	*Grijpink. Register op de parochiën.		*Grijpink. Register op de parochiën.
	*A. oilestelle. Tholen.		*A. oilestelle, Tholen.
	*Jobse en Geuze, Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven.		*Jobse en Geuze, Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven.
	*Lammerts, Bedevaart naar Rome.		*Lammerts, Bedevaart naar Rome.
Regel 42:		Regel 42:
	*Zelandia Mustrata X. 359-367.		*Zelandia Mustrata X. 359-367.
	*Zie verder bibliografie. topografische ingang.		*Zie verder bibliografie. topografische ingang.

	De fraaie muurankers van het bijna vier eeuwen oude raadhuis van Scherpenisse.Fokveedag in Scherpenisse, georganiseerd door de Stichting Thoolse dagen. De wegwerpmaatschappij drukt haar sporen ook op Scherpenisse, getuige deze landschapsverfraaiende afvalhoop.

	[[category:Topografie]]		[[category:Topografie]]

W. van Gorsel: /* Literatuur */

2022-01-24T11:20:48Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:20
Regel 37:		Regel 37:
	*A. oilestelle. Tholen.		*A. oilestelle. Tholen.
	*Jobse en Geuze, Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven.		*Jobse en Geuze, Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven.
	*Lammerts. Bedevaart naar Rome.		*Lammerts, Bedevaart naar Rome.
	*Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet.		*Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet.
	*J.W. te Water, Kort Verhaal.		*J.W. te Water, Kort Verhaal.

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2022-01-24T11:20:12Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:20
Regel 15:		Regel 15:

	==Monumenten==		==Monumenten==
			===Raadhuis===
	Het raadhuisje stamt deels uit 1594: er wordt daar een kostbaar schilderij bewaard, een triptiek uit 1525 van een Antwerpse schilder, voorstellende de Geboorte, de Aanbidding en de Besnijdenis.		Het raadhuisje stamt deels uit 1594: er wordt daar een kostbaar schilderij bewaard, een triptiek uit 1525 van een Antwerpse schilder, voorstellende de Geboorte, de Aanbidding en de Besnijdenis.

	Van het kerkgebouw uit ca. 1530-1540 is niet veel meer over. Koor en dwarsschip werden in de 18<sup>de</sup> eeuw gesloopt, behalve enkele resten van het dwarsschip die uitgevoerd zijn in baksteen met speklagen. De toren is zeer zwaar opgezet, maar bleef onvoltooid; op het eerste lid is een houten opbouw gekomen, waarin een klok hangt uit 1484. De korenmolen, genaamd De Korenbloem is een ronde, stenen bovenkruier met lage ongetailleerd (met verticale stelling palen		===Kerk===
			Van het kerkgebouw uit ca. 1530-1540 is niet veel meer over. Koor en dwarsschip werden in de 18<sup>de</sup> eeuw gesloopt, behalve enkele resten van het dwarsschip die uitgevoerd zijn in baksteen met speklagen. De toren is zeer zwaar opgezet, maar bleef onvoltooid; op het eerste lid is een houten opbouw gekomen, waarin een klok hangt uit 1484.

			===Korenmolen===
			De korenmolen, genaamd De Korenbloem is een ronde, stenen bovenkruier met lage ongetailleerd (met verticale stelling palen).

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==

W. van Gorsel: /* Het dorp: kenmerken */

2022-01-24T11:18:33Z

Het dorp: kenmerken

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:18
Regel 6:		Regel 6:

	==Het dorp: kenmerken==		==Het dorp: kenmerken==
	Dorp op het eiland Tholen~~: vóór~~ 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]~~: nu~~ gemeente Tholen: Het dorp telde in 2021 1.840 inwoners. De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.		Dorp op het eiland Tholen. Vóór 1 juli 1971 was Scherpenisse een zelfstandige gemeente, waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]; daarna plaats in de gemeente Tholen. Het dorp telde in 2021 1.840 inwoners. De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.

	==Wapen==		==Wapen==

W. van Gorsel op 24 jan 2022 om 11:16

2022-01-24T11:16:12Z

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:16
Regel 6:		Regel 6:

	==Het dorp: kenmerken==		==Het dorp: kenmerken==
			Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: Het dorp telde in 2021 1.840 inwoners. De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.

	Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: 1771 inwoners (2010). De plaats wordt al in het begin van de ~~13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid~~ van ~~het Germaans skarpa~~ (~~scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier~~). ~~Scherpenisse is~~ een ~~oude heerlijkheid voortkomend uit~~ het ~~huis van Egmond en staat in~~ de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.		==Wapen==
			Op de wapenkaart van Smallegange (1696) komt dit wapen voor met een rode dwarsbalk op zilver. Met een blauwe balk werd het op 31 juli 1817 voor de gemeente bevestigd.

	~~Wapen: Op de wapenkaart van Smallegange (1696) komt dit wapen voor met~~ een ~~rode dwarsbalk op zilver. Met een blauwe balk werd~~ het ~~op 31 juli 1817 voor de gemeente bevestigd~~.		==Varia==
			Sedert 1594 is er in Scherpenisse een kloveniersgilde waarvan het lidmaatschap in hoog aanzien staat [[schuttersgilden]]).

	~~Varia: Sedert 1594 is er in Scherpenisse een kloveniersgilde waarvan het lidmaatschap in hoog aanzien staat [[schuttersgilden]]).~~		==Monumenten==
			Het raadhuisje stamt deels uit 1594: er wordt daar een kostbaar schilderij bewaard, een triptiek uit 1525 van een Antwerpse schilder, voorstellende de Geboorte, de Aanbidding en de Besnijdenis.
	~~Monumenten:~~ Het raadhuisje stamt deels uit 1594: er wordt daar een kostbaar schilderij bewaard, een triptiek uit 1525 van een Antwerpse schilder, voorstellende de Geboorte, de Aanbidding en de Besnijdenis.

	Van het kerkgebouw uit ca. 1530-1540 is niet veel meer over. Koor en dwarsschip werden in de 18<sup>de</sup> eeuw gesloopt, behalve enkele resten van het dwarsschip die uitgevoerd zijn in baksteen met speklagen. De toren is zeer zwaar opgezet, maar bleef onvoltooid; op het eerste lid is een houten opbouw gekomen, waarin een klok hangt uit 1484. De korenmolen, genaamd De Korenbloem is een ronde, stenen bovenkruier met lage ongetailleerd (met verticale stelling palen		Van het kerkgebouw uit ca. 1530-1540 is niet veel meer over. Koor en dwarsschip werden in de 18<sup>de</sup> eeuw gesloopt, behalve enkele resten van het dwarsschip die uitgevoerd zijn in baksteen met speklagen. De toren is zeer zwaar opgezet, maar bleef onvoltooid; op het eerste lid is een houten opbouw gekomen, waarin een klok hangt uit 1484. De korenmolen, genaamd De Korenbloem is een ronde, stenen bovenkruier met lage ongetailleerd (met verticale stelling palen

	Geschiedenis: Scarpenisse was vroeger een eiland. De kerk van het dorp Scherpenisse, die viel onder het dekenaat van Zuid-Beveland is waarschijnlijk de oudste van het eiland Tholen, hoewel [[Poortvliet]] daarop ook aanspraak zou kunnen maken. De kerk was gewijd aan de Heilige Maagd en ze behoorde aan het kapittel van Oudmunster te Utrecht: er was een vicarie gesticht ter ere van Johannes de Doper.		==Geschiedenis==
			Scarpenisse was vroeger een eiland. De kerk van het dorp Scherpenisse, die viel onder het dekenaat van Zuid-Beveland is waarschijnlijk de oudste van het eiland Tholen, hoewel [[Poortvliet]] daarop ook aanspraak zou kunnen maken. De kerk was gewijd aan de Heilige Maagd en ze behoorde aan het kapittel van Oudmunster te Utrecht: er was een vicarie gesticht ter ere van Johannes de Doper.

	De graaf, die hier als ambachtsheer veel invloed had. matigde zich in de kerk nog al wat vrijheden aan. In 1340 presenteerde hij een priester aan de aartsdiaken van het bisdom, buiten het kapittel om, hetgeen later werd herhaald. In 1529 stelde de grafelijke stadhouder Floris van Egmond vast dat de drost kerk- en armenmeesters moest aanstellen. In de zestiger jaren van de 16<sup>de</sup> eeuw was hier pastoor Johannes Versteeg die tot de Reformatie overging: bij de komst van Alva is hij gevlucht. Uit de sententiën van deze hertog blijkt dat er te Scherpenisse een groep reformatorisch gezinden was. Als eerste predikant kwam hier in 1586 G. Sammel. Dat er roomsgezinden bleven blijkt onder andere uit het feit dat in 1597 een inwoner van Scherpenisse, Cornelis Dignus, een zogenaamd bedevaart bij koopmanschap naar Rome ondernam. Hij verkocht ruim twee gemeten land op conditie dat wanneer hij binnen vijf maanden terug was, de koper f500,- per gemet zou moeten betalen. Indien de reis niet binnen de gestelde tijd was vol bracht behoefde de koper niets te betalen. Een religieuze gok dus. Dignus was op tijd terug, maar toen ontstonden er moeilijkheden over de betaling, met als gevolg een proces: daardoor is dit alles nu nog bekend.		De graaf, die hier als ambachtsheer veel invloed had. matigde zich in de kerk nog al wat vrijheden aan. In 1340 presenteerde hij een priester aan de aartsdiaken van het bisdom, buiten het kapittel om, hetgeen later werd herhaald. In 1529 stelde de grafelijke stadhouder Floris van Egmond vast dat de drost kerk- en armenmeesters moest aanstellen. In de zestiger jaren van de 16<sup>de</sup> eeuw was hier pastoor Johannes Versteeg die tot de Reformatie overging: bij de komst van Alva is hij gevlucht. Uit de sententiën van deze hertog blijkt dat er te Scherpenisse een groep reformatorisch gezinden was. Als eerste predikant kwam hier in 1586 G. Sammel. Dat er roomsgezinden bleven blijkt onder andere uit het feit dat in 1597 een inwoner van Scherpenisse, Cornelis Dignus, een zogenaamd bedevaart bij koopmanschap naar Rome ondernam. Hij verkocht ruim twee gemeten land op conditie dat wanneer hij binnen vijf maanden terug was, de koper f500,- per gemet zou moeten betalen. Indien de reis niet binnen de gestelde tijd was vol bracht behoefde de koper niets te betalen. Een religieuze gok dus. Dignus was op tijd terug, maar toen ontstonden er moeilijkheden over de betaling, met als gevolg een proces: daardoor is dit alles nu nog bekend.
Regel 25:		Regel 28:

	== Literatuur ==		== Literatuur ==
	C. Dekker, Zuid-Beveland. Grijpink. Register op de parochiën. A. oilestelle. Tholen. Jobse en Geuze. Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven. Lammerts. Bedevaart naar Rome. Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet. J.W. te Water. Kort Verhaal. Zelandia Mustrata X. 359-367. Zie verder bibliografie. topografische ingang.		*C. Dekker, Zuid-Beveland.
			*Grijpink. Register op de parochiën.
			*A. oilestelle. Tholen.
			*Jobse en Geuze, Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven.
			*Lammerts. Bedevaart naar Rome.
			*Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet.
			*J.W. te Water, Kort Verhaal.
			*Zelandia Mustrata X. 359-367.
			*Zie verder bibliografie. topografische ingang.

	De fraaie muurankers van het bijna vier eeuwen oude raadhuis van Scherpenisse.Fokveedag in Scherpenisse, georganiseerd door de Stichting Thoolse dagen. De wegwerpmaatschappij drukt haar sporen ook op Scherpenisse, getuige deze landschapsverfraaiende afvalhoop.		De fraaie muurankers van het bijna vier eeuwen oude raadhuis van Scherpenisse.Fokveedag in Scherpenisse, georganiseerd door de Stichting Thoolse dagen. De wegwerpmaatschappij drukt haar sporen ook op Scherpenisse, getuige deze landschapsverfraaiende afvalhoop.


	[[category:Topografie]]		[[category:Topografie]]

W. van Gorsel op 24 jan 2022 om 11:09

2022-01-24T11:09:22Z

← Oudere versie		Versie van 24 jan 2022 11:09
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Scherpenisse (scarpenisse)		\| above = Scherpenisse (scarpenisse)
	}}		}}
	== ~~Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984~~ ==
	~~{{GoToOriginal}}~~		[[Bestand:Gapinge-5.jpg\|thumb\|right\|250px\|Gapinge: Dorpshuis De Spil. Foto: W. van Gorsel, 28-3-2021. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 187129]]

			==Het dorp: kenmerken==

	Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: 1771 inwoners (2010). De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.		Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: 1771 inwoners (2010). De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.
Regel 31:		Regel 33:
	[[category:Geografie]]		[[category:Geografie]]
	[[category:Plaats Tholen]]		[[category:Plaats Tholen]]

			== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
			{{GoToOriginal}}

Johan Francke op 12 nov 2018 om 13:52

2018-11-12T13:52:50Z

← Oudere versie		Versie van 12 nov 2018 13:52
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Scherpenisse (scarpenisse)		\| above = Scherpenisse (scarpenisse)
	}}		}}
			== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
	~~'''~~Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984~~'''~~		{{GoToOriginal}}


	Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: 1771 inwoners (2010). De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.		Dorp op het eiland Tholen: vóór 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. waartoe behoorden [[Gorishoek]], Scherpenisse en [[Westkerke]]: nu gemeente Tholen: 1771 inwoners (2010). De plaats wordt al in het begin van de 13<sup>de</sup> eeuw genoemd als Scarpenesse en Scarpenes, afgeleid van het Germaans skarpa (scherp) en van nasja (landtong), uitspringend in zee of rivier). Scherpenisse is een oude heerlijkheid voortkomend uit het huis van Egmond en staat in de leenregisters grotendeels ten name van de prinsen van Oranje. Door die tijd had waarschijnlijk Pieter Geronxsone van Overbordine er bezittingen. Een geslacht dat zich noemde naar de heerlijkheid Scherpenisse komt reeds in 1270 voor.
Regel 20:		Regel 19:
	De graaf, die hier als ambachtsheer veel invloed had. matigde zich in de kerk nog al wat vrijheden aan. In 1340 presenteerde hij een priester aan de aartsdiaken van het bisdom, buiten het kapittel om, hetgeen later werd herhaald. In 1529 stelde de grafelijke stadhouder Floris van Egmond vast dat de drost kerk- en armenmeesters moest aanstellen. In de zestiger jaren van de 16<sup>de</sup> eeuw was hier pastoor Johannes Versteeg die tot de Reformatie overging: bij de komst van Alva is hij gevlucht. Uit de sententiën van deze hertog blijkt dat er te Scherpenisse een groep reformatorisch gezinden was. Als eerste predikant kwam hier in 1586 G. Sammel. Dat er roomsgezinden bleven blijkt onder andere uit het feit dat in 1597 een inwoner van Scherpenisse, Cornelis Dignus, een zogenaamd bedevaart bij koopmanschap naar Rome ondernam. Hij verkocht ruim twee gemeten land op conditie dat wanneer hij binnen vijf maanden terug was, de koper f500,- per gemet zou moeten betalen. Indien de reis niet binnen de gestelde tijd was vol bracht behoefde de koper niets te betalen. Een religieuze gok dus. Dignus was op tijd terug, maar toen ontstonden er moeilijkheden over de betaling, met als gevolg een proces: daardoor is dit alles nu nog bekend.		De graaf, die hier als ambachtsheer veel invloed had. matigde zich in de kerk nog al wat vrijheden aan. In 1340 presenteerde hij een priester aan de aartsdiaken van het bisdom, buiten het kapittel om, hetgeen later werd herhaald. In 1529 stelde de grafelijke stadhouder Floris van Egmond vast dat de drost kerk- en armenmeesters moest aanstellen. In de zestiger jaren van de 16<sup>de</sup> eeuw was hier pastoor Johannes Versteeg die tot de Reformatie overging: bij de komst van Alva is hij gevlucht. Uit de sententiën van deze hertog blijkt dat er te Scherpenisse een groep reformatorisch gezinden was. Als eerste predikant kwam hier in 1586 G. Sammel. Dat er roomsgezinden bleven blijkt onder andere uit het feit dat in 1597 een inwoner van Scherpenisse, Cornelis Dignus, een zogenaamd bedevaart bij koopmanschap naar Rome ondernam. Hij verkocht ruim twee gemeten land op conditie dat wanneer hij binnen vijf maanden terug was, de koper f500,- per gemet zou moeten betalen. Indien de reis niet binnen de gestelde tijd was vol bracht behoefde de koper niets te betalen. Een religieuze gok dus. Dignus was op tijd terug, maar toen ontstonden er moeilijkheden over de betaling, met als gevolg een proces: daardoor is dit alles nu nog bekend.

			== Auteurs ==
			-M.P. de Bruin, S.J.M. Hulsbergen, Timpe Burger, A.J.B. (wapen)

	= ~~AUTEUR~~ =		== Literatuur ==
	= ~~M.P. de Bruin, S.J.M. Hulsbergen, Timpe Burger, Beenhakker (wapen) =~~
	~~= LITERATUUR~~ =
	C. Dekker, Zuid-Beveland. Grijpink. Register op de parochiën. A. oilestelle. Tholen. Jobse en Geuze. Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven. Lammerts. Bedevaart naar Rome. Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet. J.W. te Water. Kort Verhaal. Zelandia Mustrata X. 359-367. Zie verder bibliografie. topografische ingang.		C. Dekker, Zuid-Beveland. Grijpink. Register op de parochiën. A. oilestelle. Tholen. Jobse en Geuze. Grepen uit een Zeeuws-dorpsleven. Lammerts. Bedevaart naar Rome. Scherpenisse, Uit de geschiedenis van Poortvliet. J.W. te Water. Kort Verhaal. Zelandia Mustrata X. 359-367. Zie verder bibliografie. topografische ingang.


	~~= AFBEELDING =~~
	De fraaie muurankers van het bijna vier eeuwen oude raadhuis van Scherpenisse.Fokveedag in Scherpenisse, georganiseerd door de Stichting Thoolse dagen. De wegwerpmaatschappij drukt haar sporen ook op Scherpenisse, getuige deze landschapsverfraaiende afvalhoop.		De fraaie muurankers van het bijna vier eeuwen oude raadhuis van Scherpenisse.Fokveedag in Scherpenisse, georganiseerd door de Stichting Thoolse dagen. De wegwerpmaatschappij drukt haar sporen ook op Scherpenisse, getuige deze landschapsverfraaiende afvalhoop.





	[[category:Topografie]]		[[category:Topografie]]
			[[category:Geografie]]
	[[category:Plaats Tholen]]		[[category:Plaats Tholen]]