Snikkerwerk - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 30 apr 2025 om 07:37

2025-04-30T07:37:07Z

← Oudere versie		Versie van 30 apr 2025 07:37
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Snikkerwerk1.jpg\|thumb\|right\|~~300px~~\|Affiche over tentoonstelling Zeeuws snikkerwerk in museum De Schotse Huizen, 1982. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 10660]]		[[Bestand:Snikkerwerk1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Affiche over tentoonstelling Zeeuws snikkerwerk in museum De Schotse Huizen, 1982. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 10660]]

	Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.		Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.

W. van Gorsel op 30 apr 2025 om 07:36

2025-04-30T07:36:49Z

← Oudere versie		Versie van 30 apr 2025 07:36
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:~~Selnering1~~.jpg\|thumb\|right\|300px\|De ~~zoutwinning in volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee. Naar een schilderij in het Gasthuis te Zierikzee. Tekening C. Pronk~~, ~~1745~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~382~~]]		[[Bestand:Snikkerwerk1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Affiche over tentoonstelling Zeeuws snikkerwerk in museum De Schotse Huizen, 1982. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 10660]]

	Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.		Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.
Regel 11:		Regel 11:
	*Hil Bottema, ‘Zeeuws snikkerieë’, in: Bijdragen en Mededelingen Ned. Openluchtmuseum 23./nr. 11.		*Hil Bottema, ‘Zeeuws snikkerieë’, in: Bijdragen en Mededelingen Ned. Openluchtmuseum 23./nr. 11.
	*Catalogus tentoonstelling Snikkerwerk in de Schotse Huizen te Veere (10 juli - 28 augustus 1982).		*Catalogus tentoonstelling Snikkerwerk in de Schotse Huizen te Veere (10 juli - 28 augustus 1982).


	~~= AFBEELDING =~~
	~~Voorbeelden van palmhouten Zeeuwse mesheften. In het exemplaar met leeuw van opzij gezien, is de ziel tussen de spijlen van het kooitje zichtbaar.~~

	[[category:volkskunde]]		[[category:volkskunde]]

W. van Gorsel op 30 apr 2025 om 07:34

2025-04-30T07:34:50Z

← Oudere versie		Versie van 30 apr 2025 07:34
Regel 1:		Regel 1:
			[[Bestand:Selnering1.jpg\|thumb\|right\|300px\|De zoutwinning in volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee. Naar een schilderij in het Gasthuis te Zierikzee. Tekening C. Pronk, 1745. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 382]]

	Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.		Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.

W. van Gorsel op 30 apr 2025 om 07:18

2025-04-30T07:18:52Z

← Oudere versie		Versie van 30 apr 2025 07:18
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Snikkerwerk~~
	}}

	~~'''Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984'''~~

	Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.		Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18<sup>de</sup> en 19<sup>de</sup> eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18<sup>de</sup> eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19<sup>de</sup> eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19<sup>de</sup> eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20<sup>ste</sup> eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.

			==Auteur==
			I. Vogel

	= ~~AUTEUR~~ =		==Literatuur==
	~~= I. Vogel =~~		*P. Brouwer, 't Paeremes.
	= ~~LITERATUUR~~ =		*J. de Bree, Kostuum en sieraad in Zeeland.
	P. Brouwer, 't Paeremes. J. de Bree, Kostuum en sieraad in Zeeland. Hil Bottema, ‘Zeeuws snikkerieë’, in: Bijdragen en Mededelingen Ned. Openluchtmuseum 23./nr. 11. Catalogus tentoonstelling Snikkerwerk in de Schotse Huizen te Veere (10 juli - 28 augustus 1982).		*Hil Bottema, ‘Zeeuws snikkerieë’, in: Bijdragen en Mededelingen Ned. Openluchtmuseum 23./nr. 11.
			*Catalogus tentoonstelling Snikkerwerk in de Schotse Huizen te Veere (10 juli - 28 augustus 1982).


	= AFBEELDING =		= AFBEELDING =
	Voorbeelden van palmhouten Zeeuwse mesheften. In het exemplaar met leeuw van opzij gezien, is de ziel tussen de spijlen van het kooitje zichtbaar.		Voorbeelden van palmhouten Zeeuwse mesheften. In het exemplaar met leeuw van opzij gezien, is de ziel tussen de spijlen van het kooitje zichtbaar.





	[[category:volkskunde]]		[[category:volkskunde]]

Maintenance script: Importing text file

2014-03-20T14:06:14Z

Importing text file

Nieuwe pagina

{{Infobox
| above = Snikkerwerk
}}

'''Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984'''

Het kunstzinnig bewerken van houten gebruiksvoorwerpen zoals pijpekassen (opbergdoos voor de Goudse pijp), pijpewroeters, (kerk)stoven, mesheften en naaldenkokers. Snikkeren betekent kleine stukjes hout afsnijden. In de 18de en 19de eeuw werd snikkerwerk vervaardigd op Walcheren, Noord,- en Zuid-Beveland en West-Zeeuws-Vlaanderen door boeren. Smeden en timmerlui en dergelijke om in de slappe tijd en in het winterseizoen nog wat extra's te verdienen. In de besneden Zeeuwse mesheften komt het 'eigene' van de Zeeuwse volkskunst het meest tot uitdrukking. Tot in de 18de eeuw was het gebruik om, wanneer men uit eten ging, mes en vork mee te brengen. Meestal waren de heften versierd. Toen deze gewoonte verdween bleven de Zeeuwse boeren op zondag hun mes met versierd heft dragen. Door de week had men een mes met een besneden palmhouten heft (lengte heft 13 cm bij zich dat zodanig in een zak op de zijnaad van de broek werd gedragen dat het heft duidelijk zichtbaar was. Vanaf ±1850 mocht iedere boerenzoon die 15 jaar werd zo'n mes dragen. De heften waren bekroond met onder andere één van de navolgende voorstellingen: een span paarden, etende uit de bagge (mand): een staande leeuw: liggende leeuwen: pelikaan: koning David: knopvormige versiering. Daaronder werd het zogenaamde kooitje uitgesneden waarin het tussen de spijltjes uitgesneden, balletje (het zieltje). Onder het kooitje volgde een hand met voorstellingen uit de bijbel of uit de landbouw of van landbouw of ambachtsgereedschap. Tussen de verschillende afdelingen waren randen gesneden. Afgaande op de jaartallen op de mesheften is de bekroning met paarden (ook paeremessen genoemd) niet ouder dan het begin van de 19de eeuw. Het oudst bekende mes met paarden dateert uit 1807. In de loop van de 19de eeuw komen onder de messen met jaartallen steeds meer paarden voor. In de 20ste eeuw overheerst de paardebekroning. Met de thans nog vervaardigde snikkerwerkprodukten probeert men een synthese te vormen tussen de oude en de moderne voorstellingen, terwijl ook exacte nabootsingen van het oude snikkerwerk worden aangetroffen.

= AUTEUR =
= I. Vogel =
= LITERATUUR =
P. Brouwer, 't Paeremes. J. de Bree, Kostuum en sieraad in Zeeland. Hil Bottema, ‘Zeeuws snikkerieë’, in: Bijdragen en Mededelingen Ned. Openluchtmuseum 23./nr. 11. Catalogus tentoonstelling Snikkerwerk in de Schotse Huizen te Veere (10 juli - 28 augustus 1982).

= AFBEELDING =
Voorbeelden van palmhouten Zeeuwse mesheften. In het exemplaar met leeuw van opzij gezien, is de ziel tussen de spijlen van het kooitje zichtbaar.

[[category:volkskunde]]