St.-Kruis - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 28 aug 2025 om 09:47

2025-08-28T09:47:14Z

← Oudere versie		Versie van 28 aug 2025 09:47
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]		[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]

			==Algemeen==
	1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 210 inwoners (2023): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.		1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 210 inwoners (2023): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.

	2. De ~~VlissingerJan~~ Snouck en zijn Zeeuwse compagnons verkregen in 1635 vergunning om onder door de Heren XIX goedgekeurde condities in het Westindische octrooigebied de kaapvaart te doen uitoefenen en op St.-Kruis of op enig ander eiland van hun keuze een patroonskolonie te vestigen. St.-Kruis werd ongeschikt geacht en men vestigde zich op [[St.-Eustatius]]. In 1642 koloniseerde Jan Snouck alsnog St.-Kruis en gaf het de naam Nieuw-Zeeland, in ±1644 herdoopt in Nieuw-Walcheren. Door onenigheden in 1645 tussen kolonisten van verschillende nationaliteiten weken de Nederlanders van dit eiland uit naar St.-Maarten en St. Eustatius.		2. De Vlissinger Jan Snouck en zijn Zeeuwse compagnons verkregen in 1635 vergunning om onder door de Heren XIX goedgekeurde condities in het Westindische octrooigebied de kaapvaart te doen uitoefenen en op St.-Kruis of op enig ander eiland van hun keuze een patroonskolonie te vestigen. St.-Kruis werd ongeschikt geacht en men vestigde zich op [[St.-Eustatius]]. In 1642 koloniseerde Jan Snouck alsnog St.-Kruis en gaf het de naam Nieuw-Zeeland, in ±1644 herdoopt in Nieuw-Walcheren. Door onenigheden in 1645 tussen kolonisten van verschillende nationaliteiten weken de Nederlanders van dit eiland uit naar St.-Maarten en St. Eustatius.

	==Wapen==		==Wapen==

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-08-22T09:31:00Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 22 aug 2025 09:31
Regel 12:		Regel 12:

	==Monumenten==		==Monumenten==
	[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]		[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Foto: W. Helm, 2010. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]

	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. In- en exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonioboschje (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. In- en exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonioboschje (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

W. van Gorsel op 22 aug 2025 om 09:27

2025-08-22T09:27:36Z

← Oudere versie		Versie van 22 aug 2025 09:27
Regel 30:		Regel 30:
	*0.A.C. van Vooren, De Duitse overval.		*0.A.C. van Vooren, De Duitse overval.
	*Aalbregtse, De molen.		*Aalbregtse, De molen.


	[[category:Geografie]]		[[category:Geografie]]
	[[category:Topografie]]		[[category:Topografie]]
			[[category:Plaats]]
			[[category:Plaats Sluis]]

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-05-06T09:58:05Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:58
Regel 14:		Regel 14:
	[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]		[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]

	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. In- en exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het ~~Tonio bosch je~~ (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. In- en exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonioboschje (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==

W. van Gorsel op 6 mei 2025 om 09:57

2025-05-06T09:57:08Z

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:57
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]		[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]

	1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; ~~369~~ inwoners (~~1983~~): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.		1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 210 inwoners (2023): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.

	2. De VlissingerJan Snouck en zijn Zeeuwse compagnons verkregen in 1635 vergunning om onder door de Heren XIX goedgekeurde condities in het Westindische octrooigebied de kaapvaart te doen uitoefenen en op St.-Kruis of op enig ander eiland van hun keuze een patroonskolonie te vestigen. St.-Kruis werd ongeschikt geacht en men vestigde zich op [[St.-Eustatius]]. In 1642 koloniseerde Jan Snouck alsnog St.-Kruis en gaf het de naam Nieuw-Zeeland, in ±1644 herdoopt in Nieuw-Walcheren. Door onenigheden in 1645 tussen kolonisten van verschillende nationaliteiten weken de Nederlanders van dit eiland uit naar St.-Maarten en St. Eustatius.		2. De VlissingerJan Snouck en zijn Zeeuwse compagnons verkregen in 1635 vergunning om onder door de Heren XIX goedgekeurde condities in het Westindische octrooigebied de kaapvaart te doen uitoefenen en op St.-Kruis of op enig ander eiland van hun keuze een patroonskolonie te vestigen. St.-Kruis werd ongeschikt geacht en men vestigde zich op [[St.-Eustatius]]. In 1642 koloniseerde Jan Snouck alsnog St.-Kruis en gaf het de naam Nieuw-Zeeland, in ±1644 herdoopt in Nieuw-Walcheren. Door onenigheden in 1645 tussen kolonisten van verschillende nationaliteiten weken de Nederlanders van dit eiland uit naar St.-Maarten en St. Eustatius.

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-05-06T09:55:27Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:55
Regel 14:		Regel 14:
	[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]		[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]

	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. ~~Inen~~ exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. In- en exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-05-06T09:54:38Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:54
Regel 12:		Regel 12:

	==Monumenten==		==Monumenten==
	[[Bestand:St.-~~Kruis1~~.jpg\|thumb\|left\|300px\|~~Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~51519~~]]		[[Bestand:St.-Kruis2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Nederlands Hervormde kerk met Peperbusse uit de 14e eeuw. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 131046]]

	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

W. van Gorsel op 6 mei 2025 om 09:53

2025-05-06T09:53:05Z

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:53
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:~~Selnering1~~.jpg\|thumb\|right\|300px\|~~De zoutwinning in volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee~~. ~~Naar een schilderij in het Gasthuis te Zierikzee~~. ~~Tekening C~~. ~~Pronk~~, ~~1745~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~382~~]]		[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]

	1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 369 inwoners (1983): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.		1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 369 inwoners (1983): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.
Regel 12:		Regel 12:

	==Monumenten==		==Monumenten==
			[[Bestand:St.-Kruis1.jpg\|thumb\|left\|300px\|Luchtopname van St.-Kruis. Foto: A.F. Dingemanse, ca. 1995. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51519]]

	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

W. van Gorsel op 6 mei 2025 om 09:50

2025-05-06T09:50:32Z

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:50
Regel 1:		Regel 1:
			[[Bestand:Selnering1.jpg\|thumb\|right\|300px\|De zoutwinning in volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee. Naar een schilderij in het Gasthuis te Zierikzee. Tekening C. Pronk, 1745. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 382]]

	1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 369 inwoners (1983): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.		1. Dorp binnen de gemeente [[Sluis (lamminsvliet, Lammensvliet. Lambinsvliet)\|Sluis]] in West-Zeeuws-Vlaanderen vóór 1941 een zelfstandige gemeente waarin de buurtschappen de [[Brakke]], het [[Eiland (het)\|Eiland]] en de [[Platluis, De (de Platluus)\|Platluis]]; 369 inwoners (1983): oppervlakte 2136 hectare. St.-Kruis is een zogenaamde moerparochie.

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-05-06T09:47:14Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 6 mei 2025 09:47
Regel 10:		Regel 10:

	==Monumenten==		==Monumenten==
	De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote]] ~~Gat~~ van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.		De kerk van St.-Kruis, oorspronkelijk een hallekerk uit vermoedelijk de 14<sup>de</sup> eeuw, werd in de Spaanse tijd verwoest en hersteld in het midden van de 17<sup>de</sup> eeuw. Van de driebeukige kerk werden koor en dwarspand afgebroken: het schip werd gereduceerd tot een eenbeukige ruimte, een travee korter dan voorheen. De toren (de 'Peperbusse') en resten van het oude schip dateren nog uit de 14<sup>de</sup> eeuw. De vloer van de kerk is bedekt met oude grafstenen, waarvan enkele de herinnering meedragen aan de Franse revolutie: de adellijke wapens zijn uit de stenen weggehaald. Inen exterieur van de kerk werden in 1949 na zware oorlogsschade gerestaureerd, waarbij een deel van het schip tot consistorie werd verbouwd. In de omgeving van de St.-Kruis liggen fraaie overblijfselen van kreken: de [[Boomkreek]] of St.-Kruiskreek (met stuk moeras het 'Schers', voedselgebied voor trekvogels) en het [[Groote Gat]] van St.-Kruis. Ten westen van het Groote Gat ligt op Pleistoceen [[dekzand]] het Tonio bosch je (1 hectare Staats-natuurreservaat): het is wetenschappelijk belangrijk als een der weinige overblijfselen van de houtopstanden van het Hoge Land van St.-Kruis.

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==