Suenonius Mandelgreen - Bewerkingsoverzicht

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:44

2025-04-03T08:44:30Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:44
Regel 1:		Regel 1:
			[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg\|25px]][[Suenonius Mandelgreen EN\| Engelse vertaling / English translation]]
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg\|200px]]

Johan Francke: /* Boekbinder */

2025-04-03T08:30:27Z

Boekbinder

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:30
Regel 16:		Regel 16:
	Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>		Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
	[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg\|thumb\|right\|250px\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]		[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg\|thumb\|right\|250px\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
	Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.		Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]].<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
	dat lemma		dat lemma

	== Uitgever, vertaler en vendumeester ==		== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
	Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18<sup>de</sup>eeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>		Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18<sup>de</sup>eeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:29

2025-04-03T08:29:39Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:29
Regel 26:		Regel 26:
	== Persoonlijk leven ==		== Persoonlijk leven ==
	Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen\|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen\|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen\|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>		Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen\|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen\|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen\|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

			== Auteur ==
			*Johan Francke, 2025.

	== Literatuur ==		== Literatuur ==

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:28

2025-04-03T08:28:39Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:28
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.~~jpg~~\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg\|200px]]
	\| naam = Suenonius Mandelgreen		\| naam = Suenonius Mandelgreen
	\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]		\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:26

2025-04-03T08:26:45Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:26
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:~~Band van donker bruinkarmijn marokijn~~-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]
	\| naam = Suenonius Mandelgreen		\| naam = Suenonius Mandelgreen
	\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]		\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:26

2025-04-03T08:26:01Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:26
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:~~Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn~~-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Band van donker bruinkarmijn marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]
	\| naam = Suenonius Mandelgreen		\| naam = Suenonius Mandelgreen
	\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]		\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:24

2025-04-03T08:24:43Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:24
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand: Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]
	\| naam = Suenonius Mandelgreen		\| naam = Suenonius Mandelgreen
	\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]		\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:24

2025-04-03T08:24:34Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:24
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand: Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg\|200px]]
	\| naam = Suenonius Mandelgreen		\| naam = Suenonius Mandelgreen
	\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]		\| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
Regel 15:		Regel 15:
	Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>		Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
	Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>		Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
	[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg\|thumb\|right\|~~300px~~\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]		[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg\|thumb\|right\|250px\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
	Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.		Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
	dat lemma		dat lemma

Johan Francke op 3 apr 2025 om 08:23

2025-04-03T08:23:59Z

← Oudere versie		Versie van 3 apr 2025 08:23
Regel 15:		Regel 15:
	Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>		Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
	Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>		Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
	[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.~~tiff~~\|thumb\|right\|300px\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]		[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg\|thumb\|right\|300px\|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
	Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.		Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek\|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland\|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
	dat lemma		dat lemma

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{InfoboxPersoon | afbeelding = 200px | naam = Suenonius Mandelgreen | onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons] | gebo…'

2025-04-03T08:22:26Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{InfoboxPersoon | afbeelding = 200px | naam = Suenonius Mandelgreen | onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons] | gebo…'

Nieuwe pagina

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.tiff|thumb|right|300px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma
== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18<sup>de</sup>eeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]