Zeeuwse Vissersschepen - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel op 19 jun 2025 om 07:47

2025-06-19T07:47:30Z

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:47
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Zeeuwse vissersschepen~~
	}}
	[[Bestand:Hoogaars_104961.jpg\|right\|thumb\|300px\|Het visserschip YE 36, foto: Jaap Wolterbeek, 1999, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 104961]]		[[Bestand:Hoogaars_104961.jpg\|right\|thumb\|300px\|Het visserschip YE 36, foto: Jaap Wolterbeek, 1999, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 104961]]
	== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==		== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==

W. van Gorsel: /* Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 */

2024-09-26T08:55:26Z

Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984

← Oudere versie		Versie van 26 sep 2024 08:55
Regel 73:		Regel 73:

	In bovengenoemde plaatsen kwamen de schepen voor of konden ze ingeschreven zijn, ofschoon niet alle plaatsen havens in werkelijke zin waren en door water werden bespoeld. De thuishavens bevonden zich dus in Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en België.		In bovengenoemde plaatsen kwamen de schepen voor of konden ze ingeschreven zijn, ofschoon niet alle plaatsen havens in werkelijke zin waren en door water werden bespoeld. De thuishavens bevonden zich dus in Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en België.

	~~== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==~~
	~~{{GoToOriginal}}~~

	== Auteur ==		== Auteur ==

Johan Francke: /* Literatuur */

2017-01-10T12:02:26Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 10 jan 2017 12:02
Regel 85:		Regel 85:
	-J. van Beylen, Zeeuwse vissersschepen.		-J. van Beylen, Zeeuwse vissersschepen.

	-[[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1983-04-16/edition/0/page/21 Krantenbank Zeeland, 'Scheepswerf Moed en Trouw', in: ''PZC'' 16 april 1983, pag. 21.]]		-[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1983-04-16/edition/0/page/21 Krantenbank Zeeland, 'Scheepswerf Moed en Trouw', in: ''PZC'' 16 april 1983, pag. 21.]

	Boeieraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Hengst. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmeraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmerhoogaars. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Arnemuidse hoogaars met spriettuig. Model. Scheepvaartmuseum Zierikzee.		Boeieraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Hengst. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmeraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmerhoogaars. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Arnemuidse hoogaars met spriettuig. Model. Scheepvaartmuseum Zierikzee.

Johan Francke: /* Literatuur */

2017-01-10T12:02:05Z

Literatuur

← Oudere versie		Versie van 10 jan 2017 12:02
Regel 81:		Regel 81:

	== Literatuur ==		== Literatuur ==
	-J. van Beylen, Les bateaux. J. van Beylen, Zeeuwse vissersschepen. PZC 16 april 1983. =		-J. van Beylen, Les bateaux.

			-J. van Beylen, Zeeuwse vissersschepen.

			-[[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1983-04-16/edition/0/page/21 Krantenbank Zeeland, 'Scheepswerf Moed en Trouw', in: ''PZC'' 16 april 1983, pag. 21.]]

	Boeieraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Hengst. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmeraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmerhoogaars. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Arnemuidse hoogaars met spriettuig. Model. Scheepvaartmuseum Zierikzee.		Boeieraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Hengst. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmeraak. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Lemmerhoogaars. Model, Scheepvaartmuseum Zierikzee. Arnemuidse hoogaars met spriettuig. Model. Scheepvaartmuseum Zierikzee.

Johan Francke op 10 jan 2017 om 11:58

2017-01-10T11:58:37Z

← Oudere versie		Versie van 10 jan 2017 11:58
Regel 7:		Regel 7:

	== Zeeuwse scheepstypen ==		== Zeeuwse scheepstypen ==
	[[Bestand:Hoogaars_342.jpg\|left\|~~250px~~\|thumb\|Tekening van een hoogaars door W.K. Versteeg (1936), tekening, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 342]]		[[Bestand:Hoogaars_342.jpg\|left\|350px\|thumb\|Tekening van een hoogaars door W.K. Versteeg (1936), tekening, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 342]]
	De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.		De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.

Regel 17:		Regel 17:

	== De werven ==		== De werven ==
	[[Bestand:Scheepswerf_15914.jpg\|thumb\|right\|~~250px~~\|Scheepswerf van Meerman te Arnemuiden, foto: A. van Wyngen, 1969, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 15914]]		[[Bestand:Scheepswerf_15914.jpg\|thumb\|right\|350px\|Scheepswerf van Meerman te Arnemuiden, foto: A. van Wyngen, 1969, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 15914]]
	De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.		De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.

Johan Francke op 10 jan 2017 om 11:57

2017-01-10T11:57:58Z

← Oudere versie		Versie van 10 jan 2017 11:57
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Zeeuwse vissersschepen		\| above = Zeeuwse vissersschepen
	}}		}}
	[[Bestand:Hoogaars_104961.jp\|right\|thumb\|300px\|foto: Jaap Wolterbeek, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 104961]]		[[Bestand:Hoogaars_104961.jpg\|right\|thumb\|300px\|Het visserschip YE 36, foto: Jaap Wolterbeek, 1999, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 104961]]
	== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==		== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==
	Vanouds heeft men in de Zeeuwse wateren gevist, maar de kennis over de scheepjes die men in vroeger tijden gebruikte is gering. Het gebruik van platbodems in de Schelde en Maasdelta wordt onder meer bevestigd door de ontdekking van de 'boot van Brugge', die uit de 6de eeuw dateert; de resten daarvan bevinden zich in het MAS te Antwerpen. In middeleeuwse documenten vindt men vermeldingen over de grote visserij en de schepen die men daarvoor gebruikte; over de lokale visserij komt echter alleen in enkele iconografische bronnen iets naar voren. De anonieme gravure 'Antverpia Mercatorum Emporium" (1515) is een gezicht op de rede van Antwerpen en bevat ook afbeeldingen van vissersboten. Het enig bekende exemplaar wordt in het Prentenkabinet van de stad Antwerpen bewaard. Een tekening van Antoon van den Wijngaerde, genaamd 'Zelandiae Descriptio' (1548-1550), is een andere bron. Deze tekening, bewaard in het Nationaal Scheepvaartmuseum te Antwerpen, is een panorama van het eiland Walcheren en de wateren daaromheen. De afbeeldingen van enkele vissersboten (en netten) zijn echter te schetsmatig om een typering mogelijk te maken.		Vanouds heeft men in de Zeeuwse wateren gevist, maar de kennis over de scheepjes die men in vroeger tijden gebruikte is gering. Het gebruik van platbodems in de Schelde en Maasdelta wordt onder meer bevestigd door de ontdekking van de 'boot van Brugge', die uit de 6de eeuw dateert; de resten daarvan bevinden zich in het MAS te Antwerpen. In middeleeuwse documenten vindt men vermeldingen over de grote visserij en de schepen die men daarvoor gebruikte; over de lokale visserij komt echter alleen in enkele iconografische bronnen iets naar voren. De anonieme gravure 'Antverpia Mercatorum Emporium" (1515) is een gezicht op de rede van Antwerpen en bevat ook afbeeldingen van vissersboten. Het enig bekende exemplaar wordt in het Prentenkabinet van de stad Antwerpen bewaard. Een tekening van Antoon van den Wijngaerde, genaamd 'Zelandiae Descriptio' (1548-1550), is een andere bron. Deze tekening, bewaard in het Nationaal Scheepvaartmuseum te Antwerpen, is een panorama van het eiland Walcheren en de wateren daaromheen. De afbeeldingen van enkele vissersboten (en netten) zijn echter te schetsmatig om een typering mogelijk te maken.

	== Zeeuwse scheepstypen ==		== Zeeuwse scheepstypen ==
	[[Bestand:Hoogaars_342.jp\|left\|250px\|thumb\|Tekening van een hoogaars door W.K. Versteeg (1936), tekening, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 342]]		[[Bestand:Hoogaars_342.jpg\|left\|250px\|thumb\|Tekening van een hoogaars door W.K. Versteeg (1936), tekening, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 342]]
	De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.		De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.

Regel 17:		Regel 17:

	== De werven ==		== De werven ==
	[[Bestand:Scheepswerf_15914.jp\|thumb\|right\|250px\|Scheepswerf van Meerman te Arnemuiden, foto: A. van Wyngen, 1969, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 15914]]		[[Bestand:Scheepswerf_15914.jpg\|thumb\|right\|250px\|Scheepswerf van Meerman te Arnemuiden, foto: A. van Wyngen, 1969, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 15914]]
	De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.		De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.

Johan Francke op 10 jan 2017 om 11:55

2017-01-10T11:55:16Z

← Oudere versie		Versie van 10 jan 2017 11:55
Regel 2:		Regel 2:
	\| above = Zeeuwse vissersschepen		\| above = Zeeuwse vissersschepen
	}}		}}
			[[Bestand:Hoogaars_104961.jp\|right\|thumb\|300px\|foto: Jaap Wolterbeek, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 104961]]
	== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==		== Afbeeldingen van oude Zeeuwse visserij in Vlaamse bronnen ==
	Vanouds heeft men in de Zeeuwse wateren gevist, maar de kennis over de scheepjes die men in vroeger tijden gebruikte is gering. Het gebruik van platbodems in de Schelde en Maasdelta wordt onder meer bevestigd door de ontdekking van de 'boot van Brugge', die uit de 6de eeuw dateert; de resten daarvan bevinden zich in het MAS te Antwerpen. In middeleeuwse documenten vindt men vermeldingen over de grote visserij en de schepen die men daarvoor gebruikte; over de lokale visserij komt echter alleen in enkele iconografische bronnen iets naar voren. De anonieme gravure 'Antverpia Mercatorum Emporium" (1515) is een gezicht op de rede van Antwerpen en bevat ook afbeeldingen van vissersboten. Het enig bekende exemplaar wordt in het Prentenkabinet van de stad Antwerpen bewaard. Een tekening van Antoon van den Wijngaerde, genaamd 'Zelandiae Descriptio' (1548-1550), is een andere bron. Deze tekening, bewaard in het Nationaal Scheepvaartmuseum te Antwerpen, is een panorama van het eiland Walcheren en de wateren daaromheen. De afbeeldingen van enkele vissersboten (en netten) zijn echter te schetsmatig om een typering mogelijk te maken.		Vanouds heeft men in de Zeeuwse wateren gevist, maar de kennis over de scheepjes die men in vroeger tijden gebruikte is gering. Het gebruik van platbodems in de Schelde en Maasdelta wordt onder meer bevestigd door de ontdekking van de 'boot van Brugge', die uit de 6de eeuw dateert; de resten daarvan bevinden zich in het MAS te Antwerpen. In middeleeuwse documenten vindt men vermeldingen over de grote visserij en de schepen die men daarvoor gebruikte; over de lokale visserij komt echter alleen in enkele iconografische bronnen iets naar voren. De anonieme gravure 'Antverpia Mercatorum Emporium" (1515) is een gezicht op de rede van Antwerpen en bevat ook afbeeldingen van vissersboten. Het enig bekende exemplaar wordt in het Prentenkabinet van de stad Antwerpen bewaard. Een tekening van Antoon van den Wijngaerde, genaamd 'Zelandiae Descriptio' (1548-1550), is een andere bron. Deze tekening, bewaard in het Nationaal Scheepvaartmuseum te Antwerpen, is een panorama van het eiland Walcheren en de wateren daaromheen. De afbeeldingen van enkele vissersboten (en netten) zijn echter te schetsmatig om een typering mogelijk te maken.

	== Zeeuwse scheepstypen ==		== Zeeuwse scheepstypen ==
			[[Bestand:Hoogaars_342.jp\|left\|250px\|thumb\|Tekening van een hoogaars door W.K. Versteeg (1936), tekening, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 342]]
	De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.		De oudst bekende afbeelding van een Zeeuws type is te zien op het werk ‘Mosselvissers op het droge op een bank’ (Nationaal Scheepvaartmuseum te Greenwich), begin 17de eeuw vervaardigd door de Vlaamse schilder Jan Porcellis (1584-1632). Het afgebeelde type kleine hoogaars was ook nog aan het begin van de 20ste eeuw in gebruik. Het gebied van de Zeeuwse visserij werd in het noorden begrensd door Goeree-Overflakkee en in het zuiden door Zeeuws-Vlaanderen. Ook werd voor de Zeeuwse en in mindere mate de Vlaamse Noordzeekust gevist. De Zeeuwse typen vielen op door hun karakteristieke vormen, die verband hielden met de hydrografische kenmerken van het gebied, en de aard van de visnijverheid alhier. De scheepjes werden vooral ingezet bij de mossel- en oesterteelt, maar ook gebruikt voor het vissen op garnalen en kleine vissoorten als de ansjovis, de sprot, de harder en, in geringe mate, de haring. Een bepaalde periode werd ook kreeft gevangen. De belangrijkste Zeeuwse typen waren de [[hoogaars]], de [[hengst]], de Lemmerhengst, de Zeeuwse [[schouw]] en de [[boeieraak]]. Ook werd met geïmporteerde typen gevist: de blazer, de botter, de Lemmeraak en de schokker. Tevens waren verschillende soorten kleinere boten en sloepen in gebruik. Door de geïsoleerde ligging van Zeeland en de gemakkelijke toegang tot België via de Schelde, waren de Zeeuwse typen bekender in België dan in Holland. Tot de tijd van hun verdwijnen kon men ze in vele Belgische havens aangemeerd zien; ook lag een aantal thuishavens in België (zie onder). Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn de Zeeuwse typen verdwenen of omgebouwd en gemotoriseerd. Verscheidene scheepjes werden in plezierjachten veranderd.

Regel 15:		Regel 17:

	== De werven ==		== De werven ==
			[[Bestand:Scheepswerf_15914.jp\|thumb\|right\|250px\|Scheepswerf van Meerman te Arnemuiden, foto: A. van Wyngen, 1969, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 15914]]
	De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.		De Zeeuwse typen werden zowel in als buiten Zeeland gebouwd. Buiten Zeeland zijn vooral bekend de werven in Kinderdijk (Zuid-Holland) van resp. Fop Jansz. Smit en P.H. Jonker. De bestekken uit 1775-1789 van de werf van Smit noemen hoogaars, hengst en schouw. De kopieën van de bestekken uit 1857-1875 van de werf van Jonker noemen hoogaarzen, die gebouwd werden voor schippers uit Arnemuiden, Bergen op Zoom, Tholen, Vlissingen en andere plaatsen. Langs de Lek werden ook Zeeuwse typen gebouwd, bijv. op de omstreeks 1860 door W.C. Stam gestichte werf te Nieuw-Lekkerland, welke later overschakelde op jachthoogaarzen. Waarschijnlijk zijn er in deze streek nog meer werven geweest, met name in Alblasserdam. In Zeeland zelf waren vele werven, onder te verdelen in werven voor nieuwbouw en voor reparatie. Nieuwe scheepjes werden gebouwd in Arnemuiden, Kruispolder, Paal (Graauw) en Tholen. Reparatiewerven, waar nu en dan ook nieuwe scheepjes vandaan kwamen, bevonden zich in Bergen op Zoom (Noord-Brabant) Bruinisse, Philippine, Terneuzen, Veere, Vlissingen, Yerseke en Zierikzee. De werf Meerman in Arnemuiden, reeds vermeld in 1786, bestaat nog. Vroeger werden hier veel hoogaarzen en andere typen gebouwd: na de Tweede Wereldoorlog jachten. Te Kruispolder was tot in de jaren zeventig de werf gevestigd van de gebroeders De Klerk, achter-kleinkinderen van stichter J.F. de Klerk. De oudste vermelding is van 1849. In 1899 werd hier een van de eerste, zoniet de eerste Lemmerhengst gebouwd. Thans bevindt deze werf zich te Walsoorden. In Paal bevond zich de werf 'Moed en Trouw', in 1865 gesticht door P. Verras. Ook deze werf is nu in Walsoorden gevestigd. In Tholen en Bruinisse bleven de werven Duivendijk gehandhaafd. Bij de constructie van een platbodem ging men uit van maar één afmeting: de lengte van het vlak. Vanuit dit gegeven werden de andere proporties vastgesteld. Ofschoon men wel niet mallen werkte, was het oog het belangrijkste instrument. Ook tegenwoordig bouwt men een platbodem (jacht) nog zoals een eeuw geleden. Het vlak wordt van vochtig hout gemaakt, omdat droog hout gevaar loopt teveel te zwellen bij de tewaterlating. Hout, dat gedurende de bouw opdroogt werkt bij hernieuwd contact niet water lang niet zo erg. De houtsoorten voor een platbodem waren voornamelijk: eiken voor de boorden; eiken en olmen voor spanten, leggers en vlak; eiken of vuren voor de dekken en vuren voor de betimmering. De verbinding der delen gebeurde voornamelijk met eiken pennen, opgespied met vuren deutels. Men gebruikte echter ook wel vuren pennen en eiken deutels. Ook werden gegalvaniseerde houten gebruikt. De klinking geschiedde met koperen klinknagels. De hele bouw nam vijf à zeven maanden in beslag. Uit de bestekken is op te maken dat de prijzen per werf weinig varieerden, maar in de loop der jaren veranderden. Tussen 1864 en 1900 kostte een hoogaars tussen de f 975.- en f 1500,-, een hengst tussen de f 850,- en f 1200.-, een schouw ongeveer f850,- en een boeieraak (in 1897) f 1769,-.

Johan Francke: /* De kenletters en afkortingen van thuishavens */

2017-01-10T11:45:02Z

De kenletters en afkortingen van thuishavens

@@ Regel 18: / Regel 18: @@
 == De kenletters en afkortingen van thuishavens ==
-Naar de voorschriften voor de visserij op de Schelde en de Zeeuwse stromen voerde elk schip een letter- en cijferaanduiding op de romp en in het zeil. Deze aanduiding bestond uit een afkorting van de naam van de thuishaven en het registratienummer van het schip in die haven. Aanvankelijk werd dit merk aan beide zijden van de achtersteven geschilderd; na ca. 1890 van voren op het boeisel. Het merk bestond uit witte letters en cijfers op een zwarte achtergrond; de beschildering op het zeil was wit of zwart, al naar gelang de kleur van het zeil (blank of getaand). Ook werd er wel op groene achtergrond geschilderd en sommige schippers verfraaiden het geheel nog door een witte bies rond het merk te trekken. De thuishavens van de Zeeuwse typen waren: Antwerpen (A), Arnemuiden (ARM), Bergen op Zoom (BZ), Biervliet (BIE), Boekhoute (BOU), Breskens (BR), Brouwershaven (BH), Bruinisse (BRU), Cadzand (CA, CZ), De Clinge (CLN), Colijnsplaat (CLP), Doel (DL), Ellewoutsdijk (EWD), Goederede (GO), Goes (GOE), Graauw (Paal) (GRA), Heyst (H), Hoedekenskerke (HOE), Hontenisse (Kruispolder) (HON), Hoofdplaat (HP), Kieldrecht (K), Kortgene (KG), Krabbendijke (KB), Kruiningen (KN), Melissant (MEL), Middelburg (MB), (Ter)neuzen (NZ), Nieuw-Vossemeer (NV), Ooltgensplaat (OP), Ossendrecht (OSD), Ouddorp (OD), Ouwerkerk (OK), Philippine (PI), Retranchement (RT), Zandvliet (SA), Scherpenisse (SI), St.-Philipsland (PL), Stavenisse (SV), Tholen (TH), Veere (VE), Vlissingen (VLI), Wemeldinge (WMD), Willemstad (WM), Woensdrecht, (WOE), Yerseke (YE), Zaamslag (ZM), Zeebrugge (Z), Zierikzee (ZZ) en Zijpe (ZY). In bovengenoemde plaatsen kwamen de schepen voor of konden ze ingeschreven zijn, ofschoon niet alle plaatsen havens in werkelijke zin waren en door water werden bespoeld. De thuishavens bevonden zich dus in Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en België.
+Naar de voorschriften voor de visserij op de Schelde en de Zeeuwse stromen voerde elk schip een letter- en cijferaanduiding op de romp en in het zeil. Deze aanduiding bestond uit een afkorting van de naam van de thuishaven en het registratienummer van het schip in die haven. Aanvankelijk werd dit merk aan beide zijden van de achtersteven geschilderd; na ca. 1890 van voren op het boeisel. Het merk bestond uit witte letters en cijfers op een zwarte achtergrond; de beschildering op het zeil was wit of zwart, al naar gelang de kleur van het zeil (blank of getaand). Ook werd er wel op groene achtergrond geschilderd en sommige schippers verfraaiden het geheel nog door een witte bies rond het merk te trekken. De thuishavens van de Zeeuwse typen waren:
 == Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==

Johan Francke op 10 jan 2017 om 11:40

2017-01-10T11:40:04Z

Wijzigingen bekijken

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Vissersschepen, Zeeuwse hernoemd naar Zeeuwse Vissersschepen

2017-01-10T11:29:54Z

Johan Francke heeft pagina Vissersschepen, Zeeuwse hernoemd naar Zeeuwse Vissersschepen

← Oudere versie	Versie van 10 jan 2017 11:29
(geen verschil)