Westkapelle - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 10 jun 2025 om 07:45

2025-06-10T07:45:22Z

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:45
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Westkapelle-1.jpg\|thumb\|right\|~~250px~~\|Luchtfoto van Westkapelle. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51506]]		[[Bestand:Westkapelle-1.jpg\|thumb\|right\|300px\|Luchtfoto van Westkapelle. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51506]]

	==Het dorp: kenmerken==		==Het dorp: kenmerken==

W. van Gorsel: /* Monumenten */

2025-06-10T07:44:38Z

Monumenten

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:44
Regel 17:		Regel 17:

	===Kustlicht===		===Kustlicht===
	[[Bestand:Westkapelle1.jpg\|thumb\|~~right~~\|300px\|De vuurtoren van Westkapelle, bijgenaamd Westkapelle Hoog, Hoge licht of Zuiderhoofd, gelegen aan de Zuidstraat. Foto: J. Gravemaker, 1994. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 183263]]		[[Bestand:Westkapelle1.jpg\|thumb\|left\|300px\|De vuurtoren van Westkapelle, bijgenaamd Westkapelle Hoog, Hoge licht of Zuiderhoofd, gelegen aan de Zuidstraat. Foto: J. Gravemaker, 1994. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 183263]]
	De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".		De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".

W. van Gorsel: /* Kustlicht */

2025-06-10T07:44:23Z

Kustlicht

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:44
Regel 17:		Regel 17:

	===Kustlicht===		===Kustlicht===
	[[Bestand:Westkapelle1.jpg\|thumb\|right\|~~250px~~\|De vuurtoren van Westkapelle, bijgenaamd Westkapelle Hoog, Hoge licht of Zuiderhoofd, gelegen aan de Zuidstraat. Foto: J. Gravemaker, 1994. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 183263]]		[[Bestand:Westkapelle1.jpg\|thumb\|right\|300px\|De vuurtoren van Westkapelle, bijgenaamd Westkapelle Hoog, Hoge licht of Zuiderhoofd, gelegen aan de Zuidstraat. Foto: J. Gravemaker, 1994. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 183263]]
	De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".		De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".

W. van Gorsel: /* Kustlicht */

2025-06-10T07:44:06Z

Kustlicht

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:44
Regel 17:		Regel 17:

	===Kustlicht===		===Kustlicht===
	[[Bestand:~~Westkapelle-1~~.jpg\|thumb\|right\|250px\|~~Luchtfoto~~ van Westkapelle. Foto: ~~A.F~~. ~~Dingemanse~~, ~~1995~~. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. ~~51506~~]]		[[Bestand:Westkapelle1.jpg\|thumb\|right\|250px\|De vuurtoren van Westkapelle, bijgenaamd Westkapelle Hoog, Hoge licht of Zuiderhoofd, gelegen aan de Zuidstraat. Foto: J. Gravemaker, 1994. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 183263]]
	De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".		De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".

W. van Gorsel op 10 jun 2025 om 07:42

2025-06-10T07:42:06Z

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:42
Regel 17:		Regel 17:

	===Kustlicht===		===Kustlicht===
			[[Bestand:Westkapelle-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Westkapelle. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51506]]
	De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".		De 65 m hoge toren van de in 1831 afgebrande driehallenkerk (gotische Sint-Willibrorduskerk, gebouwd 1458-1470), sinds 1818 dienende tot kustlicht, heeft als bekroning een ijzeren lichtbaak. De opbouw van de toren is te vergelijken met die van de O.L. Vrouwetoren te Brugge. In 1924 werd hij gerestaureerd; door de landinwaartse ligging -bewust gedaan zodat er in de tijd toen de dijken nog minder stevig waren minder kans op schade zou zijn bij geval van overstroming- veroorzaakten de bombardementen van 1944 slechts een lichte beschadiging. Op de zeedijk aan de noordkant staat overigens ook nog een tweede vuurtoren, het zogenaamde "IJzeren torentje".

W. van Gorsel op 10 jun 2025 om 07:39

2025-06-10T07:39:05Z

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:39
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Westkapelle~~
	}}
	[[Bestand:Westkapelle-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Westkapelle. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51506]]		[[Bestand:Westkapelle-1.jpg\|thumb\|right\|250px\|Luchtfoto van Westkapelle. Foto: A.F. Dingemanse, 1995. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 51506]]

W. van Gorsel op 10 jun 2025 om 07:38

2025-06-10T07:38:40Z

← Oudere versie		Versie van 10 jun 2025 07:38
Regel 8:		Regel 8:

	2. (Westca(p)pelle, volksmond 'Westkappel'). Dorp en voormalige smalstad binnen de gemeente Westkapelle, gelegen achter de Westka(p)pelse Zeedijk, een van Nederkinds befaamdste zeeweringen. De inwoners voeren hun afstamming terug op de Noormannen; o.a. de voetbalvereniging 'De Noormannen' dankt hieraan haar naam. Reeds vóór 1067 stond hier een kerk, die één van de vijf Walcherse moederkerken is geweest. Westkapelle kreeg in 1223 stadsrechten. De eigen aard der bevolking en het vanouds gesloten karakter van de gemeenschap brachten een isolement, dat na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk werd doorbroken. Met mensen 'van achter de toren' bedoelde men allen van buiten het dorp. Opmerkelijk was de thans geluwde vijandigheid tussen Westkappelaars en Domburgers. Westkapelle, in 1944 groten deels verwoest, werd na 1945 herbouwd volgens de oude opzet. De oorspronkelijk als kerktoren gebouwde vuurtoren aan het begin van de Zuidstraat domineert het dorpsaanzicht. De vuurtoren heeft een sterkte van 2,6 miljoen kaars en een bereik van 35 à 40 km. Westkapelle werd na de Tweede Wereldoorlog een badplaats van toenemend belang. In 1960 waren er ca. 100.000 overnachtingen, in 1983 meer dan 300.000.		2. (Westca(p)pelle, volksmond 'Westkappel'). Dorp en voormalige smalstad binnen de gemeente Westkapelle, gelegen achter de Westka(p)pelse Zeedijk, een van Nederkinds befaamdste zeeweringen. De inwoners voeren hun afstamming terug op de Noormannen; o.a. de voetbalvereniging 'De Noormannen' dankt hieraan haar naam. Reeds vóór 1067 stond hier een kerk, die één van de vijf Walcherse moederkerken is geweest. Westkapelle kreeg in 1223 stadsrechten. De eigen aard der bevolking en het vanouds gesloten karakter van de gemeenschap brachten een isolement, dat na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk werd doorbroken. Met mensen 'van achter de toren' bedoelde men allen van buiten het dorp. Opmerkelijk was de thans geluwde vijandigheid tussen Westkappelaars en Domburgers. Westkapelle, in 1944 groten deels verwoest, werd na 1945 herbouwd volgens de oude opzet. De oorspronkelijk als kerktoren gebouwde vuurtoren aan het begin van de Zuidstraat domineert het dorpsaanzicht. De vuurtoren heeft een sterkte van 2,6 miljoen kaars en een bereik van 35 à 40 km. Westkapelle werd na de Tweede Wereldoorlog een badplaats van toenemend belang. In 1960 waren er ca. 100.000 overnachtingen, in 1983 meer dan 300.000.


	==Wapen==		==Wapen==

Wim van Gorsel: /* Geschiedenis */

2022-01-12T10:28:38Z

Geschiedenis

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2022 10:28
Regel 29:		Regel 29:

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==
	Westkapelle dankt haar naam aan het feit dat zij een kerkstichting was van de oude moederkerk te (Oud-) [[Domburg]] [[kerkfiliatie]]), die in de vroege middeleeuwen in de golven verdween; vergelijk [[Oostkapelle (oostkappel)]]. De vroeger wel geponeerde afleiding van 'Westkaap' berust op fantasie. De overlevering verhaalt dat Willibrord hij Westkapelle een kapel stichtte, die reeds lang door de zee is verzwolgen. Zeker is dat er te Westkapelle vóór 1067 een kerk stond, die een van de vijf Walcherse moederkerken is geweest, met stichtingen te (West-)Domburg, Meliskerke, Werendike, St.-Janskerke, Boudewijnskerke en (Ser-) Poppekerke. Westkapelle was met haar aan St.-Willibrord gewijde kerk de oudste bedevaartplaats van Walcheren en wellicht van geheel Zeeland. Door een gift van de abdij van Echternach was zij in het beid van enige relikwieën van deze heilige. Tot 1572 bleef de Willibrorddevotie gehandhaafd, ofschoon zij in latere tijd verflauwde wegens de haar overvleugelende Mariaverering in Oost-Souburg en Vrouwenpolder. De dijkwerkers hebben vanaf de 16e tot ver in de 20e eeuw een aaneengesloten gemeenschap gevormd met eigen regels. Er werd in 'benden' gewerkt, die elk een gelijk aantal bejaarden in hun midden hadden, hun eigen leiders kozen en gezamenlijk een ondersteuningskas hadden. Op grond van verwantschap werd men bij zo'n bende ingedeeld. Bij storm en stormvloed (o.a. 1570, 1612, 1682, 1802, 1834, 1863, 1883) was er werk in overvloed; de overige tijd werd armoede geleden. Als in zoveel kustplaatsen trachtte men met strandjutten het bestaansniveau op peil te houden. In de 19e eeuw werd de nood nijpend. Tussen 1850 en 1900 emigreerden velen naar Amerika; er vestigde zich ook een Westkappelse kolonie in Drenthe. Veel inwoners vonden na 1875 werk bij de in dat jaar opgerichte scheepswerf De Schelde in Vlissingen. De laatste decennia is de arbeid van de dijkwerkers grotendeels overgenomen door machines. De heerlijkheid Westkapelle, onderscheiden in Westkapelle-binnen (omvattende de smalstad) en Westkapelle-buiten, werd in 1567 verkocht aan Willem van Oranje. In 1648 kwam zij aan Middelburg, dat haar in 1679 weer verkocht. Westkapelle kreeg in 1583 in H. Strange haar eerste predikant. Bij de invoering van de nieuwe [[psalmberijming]] in 1773 ontstonden zoals elders op Walcheren ook in Westkapelle onlusten in de kerk. Een timmerman, IJsbrand Leinse Burggraaf, werd om de kwestie zelfs verbannen. Opmerkelijk is het in 1771 door het stadsbestuur uitgevaardigde verbod op het verkopen van opium, dat hier veelvuldig werd gebruikt. In 1816 werd de gemeente Westkapelle-binnen en -buiten met Poppekerke gevormd. Ondanks het vertrek van velen nam de bevolking tussen 1790 en 1890 toe van ca. 1000 tot 2000 zielen. Op 3, 17 en 19 oktober 1944 werd Westkapelle door de geallieerden gebombardeerd; 180 mensen verloren hierbij het leven. In de zeewering ontstond een gat van 125-150 m breed en 80% van alle huizen werd vernield, evenals de kerk uit 1834 en het raadhuis uit 1784. Op 1 nov. volgde een landing die 10.000 geallieerden het leven kostte. Het gat in de dijk werd op 12 oktober 1945 gedicht, waarna Westkapelle weer werd opgebouwd. Aan de zeezijde herinneren een baai en een stuk strand aan het dijkgat; aan de andere zijde van de toen aangelegde nooddijk ontstond een langgerekte kreek. Westkapelle is de geboorteplaats van o.a. de theoloog Mattheüs [[Galenus]] (1528-1573). Van de bevolking in 1982 behoorde ca. 70% tot de Ned. Hervormde Kerk, voor ca. 10% tot de Geref. Gemeente en voor ca. 6% tot de Geref. Kerk.		Westkapelle dankt haar naam aan het feit dat zij een kerkstichting was van de oude moederkerk te (Oud-) [[Domburg]] [[kerkfiliatie]]), die in de vroege middeleeuwen in de golven verdween; vergelijk [[Oostkapelle (oostkappel)]]. De vroeger wel geponeerde afleiding van 'Westkaap' berust op fantasie. De overlevering verhaalt dat Willibrord hij Westkapelle een kapel stichtte, die reeds lang door de zee is verzwolgen. Zeker is dat er te Westkapelle vóór 1067 een kerk stond, die een van de vijf Walcherse moederkerken is geweest, met stichtingen te (West-)Domburg, Meliskerke, Werendike, St.-Janskerke, Boudewijnskerke en (Ser-) Poppekerke. Westkapelle was met haar aan St.-Willibrord gewijde kerk de oudste bedevaartplaats van Walcheren en wellicht van geheel Zeeland. Door een gift van de abdij van Echternach was zij in het beid van enige relikwieën van deze heilige. Tot 1572 bleef de Willibrorddevotie gehandhaafd, ofschoon zij in latere tijd verflauwde wegens de haar overvleugelende Mariaverering in Oost-Souburg en Vrouwenpolder. De dijkwerkers hebben vanaf de 16e tot ver in de 20e eeuw een aaneengesloten gemeenschap gevormd met eigen regels. Er werd in 'benden' gewerkt, die elk een gelijk aantal bejaarden in hun midden hadden, hun eigen leiders kozen en gezamenlijk een ondersteuningskas hadden. Op grond van verwantschap werd men bij zo'n bende ingedeeld. Bij storm en stormvloed (o.a. 1570, 1612, 1682, 1802, 1834, 1863, 1883) was er werk in overvloed; de overige tijd werd armoede geleden. Als in zoveel kustplaatsen trachtte men met strandjutten het bestaansniveau op peil te houden. In de 19e eeuw werd de nood nijpend. Tussen 1850 en 1900 emigreerden velen naar Amerika; er vestigde zich ook een Westkappelse kolonie in Drenthe. Veel inwoners vonden na 1875 werk bij de in dat jaar opgerichte scheepswerf De Schelde in Vlissingen. De laatste decennia is de arbeid van de dijkwerkers grotendeels overgenomen door machines. De heerlijkheid Westkapelle, onderscheiden in Westkapelle-binnen (omvattende de smalstad) en Westkapelle-buiten, werd in 1567 verkocht aan Willem van Oranje. In 1648 kwam zij aan Middelburg, dat haar in 1679 weer verkocht. Westkapelle kreeg in 1583 in H. Strange haar eerste predikant. Bij de invoering van de nieuwe [[psalmberijming]] in 1773 ontstonden zoals elders op Walcheren ook in Westkapelle onlusten in de kerk. Een timmerman, IJsbrand Leinse Burggraaf, werd om de kwestie zelfs verbannen. Opmerkelijk is het in 1771 door het stadsbestuur uitgevaardigde verbod op het verkopen van opium, dat hier veelvuldig werd gebruikt. In 1816 werd de gemeente Westkapelle-binnen en -buiten met Poppekerke gevormd. Ondanks het vertrek van velen nam de bevolking tussen 1790 en 1890 toe van ca. 1000 tot 2000 zielen. Op 3, 17 en 19 oktober 1944 werd Westkapelle door de geallieerden gebombardeerd; 180 mensen verloren hierbij het leven. In de zeewering ontstond een gat van 125-150 m breed en 80% van alle huizen werd vernield, evenals de kerk uit 1834 en het raadhuis uit 1784. Op 1 nov. volgde een landing die 10.000 geallieerden het leven kostte. Het gat in de dijk werd op 12 oktober 1945 gedicht, waarna Westkapelle weer werd opgebouwd. Aan de zeezijde herinneren een baai en een stuk strand aan het dijkgat; aan de andere zijde van de toen aangelegde nooddijk ontstond een langgerekte kreek. Westkapelle is de geboorteplaats van o.a. de theoloog Mattheüs Galenus (1528-1573). Van de bevolking in 1982 behoorde ca. 70% tot de Ned. Hervormde Kerk, voor ca. 10% tot de Geref. Gemeente en voor ca. 6% tot de Geref. Kerk.

	==Auteur==		==Auteur==

Wim van Gorsel: /* Geschiedenis */

2022-01-12T10:27:44Z

Geschiedenis

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2022 10:27
Regel 29:		Regel 29:

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==
	Westkapelle dankt haar naam aan het feit dat zij een kerkstichting was van de oude moederkerk te (Oud-) [[Domburg]] [[kerkfiliatie]]), die in de vroege middeleeuwen in de golven verdween; vergelijk [[Oostkapelle]]. De vroeger wel geponeerde afleiding van 'Westkaap' berust op fantasie. De overlevering verhaalt dat Willibrord hij Westkapelle een kapel stichtte, die reeds lang door de zee is verzwolgen. Zeker is dat er te Westkapelle vóór 1067 een kerk stond, die een van de vijf Walcherse moederkerken is geweest, met stichtingen te (West-)Domburg, Meliskerke, Werendike, St.-Janskerke, Boudewijnskerke en (Ser-) Poppekerke. Westkapelle was met haar aan St.-Willibrord gewijde kerk de oudste bedevaartplaats van Walcheren en wellicht van geheel Zeeland. Door een gift van de abdij van Echternach was zij in het beid van enige relikwieën van deze heilige. Tot 1572 bleef de Willibrorddevotie gehandhaafd, ofschoon zij in latere tijd verflauwde wegens de haar overvleugelende Mariaverering in Oost-Souburg en Vrouwenpolder. De dijkwerkers hebben vanaf de 16e tot ver in de 20e eeuw een aaneengesloten gemeenschap gevormd met eigen regels. Er werd in 'benden' gewerkt, die elk een gelijk aantal bejaarden in hun midden hadden, hun eigen leiders kozen en gezamenlijk een ondersteuningskas hadden. Op grond van verwantschap werd men bij zo'n bende ingedeeld. Bij storm en stormvloed (o.a. 1570, 1612, 1682, 1802, 1834, 1863, 1883) was er werk in overvloed; de overige tijd werd armoede geleden. Als in zoveel kustplaatsen trachtte men met strandjutten het bestaansniveau op peil te houden. In de 19e eeuw werd de nood nijpend. Tussen 1850 en 1900 emigreerden velen naar Amerika; er vestigde zich ook een Westkappelse kolonie in Drenthe. Veel inwoners vonden na 1875 werk bij de in dat jaar opgerichte scheepswerf De Schelde in Vlissingen. De laatste decennia is de arbeid van de dijkwerkers grotendeels overgenomen door machines. De heerlijkheid Westkapelle, onderscheiden in Westkapelle-binnen (omvattende de smalstad) en Westkapelle-buiten, werd in 1567 verkocht aan Willem van Oranje. In 1648 kwam zij aan Middelburg, dat haar in 1679 weer verkocht. Westkapelle kreeg in 1583 in H. Strange haar eerste predikant. Bij de invoering van de nieuwe [[psalmberijming]] in 1773 ontstonden zoals elders op Walcheren ook in Westkapelle onlusten in de kerk. Een timmerman, IJsbrand Leinse Burggraaf, werd om de kwestie zelfs verbannen. Opmerkelijk is het in 1771 door het stadsbestuur uitgevaardigde verbod op het verkopen van opium, dat hier veelvuldig werd gebruikt. In 1816 werd de gemeente Westkapelle-binnen en -buiten met Poppekerke gevormd. Ondanks het vertrek van velen nam de bevolking tussen 1790 en 1890 toe van ca. 1000 tot 2000 zielen. Op 3, 17 en 19 oktober 1944 werd Westkapelle door de geallieerden gebombardeerd; 180 mensen verloren hierbij het leven. In de zeewering ontstond een gat van 125-150 m breed en 80% van alle huizen werd vernield, evenals de kerk uit 1834 en het raadhuis uit 1784. Op 1 nov. volgde een landing die 10.000 geallieerden het leven kostte. Het gat in de dijk werd op 12 oktober 1945 gedicht, waarna Westkapelle weer werd opgebouwd. Aan de zeezijde herinneren een baai en een stuk strand aan het dijkgat; aan de andere zijde van de toen aangelegde nooddijk ontstond een langgerekte kreek. Westkapelle is de geboorteplaats van o.a. de theoloog Mattheüs [[Galenus]] (1528-1573). Van de bevolking in 1982 behoorde ca. 70% tot de Ned. Hervormde Kerk, voor ca. 10% tot de Geref. Gemeente en voor ca. 6% tot de Geref. Kerk.		Westkapelle dankt haar naam aan het feit dat zij een kerkstichting was van de oude moederkerk te (Oud-) [[Domburg]] [[kerkfiliatie]]), die in de vroege middeleeuwen in de golven verdween; vergelijk [[Oostkapelle (oostkappel)]]. De vroeger wel geponeerde afleiding van 'Westkaap' berust op fantasie. De overlevering verhaalt dat Willibrord hij Westkapelle een kapel stichtte, die reeds lang door de zee is verzwolgen. Zeker is dat er te Westkapelle vóór 1067 een kerk stond, die een van de vijf Walcherse moederkerken is geweest, met stichtingen te (West-)Domburg, Meliskerke, Werendike, St.-Janskerke, Boudewijnskerke en (Ser-) Poppekerke. Westkapelle was met haar aan St.-Willibrord gewijde kerk de oudste bedevaartplaats van Walcheren en wellicht van geheel Zeeland. Door een gift van de abdij van Echternach was zij in het beid van enige relikwieën van deze heilige. Tot 1572 bleef de Willibrorddevotie gehandhaafd, ofschoon zij in latere tijd verflauwde wegens de haar overvleugelende Mariaverering in Oost-Souburg en Vrouwenpolder. De dijkwerkers hebben vanaf de 16e tot ver in de 20e eeuw een aaneengesloten gemeenschap gevormd met eigen regels. Er werd in 'benden' gewerkt, die elk een gelijk aantal bejaarden in hun midden hadden, hun eigen leiders kozen en gezamenlijk een ondersteuningskas hadden. Op grond van verwantschap werd men bij zo'n bende ingedeeld. Bij storm en stormvloed (o.a. 1570, 1612, 1682, 1802, 1834, 1863, 1883) was er werk in overvloed; de overige tijd werd armoede geleden. Als in zoveel kustplaatsen trachtte men met strandjutten het bestaansniveau op peil te houden. In de 19e eeuw werd de nood nijpend. Tussen 1850 en 1900 emigreerden velen naar Amerika; er vestigde zich ook een Westkappelse kolonie in Drenthe. Veel inwoners vonden na 1875 werk bij de in dat jaar opgerichte scheepswerf De Schelde in Vlissingen. De laatste decennia is de arbeid van de dijkwerkers grotendeels overgenomen door machines. De heerlijkheid Westkapelle, onderscheiden in Westkapelle-binnen (omvattende de smalstad) en Westkapelle-buiten, werd in 1567 verkocht aan Willem van Oranje. In 1648 kwam zij aan Middelburg, dat haar in 1679 weer verkocht. Westkapelle kreeg in 1583 in H. Strange haar eerste predikant. Bij de invoering van de nieuwe [[psalmberijming]] in 1773 ontstonden zoals elders op Walcheren ook in Westkapelle onlusten in de kerk. Een timmerman, IJsbrand Leinse Burggraaf, werd om de kwestie zelfs verbannen. Opmerkelijk is het in 1771 door het stadsbestuur uitgevaardigde verbod op het verkopen van opium, dat hier veelvuldig werd gebruikt. In 1816 werd de gemeente Westkapelle-binnen en -buiten met Poppekerke gevormd. Ondanks het vertrek van velen nam de bevolking tussen 1790 en 1890 toe van ca. 1000 tot 2000 zielen. Op 3, 17 en 19 oktober 1944 werd Westkapelle door de geallieerden gebombardeerd; 180 mensen verloren hierbij het leven. In de zeewering ontstond een gat van 125-150 m breed en 80% van alle huizen werd vernield, evenals de kerk uit 1834 en het raadhuis uit 1784. Op 1 nov. volgde een landing die 10.000 geallieerden het leven kostte. Het gat in de dijk werd op 12 oktober 1945 gedicht, waarna Westkapelle weer werd opgebouwd. Aan de zeezijde herinneren een baai en een stuk strand aan het dijkgat; aan de andere zijde van de toen aangelegde nooddijk ontstond een langgerekte kreek. Westkapelle is de geboorteplaats van o.a. de theoloog Mattheüs [[Galenus]] (1528-1573). Van de bevolking in 1982 behoorde ca. 70% tot de Ned. Hervormde Kerk, voor ca. 10% tot de Geref. Gemeente en voor ca. 6% tot de Geref. Kerk.

	==Auteur==		==Auteur==

Wim van Gorsel: /* Molens */

2022-01-12T10:27:12Z

Molens

← Oudere versie		Versie van 12 jan 2022 10:27
Regel 26:		Regel 26:
	De korenmolen 'De Noorman' uit 1852 is een ronde stenen boven kruier met stelling (in restauratie). De overige twee molens van Westkapelle, de grondzeilers 'Prins Hendrik' (1773) op de dijk en 'De Roos' (1852) aan de zuidkant van het dorp, zijn bij de bombardementen van 1944 verwoest. Van de 50 in 'De Roos' gevluchte burgers overleefden er toen slechts drie.		De korenmolen 'De Noorman' uit 1852 is een ronde stenen boven kruier met stelling (in restauratie). De overige twee molens van Westkapelle, de grondzeilers 'Prins Hendrik' (1773) op de dijk en 'De Roos' (1852) aan de zuidkant van het dorp, zijn bij de bombardementen van 1944 verwoest. Van de 50 in 'De Roos' gevluchte burgers overleefden er toen slechts drie.

	Ten zuiden van het dorp ligt 'De Kreek', een overblijfsel van de inundatie van 1944, thans recreatie- en wandelgebied. In het Zeeuws Museum te Middelburg bevindt zich een in 1514 te Westkapelle aangetroffen steen met Latijns opschrift, waarin de naam Hercules voorkomt ~~oudheidkundig bodemonderzoek~~.		Ten zuiden van het dorp ligt 'De Kreek', een overblijfsel van de inundatie van 1944, thans recreatie- en wandelgebied. In het Zeeuws Museum te Middelburg bevindt zich een in 1514 te Westkapelle aangetroffen steen met Latijns opschrift, waarin de naam Hercules voorkomt.

	==Geschiedenis==		==Geschiedenis==