Waterschap - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel: /* Concentraties */

2025-07-14T09:28:02Z

Concentraties

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:28
Regel 25:		Regel 25:

	==Concentraties==		==Concentraties==
	[[Bestand:~~Waterschap1~~.jpg\|thumb\|right\|300px\|~~Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis~~ van het Waterschap. Foto: ca. ~~1940~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~16259~~]]		[[Bestand:Waterschap3.jpg\|thumb\|right\|300px\|Nieuwe gebouw van het Waterschap Zeeuwse Eilanden aan de Piet Heinstraat. Foto: J. Wolterbeek, 1998. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 128292]]

	Tot heden vonden nog de volgende concentraties plaats: per 1 jan. 1980 de samenvoeging van de Waterschappen De Brede Watering van Zuid-Beveland en Noord-Beveland tot het [[Waterschap Noord- en Zuid-Beveland]] en per 1 jan. 1982 de samenvoeging van de Waterschappen Axeler Ambacht en De Verenigde Braakmanpolders tot het [[Waterschap De Drie Ambachten]].		Tot heden vonden nog de volgende concentraties plaats: per 1 jan. 1980 de samenvoeging van de Waterschappen De Brede Watering van Zuid-Beveland en Noord-Beveland tot het [[Waterschap Noord- en Zuid-Beveland]] en per 1 jan. 1982 de samenvoeging van de Waterschappen Axeler Ambacht en De Verenigde Braakmanpolders tot het [[Waterschap De Drie Ambachten]].

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:24:34Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:24
Regel 16:		Regel 16:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	[[Bestand:Waterschap2.jpg\|thumb\|~~right~~\|300px\|Installatie waterschap Walcheren in de burgerzaal van het Middelburgse stadhuis; spreker G.C.D. Rutgers van Rozenburg, dijkgraaf. Foto: Polder Walcheren, febr. 1965. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 2803]]		[[Bestand:Waterschap2.jpg\|thumb\|left\|300px\|Installatie waterschap Walcheren in de burgerzaal van het Middelburgse stadhuis; spreker G.C.D. Rutgers van Rozenburg, dijkgraaf. Foto: Polder Walcheren, febr. 1965. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 2803]]

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:24:19Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:24
Regel 16:		Regel 16:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	[[Bestand:~~Waterschap1~~.jpg\|thumb\|right\|300px\|~~Markt~~ van ~~Oostburg, met~~ het ~~in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis~~. ~~Daarnaast het polderhuis~~ van ~~het Waterschap~~. Foto: ca. ~~1940~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~16259~~]]		[[Bestand:Waterschap2.jpg\|thumb\|right\|300px\|Installatie waterschap Walcheren in de burgerzaal van het Middelburgse stadhuis; spreker G.C.D. Rutgers van Rozenburg, dijkgraaf. Foto: Polder Walcheren, febr. 1965. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 2803]]

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

W. van Gorsel op 14 jul 2025 om 09:20

2025-07-14T09:20:36Z

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:20
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Waterschap~~
	}}
	[[Bestand:Waterschap1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis van het Waterschap. Foto: ca. 1940. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 16259]]		[[Bestand:Waterschap1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis van het Waterschap. Foto: ca. 1940. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 16259]]

Regel 18:		Regel 15:
	==Geschiedenis van het moderne waterschap==		==Geschiedenis van het moderne waterschap==
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

			[[Bestand:Waterschap1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis van het Waterschap. Foto: ca. 1940. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 16259]]

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).
Regel 26:		Regel 25:

	==Concentraties==		==Concentraties==
			[[Bestand:Waterschap1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis van het Waterschap. Foto: ca. 1940. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 16259]]

	Tot heden vonden nog de volgende concentraties plaats: per 1 jan. 1980 de samenvoeging van de Waterschappen De Brede Watering van Zuid-Beveland en Noord-Beveland tot het [[Waterschap Noord- en Zuid-Beveland]] en per 1 jan. 1982 de samenvoeging van de Waterschappen Axeler Ambacht en De Verenigde Braakmanpolders tot het [[Waterschap De Drie Ambachten]].		Tot heden vonden nog de volgende concentraties plaats: per 1 jan. 1980 de samenvoeging van de Waterschappen De Brede Watering van Zuid-Beveland en Noord-Beveland tot het [[Waterschap Noord- en Zuid-Beveland]] en per 1 jan. 1982 de samenvoeging van de Waterschappen Axeler Ambacht en De Verenigde Braakmanpolders tot het [[Waterschap De Drie Ambachten]].

W. van Gorsel op 14 jul 2025 om 09:19

2025-07-14T09:19:36Z

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:19
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Waterschap		\| above = Waterschap
	}}		}}
	[[Bestand:~~Selnering1~~.jpg\|thumb\|right\|300px\|~~De zoutwinning~~ in ~~volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee~~. ~~Naar een schilderij in~~ het ~~Gasthuis te Zierikzee~~. ~~Tekening C~~. ~~Pronk, 1745~~. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~382~~]]		[[Bestand:Waterschap1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Markt van Oostburg, met het in 1907 nieuw gebouwde gemeentehuis. Daarnaast het polderhuis van het Waterschap. Foto: ca. 1940. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 16259]]

	Publiekrechtelijk lichaam ter behartiging van waterstaatsbelangen in een bepaald gebied; opgericht door Prov. Staten en goedgekeurd bij K.B. Het moderne waterschap is een doelcorporatie waarvan de taken liggen op het terrein van beheer en onderhoud van de waterstaatswerken (dijken, wegen en afwatering) en degbestrijdin van de verzilting en vervuiling van de waterlopen (kreken en polderwatergangen). Deze taken vallen slechts aan de waterschappen toe, voor zover de Provinciale Staten deze hebben toegekend.		Publiekrechtelijk lichaam ter behartiging van waterstaatsbelangen in een bepaald gebied; opgericht door Prov. Staten en goedgekeurd bij K.B. Het moderne waterschap is een doelcorporatie waarvan de taken liggen op het terrein van beheer en onderhoud van de waterstaatswerken (dijken, wegen en afwatering) en degbestrijdin van de verzilting en vervuiling van de waterlopen (kreken en polderwatergangen). Deze taken vallen slechts aan de waterschappen toe, voor zover de Provinciale Staten deze hebben toegekend.

W. van Gorsel op 14 jul 2025 om 09:16

2025-07-14T09:16:47Z

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:16
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Waterschap		\| above = Waterschap
	}}		}}
			[[Bestand:Selnering1.jpg\|thumb\|right\|300px\|De zoutwinning in volle actie met zoutketen, en op de achtergrond de stad Zierikzee. Naar een schilderij in het Gasthuis te Zierikzee. Tekening C. Pronk, 1745. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 382]]

	Publiekrechtelijk lichaam ter behartiging van waterstaatsbelangen in een bepaald gebied; opgericht door Prov. Staten en goedgekeurd bij K.B. Het moderne waterschap is een doelcorporatie waarvan de taken liggen op het terrein van beheer en onderhoud van de waterstaatswerken (dijken, wegen en afwatering) en degbestrijdin van de verzilting en vervuiling van de waterlopen (kreken en polderwatergangen). Deze taken vallen slechts aan de waterschappen toe, voor zover de Provinciale Staten deze hebben toegekend.		Publiekrechtelijk lichaam ter behartiging van waterstaatsbelangen in een bepaald gebied; opgericht door Prov. Staten en goedgekeurd bij K.B. Het moderne waterschap is een doelcorporatie waarvan de taken liggen op het terrein van beheer en onderhoud van de waterstaatswerken (dijken, wegen en afwatering) en degbestrijdin van de verzilting en vervuiling van de waterlopen (kreken en polderwatergangen). Deze taken vallen slechts aan de waterschappen toe, voor zover de Provinciale Staten deze hebben toegekend.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:07:08Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:07
Regel 18:		Regel 18:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering]] ~~van Zuid-Beveland~~; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering Van Zuid-beveland]]; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

	Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.		Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:05:55Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:05
Regel 18:		Regel 18:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-~~Beveland~~]] en het [[Waterschap]] De Brede Watering van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-beveland]] en het [[Waterschap De Brede Watering]] van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

	Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.		Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:04:56Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:04
Regel 18:		Regel 18:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-Beveland]] en het [[Waterschap]] De Brede Watering van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Petrus Dieleman\|Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-Beveland]] en het [[Waterschap]] De Brede Watering van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

	Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.		Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.

W. van Gorsel: /* Geschiedenis van het moderne waterschap */

2025-07-14T09:03:00Z

Geschiedenis van het moderne waterschap

← Oudere versie		Versie van 14 jul 2025 09:03
Regel 18:		Regel 18:
	(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).		(Zie voor vroegere perioden bij [[watering]] en bij de afzonderlijke polders en waterschappen).

	Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-Beveland]] en het [[Waterschap]] De Brede Watering van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).		Op grond van het Keizerlijk decreet van 11 jan. 1811 kwam tijdens de Franse overheersing in Zeeland -gedurende welke tijd wegens gebrek aan geld en arbeidskrachten weinig waterstaatswerken zijn uitgevoerd- de vorming van een vijftal zg. polder-arrondissementen tot stand, t.w. Walcheren, Zuid-Beveland, Noord-Beveland, Schouwen-Duiveland en Tholen met St.-Philipsland. Ook in het tegenwoordige Zeeuws-Vlaanderen, in 1794/95 bij Frankrijk ingelijfd, werden vier polder-arrondissementen gevormd. Deze kunnen staatsrechtelijk als waterschappen worden aangemerkt en zijn na het herstel der onafhankelijkheid in 1813 gehandhaafd. Ook het in 1841 tot stand gekomen polderreglement van administratie der polders in de provincie Zeeland ging nog geheel uit van de beginselen van de Franse decreten betreffende de waterstaat. De grondwetswijziging van 1848, waarbij de Staten der provincies als scheppers der Waterschappen werden aangewezen en de Provinciale wet van 1850, hebben bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het waterschapswezen. Krachtens de bij de grondwet en wet gegeven opdracht moesten de Provinciale Staten de waterschapsorganisatie in hun gewesten aan de nieuwe wettelijke situatie aanpassen. De reorganisatie van het Zeeuwse waterschapswezen werd echter in de jaren vijftig en zestig bemoeilijkt door de problematiek rondom de calamiteuze polders; de noodzakelijke aanpassing van de polderreglementering bleef uit. Pas nadat in 1870 het vraagstuk van de subsidiëring van de calamiteuze polders was opgelost door de wet van 19 juli 1870, waardoor de Staten in 1871 een afzonderlijk reglement voor de calamiteuze polders of waterschappen in Zeeland konden vaststellen, was de weg vrij voor een algemene waterschapsreglementering. In 1872 stelden de Staten het Algemeen reglement voor de polders en waterschappen in Zeeland vast (koninklijke goedkeuring in 1873). Overigens hadden de Staten al in 1867 een reglement van politie voor de polders of waterschappen in Zeeland vastgesteld. Het reglement van 1872 voorzag al in de mogelijkheid om naast de bestaande grote waterschappen [[Schouwenpolder]], [[Brede Watering Bewesten Yerseke]] en de [[Walcheren, Polder\|Polder Walcheren]] nieuwe grote waterschappen op te richten. Doelmatige waterschapsorganisatie werd actueel na de stormvloed van 12 maart 1906, die in Zeeland belangrijke dijkdoorbraken en overstromingen veroorzaakte. Toch zouden de Provinciale Staten pas in de jaren dertig begrip tonen voor de noodzaak van reorganisatie van het waterschapsbestel. In 1933 besloten de Staten tot oprichting van een groot uitwateringswaterschap Het Hulster en Axeler Ambacht; een bundeling van afwateringsbelangen van 56 polders en waterschappen in O.Z.Vl. De eerste grote waterschap concentratie werd in 1941 verwezenlijkt door de oprichting van het Waterschap Het Vrije van Sluis (per 1 jan. 1942). Aan deze concentratie, omvattende de opheffing en samenvoeging van 76 polders en waterschappen, is onlosmakelijk de naam verbonden van mr. P. [[Dieleman]], lid van Gedeputeerde Staten. Na de bevrijding ging de bezinning op verdergaande concentratie van Zeeuwse Waterschappen door. De watersnoodramp van 1 feb. 1953, waardoor het deltagebied zeer zwaar werd getroffen, leidde tot een nieuwe gedachtewisseling omtrent het gehele Waterschapsbestel. Met grote voortvarendheid na men Gedeputeerde Staten, van wie vooral gedeputeerde C. Philipse moet worden vermeld, de zaak in studie. Dit resulteerde in de voorstellen aan de Provinciale Staten tot oprichting van het [[Waterschap Schouwen Duiveland]], het [[Waterschap Tholen]], het [[Waterschap Noord-Beveland]] en het [[Waterschap]] De Brede Watering van Zuid-Beveland; de door de Staten genomen besluiten gingen in per 1 jan. 1959. Verder werden de door Gedeputeerde Staten gedane voorstellen tot oprichting van drie waterschappen in midden en Oost Zeeuws-Vlaanderen, t.w. [[Waterschap De Verenigde Braakmanpolders]], [[Waterschap Axeler Ambacht]] en [[Waterschap Hulster Ambacht]], en tot samenvoeging van polders en waterschappen in het oostelijk deel van Walcheren met de Polder Walcheren, in 1964 door de Staten aanvaard (m.i.v. 1 jan. 1965).

	Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.		Een afzonderlijk element bij waterschap concentratie in Zeeuws-Vlaanderen vormde de aanwezigheid van de internationale polders en waterschappen. Besloten werd de Nederlandse gedeelten van deze polders te voegen bij de geconcentreerde waterschappen. Voorlopige afronding van de waterschap concentratie vond plaats per 1 jan. 1969, bij de opheffing van het Waterschap St.-Philipsland en de opname ervan in het Waterschap Tholen. Door deze afronding was het mogelijk, dat voor de Zeeuwse waterschappen een nieuw algemeen reglement en voor de 'negen grote' waterschappen elk een bijzonder reglement werd vastgesteld. De door de Staten in 1970 dienaangaande genomen besluiten traden op 1 jan. 1971 in werking. M.i.v. 1 jan. 1972 werden opgeheven het wegschap Walcheren en het wegschap Weg Hulst-De Paal. Voor het wegenbeheer op Walcheren werd een gemeenschappelijke regeling tussen het waterschap Walcheren en de gemeenten op Walcheren (wegschap Walcheren) in het leven geroepen, terwijl beheer en onderhoud van de weg Hulst-De Paal bij de gemeente Hulst werd gebracht. Intussen hadden de Staten in 1969 het besluit genomen tot vaststelling van een (nieuw) reglement van politie op de waterkering en de waterbeheersing in Zeeland; dit besluit trad op 1 januari 1970 in werking. Een belangrijke ontwikkeling voor het Waterschapswezen in Zeeland was het in 1973 genomen besluit der Staten aan de Waterschappen der provincie, ter uitvoering van de wet verontreiniging oppervlakte wateren, de waterzuiveringstaak op te dragen. Vanaf 1 dec. 1974 is naast de passieve waterzuiveringstaak (het door middel van een vergunningenstelsel tegengaan van de verontreiniging van het water) ook de aktieve waterzuiveringstaak (het daadwerkelijk bevorderen van schoon oppervlaktewater) een onderdeel van het takenpakket van de waterschappen geworden. Van grote betekenis voor de waterschappen rondom de Oosterschelde was en is de problematiek rond de afsluiting van die zeearm; zie bij [[Oosterschelde]]. De toekomstige situatie van de waterschappen werd bestudeerd door de studiecommissie waterschappen, in 1968 ingesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat tot onderzoek van functie en structuur van de waterschappen, mede in aanmerking nemende de verhouding van deze instellingen tot andere openbare lichamen. De commissie bracht in 1974 een rapport uit, getiteld 'Het waterschap en zijn toekomst'.