Willibrord - Bewerkingsoverzicht

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

2019-10-30T11:06:12Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 30 okt 2019 11:06
Regel 45:		Regel 45:
	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, ''Historische geografie I'' (Assen, 1964).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, ''Historische geografie I'' (Assen, 1964).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683 C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]
	C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenstelling en redactie), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenstelling en redactie), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]

Wim van Gorsel op 9 aug 2019 om 08:24

2019-08-09T08:24:13Z

← Oudere versie		Versie van 9 aug 2019 08:24
Regel 56:		Regel 56:
	[[category:Religie]]		[[category:Religie]]
	[[category:persoon]]		[[category:persoon]]
			{{DEFAULTSORT:Willibrord}}

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

2019-01-22T13:40:58Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 13:40
Regel 48:		Regel 48:
	C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]		C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (~~samenst. En red.~~), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenstelling en redactie), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]

	== Noten ==		== Noten ==

Wim van Gorsel: /* Jeugd en missionariswerk */

2019-01-22T13:15:11Z

Jeugd en missionariswerk

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 13:15
Regel 12:		Regel 12:
	== Jeugd en missionariswerk ==		== Jeugd en missionariswerk ==
	Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis als oblaat toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij York (Engeland). Een oblaat werd als jongen opgenomen bij het klooster met als bedoeling dat deze er later zijn intrede in de orde zou doen. Willibrord kwam in York onder invloed van Sint-Wilfridus aartsbisschop van York. Deze verzette zich tegen de toen heersende Keltisch-katholieke traditie en was een voorstander van de Romeinse ritus. Op zijn 20ste vertrok Willibrord naar Ierland waar hij zich in de Abdij van Mellifont onderwierp aan een regime van strenge tucht. Tien jaar later, hij was toen 30 jaar oud, werd hij daar in 688 tot priester gewijd.		Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis als oblaat toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij York (Engeland). Een oblaat werd als jongen opgenomen bij het klooster met als bedoeling dat deze er later zijn intrede in de orde zou doen. Willibrord kwam in York onder invloed van Sint-Wilfridus aartsbisschop van York. Deze verzette zich tegen de toen heersende Keltisch-katholieke traditie en was een voorstander van de Romeinse ritus. Op zijn 20ste vertrok Willibrord naar Ierland waar hij zich in de Abdij van Mellifont onderwierp aan een regime van strenge tucht. Tien jaar later, hij was toen 30 jaar oud, werd hij daar in 688 tot priester gewijd.

	Volgens de latere schrijver Alcuinus was Willibrord vervuld van de geest van ‘peregrinatio’, de mystieke wens om het aardse thuis te verruilen voor de bekering van heidense volken, en reisde Willibrord in 690 met elf of twaalf gezellen (het magische getal der apostelen) naar de Nederlanden om het voorbeeld te volgen van Jezus Christus die rondtrok om zijn boodschap te verkondigen. Willibrord begon daar met zijn Kerstening van de Friezen, die zich soms tegen de kerstening hadden verzet. De plaats waar hij landde is niet met zekerheid bekend; zowel Egmond als Antwerpen worden genoemd. Volgens Gottschalk begon Willibrord zijn missie in circa 690 op het eiland Wulpen, vanwaar hij zich naar Walcheren begaf (Hist. Geogr. dl. I, 16). Van daaruit bezocht Willibrord een groot gebied dat zich uitstrekte van de Lauwerszee tot België en Luxemburg toe.		Volgens de latere schrijver Alcuinus was Willibrord vervuld van de geest van ‘peregrinatio’, de mystieke wens om het aardse thuis te verruilen voor de bekering van heidense volken, en reisde Willibrord in 690 met elf of twaalf gezellen (het magische getal der apostelen) naar de Nederlanden om het voorbeeld te volgen van Jezus Christus die rondtrok om zijn boodschap te verkondigen. Willibrord begon daar met zijn Kerstening van de Friezen, die zich soms tegen de kerstening hadden verzet. De plaats waar hij landde is niet met zekerheid bekend; zowel Egmond als Antwerpen worden genoemd. Volgens Gottschalk begon Willibrord zijn missie in circa 690 op het eiland Wulpen, vanwaar hij zich naar Walcheren begaf (Hist. Geogr. dl. I, 16). Van daaruit bezocht Willibrord een groot gebied dat zich uitstrekte van de Lauwerszee tot België en Luxemburg toe.

	Willibrord organiseerde zijn missionering pragmatisch en doordacht. Zo zocht hij eerst de bescherming van de Pepinidische hofmeier Pepijn van Herstal, die rond 690 het tot dan toe Friese rivierengebied rondom Utrecht en Dorestad (Wijk bij Duurstede) op de Friese koning Radboud had veroverd. Ook verzekerde hij zich van pauselijke goedkeuring. Na twee moeilijke reizen naar Rome werd hij in 695 door paus Sergius I tot bisschop gewijd en tot aartsbisschop der Friezen benoemd, waarbij een voormalig Romeins fort in de Utrechtse binnenstad zijn zetel werd. Bij zijn wijding kreeg Willibrord van de paus de voornaam ''Clemens'' toegekend. In 719 ontving Willibrord bezoek van Bonifatius (missionaris en bisschop), die na een verblijf van drie jaar in Utrecht naar de Germaanse landen vertrok om daar de bevolking te kerstenen.		Willibrord organiseerde zijn missionering pragmatisch en doordacht. Zo zocht hij eerst de bescherming van de Pepinidische hofmeier Pepijn van Herstal, die rond 690 het tot dan toe Friese rivierengebied rondom Utrecht en Dorestad (Wijk bij Duurstede) op de Friese koning Radboud had veroverd. Ook verzekerde hij zich van pauselijke goedkeuring. Na twee moeilijke reizen naar Rome werd hij in 695 door paus Sergius I tot bisschop gewijd en tot aartsbisschop der Friezen benoemd, waarbij een voormalig Romeins fort in de Utrechtse binnenstad zijn zetel werd. Bij zijn wijding kreeg Willibrord van de paus de voornaam ''Clemens'' toegekend. In 719 ontving Willibrord bezoek van Bonifatius (missionaris en bisschop), die na een verblijf van drie jaar in Utrecht naar de Germaanse landen vertrok om daar de bevolking te kerstenen.

	Willibrord stelde zich bij zijn missie in dienst van het naar expansie strevende katholieke Frankische rijk van Pepijn van Herstal. In de voetsporen van diens veroveringen probeerde Willibrord in de veroverde gebieden het katholicisme te verspreiden. Daarbij gebruikte hij desnoods geweld.<ref>[http://books.google.com/books?id=6qI0D0y338YC&printsec=frontcover&dq=752+willibrord+bonifatius&hl=nl#PPA63,M1 C.J.C. Broer en M.W.J. de Bruijn, ‘Bonifatius en de Utrechtse kerk’, in: C. Dekker en E.S.C. Erkelens-Buttinger, ''De kerk en de Nederlanden'' (Hilversum, 1997) 48-65.]; A.G. Weiler, ''Willibrords missie. Christendom en cultuur in de zevende en achtste eeuw'' (Hilversum 1989); [http://www.jstor.org/pss/579448 H. A. Wilson, ‘The Calendar of St Willibrord from MS. Lat. 10837’ A Facsimile with Transcription, Introduction and Notes, in: ''The English Historical Review'' Vol. 115/No. 460 (Feb. 2000) 171.]; K. van Gulik, e.a. (red.), ''Willibrord tussen Ierland en Rome. Een bundel historische en muzikaal-liturgische bijdragen'' (Utrecht 1995); A.H. de Jong, e.a. (red.), ''Woest en ledig? Nederland vóór Willibrord'' (Hilversum 1995) en		Willibrord stelde zich bij zijn missie in dienst van het naar expansie strevende katholieke Frankische rijk van Pepijn van Herstal. In de voetsporen van diens veroveringen probeerde Willibrord in de veroverde gebieden het katholicisme te verspreiden. Daarbij gebruikte hij desnoods geweld.<ref>[http://books.google.com/books?id=6qI0D0y338YC&printsec=frontcover&dq=752+willibrord+bonifatius&hl=nl#PPA63,M1 C.J.C. Broer en M.W.J. de Bruijn, ‘Bonifatius en de Utrechtse kerk’, in: C. Dekker en E.S.C. Erkelens-Buttinger, ''De kerk en de Nederlanden'' (Hilversum, 1997) 48-65.]; A.G. Weiler, ''Willibrords missie. Christendom en cultuur in de zevende en achtste eeuw'' (Hilversum 1989); [http://www.jstor.org/pss/579448 H. A. Wilson, ‘The Calendar of St Willibrord from MS. Lat. 10837’ A Facsimile with Transcription, Introduction and Notes, in: ''The English Historical Review'' Vol. 115/No. 460 (Feb. 2000) 171.]; K. van Gulik, e.a. (red.), ''Willibrord tussen Ierland en Rome. Een bundel historische en muzikaal-liturgische bijdragen'' (Utrecht 1995); A.H. de Jong, e.a. (red.), ''Woest en ledig? Nederland vóór Willibrord'' (Hilversum 1995) en
	''Willibrord en het begin van Nederland'', catalogus tentoonstelling Museum Het Catharijneconvent (Utrecht 1995).</ref>		''Willibrord en het begin van Nederland'', catalogus tentoonstelling Museum Het Catharijneconvent (Utrecht 1995).</ref>

	Willibrord stierf op 81-jarige leeftijd en werd op eigen verzoek begraven in Echternach. Heden ligt Willibrords graf in de crypte van de basiliek van de Abdij van Echternach. Al gauw na zijn dood werd Willibrord in Echternach als heilige vereerd. Zijn graf groeide uit tot pelgrimsplaats, zodanig dat in 800 de bescheiden Merovingische kerk al plaats moest maken voor een grotere Karolingische kerk. Er zijn twee hagiografieën over hem geschreven, de eerste rond 795 door Alcuinus en de tweede, 300 jaar later, in 1103 door Abt Thiofrid. In de middeleeuwen kwam ook op Walcheren een hernieuwde Willibrordverering op, waaraan ook de Willibrordusput van Zoutelande refereert.		Willibrord stierf op 81-jarige leeftijd en werd op eigen verzoek begraven in Echternach. Heden ligt Willibrords graf in de crypte van de basiliek van de Abdij van Echternach. Al gauw na zijn dood werd Willibrord in Echternach als heilige vereerd. Zijn graf groeide uit tot pelgrimsplaats, zodanig dat in 800 de bescheiden Merovingische kerk al plaats moest maken voor een grotere Karolingische kerk. Er zijn twee hagiografieën over hem geschreven, de eerste rond 795 door Alcuinus en de tweede, 300 jaar later, in 1103 door Abt Thiofrid. In de middeleeuwen kwam ook op Walcheren een hernieuwde Willibrordverering op, waaraan ook de Willibrordusput van Zoutelande refereert.

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

2019-01-22T13:13:27Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 13:13
Regel 43:		Regel 43:
	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683
	C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]		C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]

			*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenst. En red.), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]

	== Noten ==		== Noten ==

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

2019-01-22T11:18:41Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 11:18
Regel 39:		Regel 39:
	*Post, Eigen kerken.		*Post, Eigen kerken.

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, Historische geografie I. (Assen, 1964).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, ''Historische geografie I'' (Assen, 1964).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683

Wim van Gorsel: /* Auteur */

2019-01-22T11:17:53Z

Auteur

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 11:17
Regel 34:		Regel 34:

	== Auteur ==		== Auteur ==
	-S.J.M. Hulsbergen, herzien J. Francke, 2017		S.J.M. Hulsbergen, herzien J. Francke, 2017

	== Literatuur ==		== Literatuur ==

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

2019-01-22T11:17:33Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 22 jan 2019 11:17
Regel 38:		Regel 38:
	== Literatuur ==		== Literatuur ==
	*Post, Eigen kerken.		*Post, Eigen kerken.
	*C. Dekker, Zuid-Beveland.
	*Gottschalk, ~~Historische geografie I~~.		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, Historische geografie I. (Assen, 1964).]

			*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683
			C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]

	== Noten ==		== Noten ==

Johan Francke op 18 apr 2017 om 08:47

2017-04-18T08:47:59Z

← Oudere versie		Versie van 18 apr 2017 08:47
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:Willibrord_I.jpg\|~~200px~~]]		\| afbeelding = [[Bestand:Willibrord_I.jpg\|250px]]
	\| naam = Willibrord; Willibrordus; Clemens Willibrord		\| naam = Willibrord; Willibrordus; Clemens Willibrord
	\| onderschrift = Willibrord		\| onderschrift = Willibrord

Johan Francke op 18 apr 2017 om 08:46

2017-04-18T08:46:36Z

← Oudere versie		Versie van 18 apr 2017 08:46
Regel 1:		Regel 1:
	{{InfoboxPersoon		{{InfoboxPersoon
	\| afbeelding = [[Bestand:Willibrord_I.jp\|200px]]		\| afbeelding = [[Bestand:Willibrord_I.jpg\|200px]]
	\| naam = Willibrord; Willibrordus; Clemens Willibrord		\| naam = Willibrord; Willibrordus; Clemens Willibrord
	\| onderschrift = Willibrord		\| onderschrift = Willibrord
Regel 19:		Regel 19:

	== Willibrord op Walcheren ==		== Willibrord op Walcheren ==
	[[Bestand:Willibrord_II.jp\|thumb\|left\|300px\|Willibrord verkondigt het geloof op Walcheren, 695, prent van Johan Wilhelm Kaiser, ca. 1840, bron: [https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken/objecten?q=Willibrord&p=2&ps=12&st=OBJECTS&ii=0#/RP-P-OB-78.031,12 Rijksmuseum, RP-P-OB-78.031]]]		[[Bestand:Willibrord_II.jpg\|thumb\|left\|300px\|Willibrord verkondigt het geloof op Walcheren, 695, prent van Johan Wilhelm Kaiser, ca. 1840, bron: [https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken/objecten?q=Willibrord&p=2&ps=12&st=OBJECTS&ii=0#/RP-P-OB-78.031,12 Rijksmuseum, RP-P-OB-78.031]]]
	Er zijn een aantal aanwijzingen dat Willibrord als missionaris in Zeeland heeft gewerkt, maar bewijzen ervoor zijn niet aan te dragen. Zo vormen de sterke Willibrordtraditie in Zeeland, het bestaan van een Willibrord put in Zoutelande, het feit dat Westkapelle een Willibrordbedevaartplaats was en de vele kerken in Zeeland, die Willibrord als patroonheilige hebben, geen van alle een bewijs. Evenmin is de vermelding door Alcuinus, dat Willibrord op Walichrum een beeld stuk sloeg, een bewijs, want dit verhaal werd een eeuw na de dood van Willibrord geschreven, toen deze allang heilig en legendarisch was. Toch was Willibrord van grote betekenis voor Zeeland omdat hij in 695 de eerste bisschop van Utrecht werd, tot welk bisdom Zeeland van het begin af bijna geheel behoorde. Dat Willibrord in de vijf jaren daarvoor toch in Zeeland heeft gepredikt, wordt eveneens waarschijnlijk gemaakt door het feit dat hij in zijn testament bezittingen in Zeeland heeft vermaakt aan de abdij van Echternach. Deze bezittingen (schenkingen van Frankische koningen) kon Willibrord hebben verkregen als gevolg van zijn werk in Zeeland. Ook is het dan beter verklaarbaar, dat Zeeland en een deel van Vlaanderen tot het bisdom Utrecht behoorden. Onbekend is of er vóór de vermoedelijke komst van Willibrord christenen waren in Zeeland, zoals dat in andere delen van ons land het geval was. Willibrord heeft hen in elk geval onder het gezag van Rome gebracht, maar de mogelijkheid moet niet worden uitgesloten dat er al christenen waren. Uit de vondsten bij Domburg en Colijnsplaat blijkt dat er een levendig verkeer was met Keulen, waar reeds in de tweede eeuw een gemeente van christenen is geweest, evenals in Trier, terwijl het christendom toen een niet toegestane religie was in het Romeinse rijk.		Er zijn een aantal aanwijzingen dat Willibrord als missionaris in Zeeland heeft gewerkt, maar bewijzen ervoor zijn niet aan te dragen. Zo vormen de sterke Willibrordtraditie in Zeeland, het bestaan van een Willibrord put in Zoutelande, het feit dat Westkapelle een Willibrordbedevaartplaats was en de vele kerken in Zeeland, die Willibrord als patroonheilige hebben, geen van alle een bewijs. Evenmin is de vermelding door Alcuinus, dat Willibrord op Walichrum een beeld stuk sloeg, een bewijs, want dit verhaal werd een eeuw na de dood van Willibrord geschreven, toen deze allang heilig en legendarisch was. Toch was Willibrord van grote betekenis voor Zeeland omdat hij in 695 de eerste bisschop van Utrecht werd, tot welk bisdom Zeeland van het begin af bijna geheel behoorde. Dat Willibrord in de vijf jaren daarvoor toch in Zeeland heeft gepredikt, wordt eveneens waarschijnlijk gemaakt door het feit dat hij in zijn testament bezittingen in Zeeland heeft vermaakt aan de abdij van Echternach. Deze bezittingen (schenkingen van Frankische koningen) kon Willibrord hebben verkregen als gevolg van zijn werk in Zeeland. Ook is het dan beter verklaarbaar, dat Zeeland en een deel van Vlaanderen tot het bisdom Utrecht behoorden. Onbekend is of er vóór de vermoedelijke komst van Willibrord christenen waren in Zeeland, zoals dat in andere delen van ons land het geval was. Willibrord heeft hen in elk geval onder het gezag van Rome gebracht, maar de mogelijkheid moet niet worden uitgesloten dat er al christenen waren. Uit de vondsten bij Domburg en Colijnsplaat blijkt dat er een levendig verkeer was met Keulen, waar reeds in de tweede eeuw een gemeente van christenen is geweest, evenals in Trier, terwijl het christendom toen een niet toegestane religie was in het Romeinse rijk.

← Oudere versie		Versie van 30 okt 2019 11:06
Regel 45:		Regel 45:
	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, ''Historische geografie I'' (Assen, 1964).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/80063571X Gottschalk, ''Historische geografie I'' (Assen, 1964).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822250683 C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]
	C. Dekker, ''Zuid-Beveland'' (Krabbendijke, 1982).]

	*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenstelling en redactie), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]		*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=\|universal/sru\|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/161563988 Peter Jan Margry en Charles Caspers (samenstelling en redactie), ''Bedevaartplaatsen in Nederland'' (Amsterdam/Hilversum, Meertens Instituut/Uitgeverij Verloren, 1997-2000, 3 delen (Amsterdam, 1997).]