St. Philipsland (Philipskercke) - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 5 mei 2025 om 08:44

2025-05-05T08:44:37Z

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:44
Regel 36:		Regel 36:
	De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.		De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.

	[[Bestand:St~~-Philipsland-1~~.jpg\|thumb\|right\|250px\|~~Luchtfoto~~ van ~~St. Philipsland. Foto: A.F. Dingemanse~~, ~~1995~~. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~51577~~]]		[[Bestand:St. Philipsland4.jpg\|thumb\|right\|250px\|Aanbesteding afdamming van het Slaak; affiche, 14-12-1883. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 7722]]

	Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.		Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.

W. van Gorsel op 5 mei 2025 om 08:42

2025-05-05T08:42:46Z

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:42
Regel 34:		Regel 34:
	Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henriëttepolder]] (1776), de [[Anna Jacobapolder]] en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins Hendrikpolder]] (1907) en [[Abraham Wissepolder]] (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>		Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henriëttepolder]] (1776), de [[Anna Jacobapolder]] en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins Hendrikpolder]] (1907) en [[Abraham Wissepolder]] (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>

	De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.		De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.

			[[Bestand:St-Philipsland-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van St. Philipsland. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51577]]

	Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.		Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis, archeologie */

2025-05-05T08:41:15Z

Geschiedenis, archeologie

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:41
Regel 32:		Regel 32:
	De eerste bedijking van St.-Philipsland vond plaats op initiatief van Anna van Bourgondië, vrouwe van Ravestein, en dateert van 1487 [[St]].-Philipslandpolder). Er ontstond een poldertje van circa 500 hectare te midden van schorren en slikken en nauwelijks bevaarbare kreken. Het bijbehorende dorp werd gesticht aan de zuidzijde van het nieuwe poldereiland. Vóór 1490 was er een kerk die Philippus de apostel tot patroonheilige had, vandaar ook de naam St.-Philipsland. De parochie behoorde tot het bisdom Utrecht en het dekenaat Schouwen. Nadat in 1502 al een inlaagdijk was aangelegd, overstroomde de polder voor de eerste maal in 1511. In 1530 bezweken de dijken opnieuw (Sint-Felixvloed). Na de stormvloed van 2 november 1532 werd het hele eiland inclusief het dorp door zijn bewoners verlaten. Pas in 1645 vond herdijking plaats. Het nieuwe dorp kwam tot stand in de zuidoosthoek van het eiland. In de jaren twintig van de vorige eeuw waren nog vele overblijfselen van het oude, verdronken dorp in het slik, bij de huidige Mosseldam, zichtbaar. Al in 1954 kon niets meer aan het oppervlak worden waargenomen. Van de locatie van het dorp zijn twee vondstmeldingen bekend: een schelpenpad en de resten van waarschijnlijk een grote afvalkuil, waaruit in 1954 aardewerk is verzameld door amateur-archeologen. Op de tweede vindplaats zijn bij de dijkverzwaring in het kader van de Deltawerken in 1978, ca. 110 meter ten noorden van de eerste vindplaats, skeletten en planken van kisten blootgelegd (omgeving Hermanshoeve). Deze resten kwamen tevoorschijn op een plaats die nu door de dijk bedekt wordt. Hier vermoedt men de locatie van het kerkhof, en van de Sint-Philipskerk. Vermoedelijk bezat het oude St.-Philipsland aan de zeezijde een haven. Op oude kaarten is namelijk een kleine kreek aangegeven die uitkomt op de Mosselkreek, en langs de grotendeels buitengedijkte resten van het oude dorp loopt.		De eerste bedijking van St.-Philipsland vond plaats op initiatief van Anna van Bourgondië, vrouwe van Ravestein, en dateert van 1487 [[St]].-Philipslandpolder). Er ontstond een poldertje van circa 500 hectare te midden van schorren en slikken en nauwelijks bevaarbare kreken. Het bijbehorende dorp werd gesticht aan de zuidzijde van het nieuwe poldereiland. Vóór 1490 was er een kerk die Philippus de apostel tot patroonheilige had, vandaar ook de naam St.-Philipsland. De parochie behoorde tot het bisdom Utrecht en het dekenaat Schouwen. Nadat in 1502 al een inlaagdijk was aangelegd, overstroomde de polder voor de eerste maal in 1511. In 1530 bezweken de dijken opnieuw (Sint-Felixvloed). Na de stormvloed van 2 november 1532 werd het hele eiland inclusief het dorp door zijn bewoners verlaten. Pas in 1645 vond herdijking plaats. Het nieuwe dorp kwam tot stand in de zuidoosthoek van het eiland. In de jaren twintig van de vorige eeuw waren nog vele overblijfselen van het oude, verdronken dorp in het slik, bij de huidige Mosseldam, zichtbaar. Al in 1954 kon niets meer aan het oppervlak worden waargenomen. Van de locatie van het dorp zijn twee vondstmeldingen bekend: een schelpenpad en de resten van waarschijnlijk een grote afvalkuil, waaruit in 1954 aardewerk is verzameld door amateur-archeologen. Op de tweede vindplaats zijn bij de dijkverzwaring in het kader van de Deltawerken in 1978, ca. 110 meter ten noorden van de eerste vindplaats, skeletten en planken van kisten blootgelegd (omgeving Hermanshoeve). Deze resten kwamen tevoorschijn op een plaats die nu door de dijk bedekt wordt. Hier vermoedt men de locatie van het kerkhof, en van de Sint-Philipskerk. Vermoedelijk bezat het oude St.-Philipsland aan de zeezijde een haven. Op oude kaarten is namelijk een kleine kreek aangegeven die uitkomt op de Mosselkreek, en langs de grotendeels buitengedijkte resten van het oude dorp loopt.

	Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henriëttepolder]] (1776), de ~~<nowiki>~~ [[Anna Jacobapolder]] en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins Hendrikpolder]] (1907) en [[Abraham Wissepolder]] (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>		Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henriëttepolder]] (1776), de [[Anna Jacobapolder]] en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins Hendrikpolder]] (1907) en [[Abraham Wissepolder]] (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>

	De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.		De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis, archeologie */

2025-05-05T08:40:50Z

Geschiedenis, archeologie

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:40
Regel 32:		Regel 32:
	De eerste bedijking van St.-Philipsland vond plaats op initiatief van Anna van Bourgondië, vrouwe van Ravestein, en dateert van 1487 [[St]].-Philipslandpolder). Er ontstond een poldertje van circa 500 hectare te midden van schorren en slikken en nauwelijks bevaarbare kreken. Het bijbehorende dorp werd gesticht aan de zuidzijde van het nieuwe poldereiland. Vóór 1490 was er een kerk die Philippus de apostel tot patroonheilige had, vandaar ook de naam St.-Philipsland. De parochie behoorde tot het bisdom Utrecht en het dekenaat Schouwen. Nadat in 1502 al een inlaagdijk was aangelegd, overstroomde de polder voor de eerste maal in 1511. In 1530 bezweken de dijken opnieuw (Sint-Felixvloed). Na de stormvloed van 2 november 1532 werd het hele eiland inclusief het dorp door zijn bewoners verlaten. Pas in 1645 vond herdijking plaats. Het nieuwe dorp kwam tot stand in de zuidoosthoek van het eiland. In de jaren twintig van de vorige eeuw waren nog vele overblijfselen van het oude, verdronken dorp in het slik, bij de huidige Mosseldam, zichtbaar. Al in 1954 kon niets meer aan het oppervlak worden waargenomen. Van de locatie van het dorp zijn twee vondstmeldingen bekend: een schelpenpad en de resten van waarschijnlijk een grote afvalkuil, waaruit in 1954 aardewerk is verzameld door amateur-archeologen. Op de tweede vindplaats zijn bij de dijkverzwaring in het kader van de Deltawerken in 1978, ca. 110 meter ten noorden van de eerste vindplaats, skeletten en planken van kisten blootgelegd (omgeving Hermanshoeve). Deze resten kwamen tevoorschijn op een plaats die nu door de dijk bedekt wordt. Hier vermoedt men de locatie van het kerkhof, en van de Sint-Philipskerk. Vermoedelijk bezat het oude St.-Philipsland aan de zeezijde een haven. Op oude kaarten is namelijk een kleine kreek aangegeven die uitkomt op de Mosselkreek, en langs de grotendeels buitengedijkte resten van het oude dorp loopt.		De eerste bedijking van St.-Philipsland vond plaats op initiatief van Anna van Bourgondië, vrouwe van Ravestein, en dateert van 1487 [[St]].-Philipslandpolder). Er ontstond een poldertje van circa 500 hectare te midden van schorren en slikken en nauwelijks bevaarbare kreken. Het bijbehorende dorp werd gesticht aan de zuidzijde van het nieuwe poldereiland. Vóór 1490 was er een kerk die Philippus de apostel tot patroonheilige had, vandaar ook de naam St.-Philipsland. De parochie behoorde tot het bisdom Utrecht en het dekenaat Schouwen. Nadat in 1502 al een inlaagdijk was aangelegd, overstroomde de polder voor de eerste maal in 1511. In 1530 bezweken de dijken opnieuw (Sint-Felixvloed). Na de stormvloed van 2 november 1532 werd het hele eiland inclusief het dorp door zijn bewoners verlaten. Pas in 1645 vond herdijking plaats. Het nieuwe dorp kwam tot stand in de zuidoosthoek van het eiland. In de jaren twintig van de vorige eeuw waren nog vele overblijfselen van het oude, verdronken dorp in het slik, bij de huidige Mosseldam, zichtbaar. Al in 1954 kon niets meer aan het oppervlak worden waargenomen. Van de locatie van het dorp zijn twee vondstmeldingen bekend: een schelpenpad en de resten van waarschijnlijk een grote afvalkuil, waaruit in 1954 aardewerk is verzameld door amateur-archeologen. Op de tweede vindplaats zijn bij de dijkverzwaring in het kader van de Deltawerken in 1978, ca. 110 meter ten noorden van de eerste vindplaats, skeletten en planken van kisten blootgelegd (omgeving Hermanshoeve). Deze resten kwamen tevoorschijn op een plaats die nu door de dijk bedekt wordt. Hier vermoedt men de locatie van het kerkhof, en van de Sint-Philipskerk. Vermoedelijk bezat het oude St.-Philipsland aan de zeezijde een haven. Op oude kaarten is namelijk een kleine kreek aangegeven die uitkomt op de Mosselkreek, en langs de grotendeels buitengedijkte resten van het oude dorp loopt.

	Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[~~Henri~~]]~~ëttepolder~~ (1776), de <nowiki>*Anna Jacobapolder en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins]] ~~Hendrikpolder~~(1907) en [[Abraham]] ~~Wissepolder~~ (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>		Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henriëttepolder]] (1776), de <nowiki> [[Anna Jacobapolder]] en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins Hendrikpolder]] (1907) en [[Abraham Wissepolder]] (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>

	De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.		De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.

W. van Gorsel: /* Korenmolen */

2025-05-05T08:38:25Z

Korenmolen

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:38
Regel 22:		Regel 22:

	===Korenmolen===		===Korenmolen===
	[[Bestand:St. Philipsland3.jpg\|thumb\|right\|250px\|Molen De Hoop uit 1724 en het praathuisje aan de Oostdijk. Foto: A.~~F. Dingemanse~~, ~~1995~~. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 129655]]		[[Bestand:St. Philipsland3.jpg\|thumb\|right\|250px\|Molen De Hoop uit 1724 en het praathuisje aan de Oostdijk. Foto: J. Wolterbeek, 2000. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 129655]]

	De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.		De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.

W. van Gorsel: /* Korenmolen */

2025-05-05T08:37:32Z

Korenmolen

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:37
Regel 22:		Regel 22:

	===Korenmolen===		===Korenmolen===
	[[Bestand:St~~-Philipsland-1~~.jpg\|thumb\|right\|250px\|~~Luchtfoto van St. Philipsland~~. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~51577~~]]		[[Bestand:St. Philipsland3.jpg\|thumb\|right\|250px\|Molen De Hoop uit 1724 en het praathuisje aan de Oostdijk. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 129655]]

	De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.		De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.

	===Overig===		===Overig===

W. van Gorsel: /* Ned. Hervormde kerk */

2025-05-05T08:35:28Z

Ned. Hervormde kerk

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:35
Regel 17:		Regel 17:

	===Ned. Hervormde kerk===		===Ned. Hervormde kerk===
	[[Bestand:St~~-Philipsland-1~~.jpg\|thumb\|left\|250px\|~~Luchtfoto van St. Philipsland~~. Foto: ~~A.F~~. ~~Dingemanse~~, ~~1995~~. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~51577~~]]		[[Bestand:St. Philipsland2.jpg\|thumb\|left\|250px\|NH-kerk met links het Jeugdgebouw. Foto: J. Wolterbeek, 2002. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 104794]]

	De Nederlands Hervormde kerk dateert uit 1668, met open torentje (gerestaureerd in 1844), waarin een klok eveneens uit 1668, gegoten door Johannes Burgerhuys.		De Nederlands Hervormde kerk dateert uit 1668, met open torentje (gerestaureerd in 1844), waarin een klok eveneens uit 1668, gegoten door Johannes Burgerhuys.

W. van Gorsel op 5 mei 2025 om 08:33

2025-05-05T08:33:35Z

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:33
Regel 17:		Regel 17:

	===Ned. Hervormde kerk===		===Ned. Hervormde kerk===
			[[Bestand:St-Philipsland-1.jpg\|thumb\|left\|250px\|Luchtfoto van St. Philipsland. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51577]]

	De Nederlands Hervormde kerk dateert uit 1668, met open torentje (gerestaureerd in 1844), waarin een klok eveneens uit 1668, gegoten door Johannes Burgerhuys.		De Nederlands Hervormde kerk dateert uit 1668, met open torentje (gerestaureerd in 1844), waarin een klok eveneens uit 1668, gegoten door Johannes Burgerhuys.

	===Korenmolen===		===Korenmolen===
			[[Bestand:St-Philipsland-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van St. Philipsland. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51577]]

	De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.		De korenmolen 'De Hoop' dateert van 1752: het is een achtkantige bovenkruier zonder stelling (beltmolen) van het Zeeuwse type: van onderen 2 meter vertikaal, daarna ingesnoerd en verder ongetailleerd.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis, archeologie */

2025-05-05T08:30:01Z

Geschiedenis, archeologie

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:30
Regel 30:		Regel 30:
	Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henri]]ëttepolder (1776), de <nowiki>*Anna Jacobapolder en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins]] Hendrikpolder(1907) en [[Abraham]] Wissepolder (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>		Na de herdijking van de Oude Polder van St.-Philipsland werd achtereenvolgens overgegaan tot indijking van de [[Henri]]ëttepolder (1776), de <nowiki>*Anna Jacobapolder en de [[Kramerpolder]] beide in 1847), [[Willempolder]] (1859), [[Prins]] Hendrikpolder(1907) en [[Abraham]] Wissepolder (1935). Van deze polders is de Prins Hendrikpolder een interprovinciale polder die zijn ontstaan te danken heeft aan de twee dammen die in 1884 door het [[Slaak]] zijn aangelegd: St. Philipsland was daardoor verbonden met Noord-Brabant. De polders van St.-Philipsland maken deel uit van het waterschap Tholen, behalve de Prins Hendrikpolder. In de 80-jarige oorlog is het gebied van St.-Philipsland twee keer nauw betrokken geweest hij de langdurige strijd tegen de Spanjaarden. In de nacht van 28/29 september 1575 slaagden Spaanse troepen erin, onder leiding van Osorio de Ulloa, te voet door het slikkengebied te trekken, beginnende bij St. Annaland en eindigende bij de dijk van Duiveland. Door de opkomende vloed zijn veel Spanjaarden verdronken, maar de overigen wisten Duiveland onder controle te krijgen en de Geuzen en Zierikzee van dichterbij te belagen. Op 12 september 1631 werd er een scheepsstrijd geleverd tussen de Zeeuwse vloot onder admiraal Marinus [[Hollare]] en de Spaanse vloot onder graaf Jan van Nassau ('Jan de Mosselvanger'), welke strijd eindigde met de volledige vernietiging van de Spaanse vloot (Slag op het [[Slaak]]). Na de Reformatie ging de kerkelijke gemeente St.-Philipsland behoren tot de classis Tholen. Haar eerste predikant kreeg de gemeente in 1657. Een nieuwe kerk werd gebouwd in 1668. </nowiki>

	De bekendste predikant die hier heeft gestaan was Pontiaan van [[Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.		De bekendste predikant die hier heeft gestaan was [[Pontiaan van Hattem]] (1672-1683). Grote bekendheid genoot ook Pieter van [[Dijke]], die in het midden van de vorige eeuw als boerenzoon 'in onderhandeling met de Heere' was geraakt en op den duur de vrijmoedigheid vond voor een klein gezelschap afgescheidenen te preken. In 1851 werd hij door ds. [[Ledeboer]] tot herder en leraar bevestigd: er ontstond een Oud Gereformeerde Gemeente, daarnaast is er een Gereformeerde Gemeente. Vanaf 1878 is er bovendien te Anna Jacobapolder een Christelijk Gereformeerde Kerk, die in 1892 Gereformeerde Kerk werd.

	Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.		Tot 1884 was St.-Philipsland een eiland met veerverbindingen naar Oud- en Nieuw Vossemeer en St.-Annaland op Tholen, over het Zijpe naar Duiveland en naar Overflakkee Rotterdam en Dordrecht. Na veel getwist viel in 1860 de beslissing dat de Zeeuwse spoorlijn zou worden aangelegd van Bergen op Zoom naar Vlissingen. Tot dat ogenblik ging de strijd over de kwestie of het tracé Vlissingen of Brouwershaven dan wel Stavenisse tot eindpunt zou hebben. W.F. del Campo (genaamd Camp I. oud-genieofficier en burgemeester van St.-Philipsland (bedijker van de Anna Jacobapolder) richtte in 1861 nog een memorie aan de minister van Binnenlandse Zaken voor aanleg van een spoorlijn Roosendaal-St.Philipsland-Zierikzee-Brouwershaven, onderbroken door een veer over het Zijpe. zoals in die tijd ook bestond tussen Moerdijk en Willemsdorp. In 1872 werd een gelijk verzoek gedaan maar nu werd overbrugging van het Zijpe dan wel afdamming van die stroom en aanleg van een kanaal door Duiveland voorgesteld. Geen van deze plannen kwam tot uitvoering. Wel kon in 1900 de tramlijn Steenbergen- Brouwershaven in 1915 verlengd tot Burgh, met een veer in het Zijpe, worden geopend. Exploitante was de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (R.T.M.). Na de ramp van 1953 is deze lijn opgeheven: er is nu een busdienst. De aanleg van het Antwerpen-Moerdijkkanaal door de Eendracht maakte van St.-Philipsland weer een eiland: de Prins Hendrikpolder is doorgegraven door een noord-zuid lopend kanaal. De verbinding met Noord-Brabant bleef bestaan in de vorm van een brug. Tevens kwam er een damverbinding, met Tholen. De aanleg van de Philipsdam, die St.-Philipsland met de Grevelingendam verbind, kwam in 1987 gereed; daarmee werd het veer Anna Jacobapolder-Zijpe overbodig. De dam openende de mogelijkheid een –in tijd veel kortere wegverbinding- tussen Brabant en Schouwen-Duiveland tot stand te brengen, dan die via het veer Anna-Jacobapolder-Zijpe. Voor de aanlegsteigers van dit drukbezette veer stonden vooral in de zomermaanden dikwijls lange rijen auto's te wachten. Dit veer vervoerde bijvoorbeeld in juli 1983 rond 29.700 voertuigen en 89.000 personen (inclusief autopassagiers en dergelijke). De verbinding kwam dikwijls in het nieuws als deze weer eens uit de vaart genomen was: 'De veerdienst Anna-Jacobapolder-Zijpe is wegens dichte mist gestaakt'.

W. van Gorsel: /* Varia */

2025-05-05T08:28:41Z

Varia

← Oudere versie		Versie van 5 mei 2025 08:28
Regel 11:		Regel 11:

	==Varia==		==Varia==
	In de [[Anna Jacobapolder]] ligt nog een [[eendenkooi]]. Aan deze kooi is dan ook het zogenaamde 'kooirecht' verbonden, dit is het recht om met een straal van 625 meter uit het hart van de kooi gemeten, een terrein af te palen, waarbinnen geen geluidverwekkende handelingen mogen worden verricht. Hoewel het vangen van eenden door de kooiker bijna niet meer wordt beoefend, zijn de afpalingsborden nog aanwezig.		In de [[Anna Jacobapolder]] ligt nog een [[Eendenkooien\|eendenkooi]]. Aan deze kooi is dan ook het zogenaamde 'kooirecht' verbonden, dit is het recht om met een straal van 625 meter uit het hart van de kooi gemeten, een terrein af te palen, waarbinnen geen geluidverwekkende handelingen mogen worden verricht. Hoewel het vangen van eenden door de kooiker bijna niet meer wordt beoefend, zijn de afpalingsborden nog aanwezig.

	==Monumenten==		==Monumenten==