Zeeuwse spelling - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel: /* Auteur */

2026-01-19T07:56:01Z

Auteur

← Oudere versie		Versie van 19 jan 2026 07:56
Regel 128:		Regel 128:

	== Auteur==		== Auteur==
	-Johan Francke~~, 2013~~		Dit artikel is een door Johan Francke geredigeerde versie van de Zeeuwse Schrefwiezer van stichting Zuudwest 7.

	== Bronnen ==		== Bronnen ==

W. van Gorsel: /* lidwoorden et, ‘t, een, ’n en den */

2025-06-19T07:46:34Z

lidwoorden et, ‘t, een, ’n en den

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:46
Regel 77:		Regel 77:
	<nowiki>Het wederkerend voornaamwoord n (plaatselijk m) wordt zonder apostrof geshreven om de tegenstelling tot het lidwoord ’n uit te drukken: ‘dat heeft hij wel meer gedaan’ [dat eit n wè meer gedae’ Een ’t die niet als lidwoord wordt gebruikt wordt eveneens zonder apostrof geschreven.</nowiki>		<nowiki>Het wederkerend voornaamwoord n (plaatselijk m) wordt zonder apostrof geshreven om de tegenstelling tot het lidwoord ’n uit te drukken: ‘dat heeft hij wel meer gedaan’ [dat eit n wè meer gedae’ Een ’t die niet als lidwoord wordt gebruikt wordt eveneens zonder apostrof geschreven.</nowiki>

	== ~~lidwoorden~~ et, ‘t, een, ’n en den ==		== Lidwoorden et, ‘t, een, ’n en den ==

	Het lidwoord een wordt bij voorkeur als in het AN genoteerd. De notatie ’n is minder juist; als er in de meesete Zeeuwse dialecten al een letter wegvalt in de uitspraak van een, zal dat eerder de n dan de ee zijn. Het lidwoord het wordt als ’t gespeld. De AN <nowiki>h is etymologisch onjuist (in vergelijking met het Engelse ‘it’ of het Duitse ‘es’) Bij nadruk wordt et gebruikt. Bijvoorbeeld ‘de Drie Koningen is hét café’ [de drie keuniengn is et café].</nowiki>		Het lidwoord een wordt bij voorkeur als in het AN genoteerd. De notatie ’n is minder juist; als er in de meesete Zeeuwse dialecten al een letter wegvalt in de uitspraak van een, zal dat eerder de n dan de ee zijn. Het lidwoord het wordt als ’t gespeld. De AN <nowiki>h is etymologisch onjuist (in vergelijking met het Engelse ‘it’ of het Duitse ‘es’) Bij nadruk wordt et gebruikt. Bijvoorbeeld ‘de Drie Koningen is hét café’ [de drie keuniengn is et café].</nowiki>

W. van Gorsel op 19 jun 2025 om 07:46

2025-06-19T07:46:13Z

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:46
Regel 134:		Regel 134:

	-''De Zeêuwse schriefwiezer '' (Oost-Souburg: Stichting Zuudwest 7, 1999).		-''De Zeêuwse schriefwiezer '' (Oost-Souburg: Stichting Zuudwest 7, 1999).

			[[category:Letterkunde]]
			[[category:Wetenschap]]

W. van Gorsel: /* oude e-uitgang van substantiva */

2025-06-19T07:42:11Z

oude e-uitgang van substantiva

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:42
Regel 113:		Regel 113:
	<nowiki>In Zeeuws-Vlaanderen wordt die voorafgaande e niet gehoord en dus ook niet geschreven: roepen en stikken wordt [roepn en stikn]. De voorafgaande medeklinker wordt niet meer verdubbeld [pakn] en niet ‘pakkn.’In oostelijk Zuid-Beveland vertonen de dialecten vergelijkbare kenmerken. Auteurs uit dat gebied kunnen op basis van hun eigen uitspraak zelf een keuze uit de twee bovenstaande basisregels (-en of –n) maken. Die keuze dient echter wel consequent te worden doorgevoerd.</nowiki>		<nowiki>In Zeeuws-Vlaanderen wordt die voorafgaande e niet gehoord en dus ook niet geschreven: roepen en stikken wordt [roepn en stikn]. De voorafgaande medeklinker wordt niet meer verdubbeld [pakn] en niet ‘pakkn.’In oostelijk Zuid-Beveland vertonen de dialecten vergelijkbare kenmerken. Auteurs uit dat gebied kunnen op basis van hun eigen uitspraak zelf een keuze uit de twee bovenstaande basisregels (-en of –n) maken. Die keuze dient echter wel consequent te worden doorgevoerd.</nowiki>

	== ~~oude~~ e-uitgang van substantiva ==		== Oude e-uitgang van substantiva ==

	Een groot aantal vrouwelijke en een beperkt aantal mannelijke substantiva hebben de e-uitgang, zoals in het Middelnederlands het geval is. Hetzelfde doet zich voor bij zelfstandig gebruikte telwoorden, adjectiva (als naamwoordelijke deel van het gezegde) en adverbia. Dit verschijnsel geldt voor het gehele gebied uitgezonderd de steden, Land van Hulst en Oost-Flakkee, terwijl het in oostelijk Tholen sterk is afgesleten. Verwaarlozing van e-uitgang ten gevolge van ‘niet vrije’ positie in de zin komt over het gehele gebied voor.		Een groot aantal vrouwelijke en een beperkt aantal mannelijke substantiva hebben de e-uitgang, zoals in het Middelnederlands het geval is. Hetzelfde doet zich voor bij zelfstandig gebruikte telwoorden, adjectiva (als naamwoordelijke deel van het gezegde) en adverbia. Dit verschijnsel geldt voor het gehele gebied uitgezonderd de steden, Land van Hulst en Oost-Flakkee, terwijl het in oostelijk Tholen sterk is afgesleten. Verwaarlozing van e-uitgang ten gevolge van ‘niet vrije’ positie in de zin komt over het gehele gebied voor.

W. van Gorsel op 19 jun 2025 om 07:41

2025-06-19T07:41:52Z

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:41
Regel 82:		Regel 82:

	Het lidwoord de wordt in het Zeeuws uitgesproken als ‘dun’, maar opgeschreven als ‘den’, ook wanneer dat niet benadrukt wordt.		Het lidwoord de wordt in het Zeeuws uitgesproken als ‘dun’, maar opgeschreven als ‘den’, ook wanneer dat niet benadrukt wordt.


	== Voltooid deelwoord ==		== Voltooid deelwoord ==

	<nowiki>Voltooide deelwoorden zonder g [‘edaèn, elôpe] krijgen geen apostrof aan het begin. Slechts wanneer dat voor de leesbaarheid wenselij is, krijgt zo ’n vorm in samenstellingen wel een apostrof: ‘ik ben het nagegaan.’ [‘k è ’t naè égaè] Een weggevallen e aan het begin van een voltooid deelwoord at wel met een g begint wordt weergegeven met een apostrof: gehad [g’aod of g’ad] en vastgehouden [vastg’ouwn]. </nowiki>		<nowiki>Voltooide deelwoorden zonder g [‘edaèn, elôpe] krijgen geen apostrof aan het begin. Slechts wanneer dat voor de leesbaarheid wenselij is, krijgt zo ’n vorm in samenstellingen wel een apostrof: ‘ik ben het nagegaan.’ [‘k è ’t naè égaè] Een weggevallen e aan het begin van een voltooid deelwoord at wel met een g begint wordt weergegeven met een apostrof: gehad [g’aod of g’ad] en vastgehouden [vastg’ouwn]. </nowiki>


	== Verkleinwoorden ==		== Verkleinwoorden ==

	Als uitgang bij verkleinwoorden worden alleen –(t)je, -(t)sje en –(s)ke(n) gebruikt.		Als uitgang bij verkleinwoorden worden alleen –(t)je, -(t)sje en –(s)ke(n) gebruikt.


	== Verschoven medeklinkers ==		== Verschoven medeklinkers ==

	<nowiki>Medeklinkers die in de uitspraak van veel Zeeuwse dialecten regelmatig naar voren of achteren verschuiven, worden zonder deze verschuiving weergegeven: ‘dat hebben we’ (spreek uit als ‘dà t-è me’) wordt [dat è me].</nowiki>		<nowiki>Medeklinkers die in de uitspraak van veel Zeeuwse dialecten regelmatig naar voren of achteren verschuiven, worden zonder deze verschuiving weergegeven: ‘dat hebben we’ (spreek uit als ‘dà t-è me’) wordt [dat è me].</nowiki>


	== Vreemde woorden, uitgangen –tie, -eau, en dergelijke ==		== Vreemde woorden, uitgangen –tie, -eau, en dergelijke ==
Regel 104:		Regel 100:

	<nowiki>Bij uitgangen als –ie, -tie en –eau wordt de AN=spelling aangehouden. Democratie wordt dus [democraotie].</nowiki>		<nowiki>Bij uitgangen als –ie, -tie en –eau wordt de AN=spelling aangehouden. Democratie wordt dus [democraotie].</nowiki>


	== Glottislagen ==		== Glottislagen ==

	Zogenaamde glottislagen (wegvallende medeklinkers middenin een woord, waar een plofje van de stembanden voor in de plaats komt) worden niet weergegeven. Er wordt dus gewoon bakker en tikkende geschreven.		Zogenaamde glottislagen (wegvallende medeklinkers middenin een woord, waar een plofje van de stembanden voor in de plaats komt) worden niet weergegeven. Er wordt dus gewoon bakker en tikkende geschreven.


	== Slot-n in werkwoorden en meervoudsvormen ==		== Slot-n in werkwoorden en meervoudsvormen ==
Regel 118:		Regel 112:

	<nowiki>In Zeeuws-Vlaanderen wordt die voorafgaande e niet gehoord en dus ook niet geschreven: roepen en stikken wordt [roepn en stikn]. De voorafgaande medeklinker wordt niet meer verdubbeld [pakn] en niet ‘pakkn.’In oostelijk Zuid-Beveland vertonen de dialecten vergelijkbare kenmerken. Auteurs uit dat gebied kunnen op basis van hun eigen uitspraak zelf een keuze uit de twee bovenstaande basisregels (-en of –n) maken. Die keuze dient echter wel consequent te worden doorgevoerd.</nowiki>		<nowiki>In Zeeuws-Vlaanderen wordt die voorafgaande e niet gehoord en dus ook niet geschreven: roepen en stikken wordt [roepn en stikn]. De voorafgaande medeklinker wordt niet meer verdubbeld [pakn] en niet ‘pakkn.’In oostelijk Zuid-Beveland vertonen de dialecten vergelijkbare kenmerken. Auteurs uit dat gebied kunnen op basis van hun eigen uitspraak zelf een keuze uit de twee bovenstaande basisregels (-en of –n) maken. Die keuze dient echter wel consequent te worden doorgevoerd.</nowiki>


	== oude e-uitgang van substantiva ==		== oude e-uitgang van substantiva ==

	Een groot aantal vrouwelijke en een beperkt aantal mannelijke substantiva hebben de e-uitgang, zoals in het Middelnederlands het geval is. Hetzelfde doet zich voor bij zelfstandig gebruikte telwoorden, adjectiva (als naamwoordelijke deel van het gezegde) en adverbia. Dit verschijnsel geldt voor het gehele gebied uitgezonderd de steden, Land van Hulst en Oost-Flakkee, terwijl het in oostelijk Tholen sterk is afgesleten. Verwaarlozing van e-uitgang ten gevolge van ‘niet vrije’ positie in de zin komt over het gehele gebied voor.		Een groot aantal vrouwelijke en een beperkt aantal mannelijke substantiva hebben de e-uitgang, zoals in het Middelnederlands het geval is. Hetzelfde doet zich voor bij zelfstandig gebruikte telwoorden, adjectiva (als naamwoordelijke deel van het gezegde) en adverbia. Dit verschijnsel geldt voor het gehele gebied uitgezonderd de steden, Land van Hulst en Oost-Flakkee, terwijl het in oostelijk Tholen sterk is afgesleten. Verwaarlozing van e-uitgang ten gevolge van ‘niet vrije’ positie in de zin komt over het gehele gebied voor.


	== Voorvoegsel van het verleden deelwoord ==		== Voorvoegsel van het verleden deelwoord ==
Regel 135:		Regel 127:
	Noord-Beveland kent beide vormen. Bij werkwoorden aanvangend met een klinker of stomme h wordt op Schouwen-Duiveland en soms op Zuid-Beveland het voorvoegsel geheel verwaarloosd.		Noord-Beveland kent beide vormen. Bij werkwoorden aanvangend met een klinker of stomme h wordt op Schouwen-Duiveland en soms op Zuid-Beveland het voorvoegsel geheel verwaarloosd.

			== Auteur==
	== ~~AUTEUR~~ ==
	-Johan Francke, 2013		-Johan Francke, 2013

			== Bronnen ==
	== ~~BRONNEN~~ ==
	-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|155728 H.C.M. Ghijsen (red.), ''Woordenboek der Zeeuwse dialecten ''(Den Haag, 1964).]		-[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=\|library/vubissmart-zeeland\|155728 H.C.M. Ghijsen (red.), ''Woordenboek der Zeeuwse dialecten ''(Den Haag, 1964).]

	-''De Zeêuwse schriefwiezer '' (Oost-Souburg: Stichting Zuudwest 7, 1999).		-''De Zeêuwse schriefwiezer '' (Oost-Souburg: Stichting Zuudwest 7, 1999).

W. van Gorsel op 19 jun 2025 om 07:40

2025-06-19T07:40:25Z

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:40
Regel 56:		Regel 56:

	<nowiki>Het gebruik van uu correspondeert met het gebruik van ui in AN, bijvoorbeeld: ‘uien of ajuin’ [juun]. De uitspraak ui zelf is onbekend in Zeeuws dialect.</nowiki>		<nowiki>Het gebruik van uu correspondeert met het gebruik van ui in AN, bijvoorbeeld: ‘uien of ajuin’ [juun]. De uitspraak ui zelf is onbekend in Zeeuws dialect.</nowiki>


	== Medeklinkers ==		== Medeklinkers ==

W. van Gorsel op 19 jun 2025 om 07:40

2025-06-19T07:40:00Z

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 07:40
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = [[spelling]], Zeeuwse / Zeeuwse spelling~~
	}}

	Er bestaat geen standaard-Zeeuwse schrijftaal, wel zijn er spelmethodes waarin alle Zeeuwse (en West- en Frans-Vlaamse) dialecten genoteerd kunnen worden. Bij een bepaalde klank wordt de notatie gekozen die die klank in het dialect het best benaderd. Zeeuwse klanken die hieronder niet worden besproken worden gespeld volgens de Algemeen Nederlandse (AN) spelling.		Er bestaat geen standaard-Zeeuwse schrijftaal, wel zijn er spelmethodes waarin alle Zeeuwse (en West- en Frans-Vlaamse) dialecten genoteerd kunnen worden. Bij een bepaalde klank wordt de notatie gekozen die die klank in het dialect het best benaderd. Zeeuwse klanken die hieronder niet worden besproken worden gespeld volgens de Algemeen Nederlandse (AN) spelling.
	Het doelgebied van deze schrijftaal strekt zich uit van Frans-Picardië, West-Vlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen, de Zeeuwse eilanden tot de Zuid-Hollandse eilanden. Een enclave hierin wordt gevormd door het Land van Hulst dat feitelijk onder de Oost-Vlaamse dialecten valt.		Het doelgebied van deze schrijftaal strekt zich uit van Frans-Picardië, West-Vlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen, de Zeeuwse eilanden tot de Zuid-Hollandse eilanden. Een enclave hierin wordt gevormd door het Land van Hulst dat feitelijk onder de Oost-Vlaamse dialecten valt.

Johan Francke: /* ‘m, ‘k, da’s, ‘s, d’r, t’r, n, t’n */

2014-11-12T14:56:26Z

‘m, ‘k, da’s, ‘s, d’r, t’r, n, t’n

← Oudere versie		Versie van 12 nov 2014 14:56
Regel 78:		Regel 78:
	=== ‘m, ‘k, da’s, ‘s, d’r, t’r, n, t’n ===		=== ‘m, ‘k, da’s, ‘s, d’r, t’r, n, t’n ===

	<nowiki>Verkorte weergaven zoals da’s, d’r, ‘s, ‘k en ‘m (die ook in AN niet ongebruikelijk zijn) worden in als gewone vorm gebruikt. Indien het in dat verband met de uitspraak wenselijk is, kan in plaats van d’r ook t’r worden geschreven: ‘Als er weinig ~~mensen zijn~~ mensen zijn, ga ik weer naar huis. [a t’r weinig volk is, gaen ik wì naer ‘uus].</nowiki>		<nowiki>Verkorte weergaven zoals da’s, d’r, ‘s, ‘k en ‘m (die ook in AN niet ongebruikelijk zijn) worden in als gewone vorm gebruikt. Indien het in dat verband met de uitspraak wenselijk is, kan in plaats van d’r ook t’r worden geschreven: ‘Als er weinig mensen zijn, ga ik weer naar huis. [a t’r weinig volk is, gaen ik wì naer ‘uus].</nowiki>

	<nowiki>Het wederkerend voornaamwoord n (plaatselijk m) wordt zonder apostrof geshreven om de tegenstelling tot het lidwoord ’n uit te drukken: ‘dat heeft hij wel meer gedaan’ [dat eit n wè meer gedae’ Een ’t die niet als lidwoord wordt gebruikt wordt eveneens zonder apostrof geschreven.</nowiki>		<nowiki>Het wederkerend voornaamwoord n (plaatselijk m) wordt zonder apostrof geshreven om de tegenstelling tot het lidwoord ’n uit te drukken: ‘dat heeft hij wel meer gedaan’ [dat eit n wè meer gedae’ Een ’t die niet als lidwoord wordt gebruikt wordt eveneens zonder apostrof geschreven.</nowiki>


	== lidwoorden et, ‘t, een, ’n en den ==		== lidwoorden et, ‘t, een, ’n en den ==

Johan Francke op 12 nov 2014 om 14:51

2014-11-12T14:51:54Z

← Oudere versie		Versie van 12 nov 2014 14:51
Regel 6:		Regel 6:
	Het doelgebied van deze schrijftaal strekt zich uit van Frans-Picardië, West-Vlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen, de Zeeuwse eilanden tot de Zuid-Hollandse eilanden. Een enclave hierin wordt gevormd door het Land van Hulst dat feitelijk onder de Oost-Vlaamse dialecten valt.		Het doelgebied van deze schrijftaal strekt zich uit van Frans-Picardië, West-Vlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen, de Zeeuwse eilanden tot de Zuid-Hollandse eilanden. Een enclave hierin wordt gevormd door het Land van Hulst dat feitelijk onder de Oost-Vlaamse dialecten valt.
	Hieronder worden de klinker- en medeklinkervormen, lidwoorden, voltooide deelwoorden, verkleinwoorden, vreemde uitgangen, glottislagen en meervoudsvormen besproken.		Hieronder worden de klinker- en medeklinkervormen, lidwoorden, voltooide deelwoorden, verkleinwoorden, vreemde uitgangen, glottislagen en meervoudsvormen besproken.
	~~[[Bestand:zeeuwse_spelling_50114.jpg\|center\|thumb\|400px\|Het Woordenboek der Zeeuwse Dialecten, 1979, foto: Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 50114.]]~~
	[[Bestand:zeeuwse_spelling_50112.jpg\|right\|thumb\|300px\|Het Woordenboek der Zeeuwse Dialecten, 1979, foto: Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 50112.]]		[[Bestand:zeeuwse_spelling_50112.jpg\|right\|thumb\|300px\|Het Woordenboek der Zeeuwse Dialecten, 1979, foto: Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 50112.]]

Regel 12:		Regel 12:

	=== ae, ao en aa ===		=== ae, ao en aa ===
			[[Bestand:zeeuwse_spelling_50114.jpg\|right\|thumb\|400px\|Het Woordenboek der Zeeuwse Dialecten, 1979, foto: Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 50114.]]
	<nowiki>Klanken die meest overeenkomen met aa, maar meer ‘gesloten’ zijn dan de AN-uitspraak, worden weergegeven met ae. De zeer gesloten Zuid-Bevelandse aa-vormen (die worden uitgesproken als een lange ì in kip en in verschillende klanklengtes voorkomen) en de plaatselijk mogelijke korte gesloten uitspraak van ‘naar’[nì] en ‘daar’[dì] worden als aè genoteerd.</nowiki>		<nowiki>Klanken die meest overeenkomen met aa, maar meer ‘gesloten’ zijn dan de AN-uitspraak, worden weergegeven met ae. De zeer gesloten Zuid-Bevelandse aa-vormen (die worden uitgesproken als een lange ì in kip en in verschillende klanklengtes voorkomen) en de plaatselijk mogelijke korte gesloten uitspraak van ‘naar’[nì] en ‘daar’[dì] worden als aè genoteerd.</nowiki>

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Spelling, Zeeuwse hernoemd naar Zeeuwse spelling

2014-11-12T14:48:18Z

Johan Francke heeft pagina Spelling, Zeeuwse hernoemd naar Zeeuwse spelling

← Oudere versie	Versie van 12 nov 2014 14:48
(geen verschil)